Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα των βουλευτικών εκλογών αφορά το κατά πόσον η υπόθεση «Σάντη» επηρέασε το ποσοστό του Βολτ. Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με απόλυτη σιγουριά. Μόνο ορισμένες ποιοτικές έρευνες με ομάδες εστίασης και ατομικές συνεντεύξεις με ψηφοφόρους θα μπορούσαν να δώσουν επιστημονικές απαντήσεις σε ένα τέτοιο ερώτημα. Δηλαδή να εντοπίσεις μέσα σε ένα δείγμα ψηφοφόρους που άλλαξαν στάση. Μπορεί να εντοπίσεις ψηφοφόρους που τελικά αποφάσισαν να ψηφίσουν το Βολτ λόγω αυτής της υπόθεσης ή το αντίθετο. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να δώσεις στέρεες βάσεις σε μια ερμηνεία. Η εκλογική συμπεριφορά είναι αντικείμενο έρευνας της Πολιτικής Επιστήμης και υπάρχουν τα επιστημονικά εργαλεία, οι διάφορες θεωρίες και σχολές σκέψης.
Ωστόσο, οι επιστημονικές διαδικασίες είναι χρονοβόρες. Κανείς δεν μπορεί να περιμένει την επιστήμη να απαντήσει αυτού του είδους τα ερωτήματα. Η επικαιρότητα τρέχει και το ενδιαφέρον του κοινού παύει να υπάρχει μετά από μερικές ημέρες. Οι πολιτικοί αναλυτές και οι δημοσιογράφοι πρέπει να καλύψουν τις ανάγκες του κοινού, το οποίο ψάχνει απαντήσεις για το αποτέλεσμα της κάλπης. Οι πολιτικές ηγεσίες πρέπει να τοποθετηθούν άμεσα. Οι νικητές να εξηγήσουν πόσο καλή ήταν η προεκλογική τους εκστρατεία για να κεφαλαιοποιήσουν πολιτικά τη νίκη και να ισχυροποιήσουν τη θέση τους. Οι ηττημένοι αναζητούν εξηγήσεις που θα διευκολύνουν τη θέση τους και δεν θα τους υποχρεώσουν σε παραίτηση.
Συνεπώς, τις περισσότερες φορές προβαίνουμε σε πολιτικές αναλύσεις που δεν στηρίζονται σε επιστημονικές έρευνες αλλά αποτελούν πρόχειρες ερμηνείες πολιτικών και κοινωνικών φαινομένων. Δίνουμε νόημα σε γεγονότα, αριθμούς και εκλογικά αποτελέσματα. Η νοηματοδότηση και η ερμηνεία των εκλογών μέσα από συνεδριάσεις συλλογικών οργάνων κομμάτων, δημοσιογραφικά κείμενα και παρεμβάσεις στα ΜΜΕ είναι ένας άμεσος τρόπος να εξηγήσουμε τα φαινόμενα.
Όλα τα πιο πάνω πρέπει να τονίζονται για λόγους εντιμότητας. Οφείλει ένας σχολιαστής των πολιτικών φαινομένων να αναγνωρίζει και να προειδοποιεί το κοινό για τον βαθμό εγκυρότητας μιας ερμηνείας. Όλοι εκφράζουμε μια άποψη και δίνουμε μια ερμηνεία. Νοηματοδοτούμε τα γεγονότα.
Η υπόθεση Σάντη έπεσε σαν βόμβα και προκάλεσε τεράστιο θόρυβο. Μονοπώλησε το ενδιαφέρον του κοινού για πολλές ημέρες. Είναι αδύνατο να μην επηρέασε το αποτέλεσμα. Έφερε ψήφους στο Βολτ και απομάκρυνε ψηφοφόρους από το συγκεκριμένο κόμμα. Κανένας δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό. Η ερμηνεία που δίνουν στελέχη του Βολτ ότι μετά την υπόθεση Σάντη ανέβηκαν τα ποσοστά του κόμματος στις δημοσκοπήσεις και προς το τέλος σημείωσαν πτώση επειδή δούλεψαν οι μηχανισμοί των παραδοσιακών πολιτικών δυνάμεων δεν εξηγεί τους λόγους για τους οποίους δεν εισήλθε το Βολτ στη Βουλή. Υπάρχουν κόμματα με γραφεία και έμμισθο προσωπικό σε όλες τις επαρχίες που δεν κατάφεραν να εισέλθουν στη Βουλή. Κανένα φαινόμενο δεν εξηγείται με μία ή δύο αιτίες. Η επιστήμη απέρριψε τις μονοαιτιακές εξηγήσεις εδώ και πολύ καιρό. Τα ζητήματα είναι πάντα πιο σύνθετα.
Το πρόβλημα που δημιούργησε η υπόθεση Σάντη αφορά τη μεγάλη προσπάθεια που υποχρεώθηκαν να καταβάλουν τα στελέχη για να εξηγήσουν τη θέση τους. Από την επίθεση βρέθηκαν στην άμυνα και κλήθηκαν πάρα πολλές φορές να εξηγήσουν τη θέση του κόμματος. Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν εξελίχθηκε με βάση το αρχικό σχέδιο. Υπήρξαν διαψεύσεις και τελικά μια ισχυρή εντύπωση ότι δεν ισχύει η ιστορία.
Η υπόθεση Σάντη επισκίασε τις πολιτικές θέσεις του κόμματος. Για πάρα πολλές ημέρες δεν μπορούσαν να τεθούν άλλα ζητήματα, τα οποία αναδείκνυαν και τον ορθολογικό χαρακτήρα του κόμματος. Είναι γεγονός ότι όλο το προηγούμενο διάστημα το Βολτ κατάφερε να κτίσει μια δημόσια εικόνα και ένα συγκεκριμένο πολιτικό προφίλ. Είχε την εικόνα ενός ευρωπαϊκού κόμματος με πολιτικές προτάσεις που βασίζονταν στην επιστήμη και έχουν μετριοπαθή χαρακτήρα. Ήταν η φωνή της λογικής και απευθυνόταν σε συγκεκριμένα στρώματα του πληθυσμού που έχουν ταξιδέψει στο εξωτερικό και θέλουν να ζήσουν σε μια σύγχρονη και μοντέρνα Κύπρο. Το ερώτημα είναι πώς τα άτομα αυτά εξέλαβαν την αποκάλυψη της υπόθεσης Σάντη και την εξέλιξη αυτής της ιστορίας. Η υπόθεση Σάντη ενίσχυσε τον ορθολογισμό του Βολτ και τον μετριοπαθή του χαρακτήρα ή θόλωσε την δημόσια εικόνα του κόμματος;
Το Βολτ εγκλωβίστηκε σε αυτή την υπόθεση και καθόλου δεν βοήθησε η προσπάθεια ορισμένων στελεχών του κόμματος να υπερασπιστούν μια ιστορία που έμπαζε νερά. Ο ορθολογισμός του κόμματος και ο ανορθολογισμός ορισμένων στελεχών ήταν μια μεγάλη αντίφαση. Δεν ήταν πειστική ούτε η προσπάθεια άλλων στελεχών να αποστασιοποιηθούν σε κάποιο βαθμό. Ούτε σήμερα το κόμμα αναγνωρίζει δημόσια το πρόβλημα που δημιούργησε η υπόθεση Σάντη. Οι εκλογές ολοκληρώθηκαν και το αποτέλεσμα δεν αλλάζει. Πλέον σημασία έχει η επόμενη ημέρα και το μέλλον του Βολτ. Το πείσμα που επιδεικνύουν αρκετά στελέχη του κόμματος δεν αποτελεί πολιτική αρετή. Το πείσμα της Αντιγόνης απέναντι στον βασιλιά Κρέοντα ήταν καταστροφικό.
