Συνέντευξη στον Σταύρο Αντωνίου και την Άντρη Δανιήλ
Μόνο τρεις χώρες της ΕΕ δεν έκαναν τίποτα για τη φορολόγηση των υπερκερδών των τραπεζών και η μια είναι η Κύπρος, δηλώνει στον «Π» ο γ.γ. του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου, απορρίπτοντας τα περί μετακύλισης του κόστους στους πελάτες. Επικρίνει την ηγεσία του ΔΗΚΟ, λέγοντας ότι είναι τόση η επιθυμία της να στηρίζει τις πολιτικές του ΔΗΣΥ «που έφτασε στο σημείο να στηρίζει την προσπάθεια του κόμματος της Δεξιάς να αποενοχοποιήσει τον Γρίβα για τα εγκλήματά του σε βάρος της Κύπρου». Αποφεύγει ωστόσο να απαντήσει εάν το ΑΚΕΛ θα στηρίξει την υποψηφιότητα του Οδυσσέα Μιχαηλίδη στις προεδρικές εκλογές του 2028, ενώ αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο διεκδίκησης της προεδρίας της Βουλής.
Το ΑΚΕΛ παρουσιάζει υψηλή συσπείρωση στις δημοσκοπήσεις αλλά δεν καταφέρνει να κόψει το νήμα για την πρώτη θέση. Ποιο μήνυμα σάς στέλνει αυτό το γεγονός;
Το ότι το ΑΚΕΛ παρουσιάζει υψηλά ποσοστά συσπείρωσης, και μάλιστα σε μια περίοδο που σχεδόν όλα τα υπόλοιπα κόμματα έχουν εσωτερικά προβλήματα και παρουσιάζουν δημοσκοπικά χαμηλή συσπείρωση, είναι θετικό. Αυτό αποτελεί τεκμήριο ότι οι πολιτικές μας πρωτοβουλίες και η δράση μας υπέρ της κοινωνίας αναγνωρίζονται από τον κόσμο μας και για αυτό αγκαλιάζει το κόμμα με εμπιστοσύνη. Αυτό το θετικό γεγονός δεν μας εφησυχάζει. Τουναντίον! Μας καλεί να συνεχίσουμε ακόμα πιο δυνατά, ακόμα πιο μαχητικά για την κοινωνία, για την επίλυση των πολλαπλών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ένα πολύ μεγάλο μέρος της, εξαιτίας των καθηλωμένων εισοδημάτων, της ακρίβειας και των σοβαρών ελλείψεων του κοινωνικού κράτους. Για εμάς ο καθοριστικός στόχος είναι να βοηθήσουμε την κοινωνία που υποφέρει. Αν βέβαια έρθει και η πρωτιά στις εκλογές καλώς να ορίσει. Για αυτό μην προτρέχετε των γεγονότων. Μέχρι τις εκλογές ο δρόμος είναι μακρύς και είναι οι πολίτες που θα καθορίσουν με την ψήφο τους το εκλογικό αποτέλεσμα. Εμείς έχουμε ως στόχο το ΑΚΕΛ να βγει ακόμα πιο ενισχυμένο σε αυτές τις εκλογές. Είναι πεποίθησή μας ότι όσο πιο ισχυρό είναι το ΑΚΕΛ τόσο περισσότερη θα είναι η ικανότητά του να διεκδικεί για την κοινωνία.
Οι επιλογές του ΔΗΚΟ
Το ΔΗΚΟ αποτελούσε παραδοσιακό σύμμαχο του ΑΚΕΛ. Σήμερα όμως η ηγεσία διαφωνεί με πολλές θέσεις της Αριστεράς και επιδιώκει συνεργασία με τον ΔΗΣΥ. Πώς το σχολιάζετε;
Ιστορικά το ΔΗΚΟ υπήρξε σύμμαχος του ΑΚΕΛ σε προεδρικές και τοπικές εκλογές και αυτή η συμμαχία απέδωσε θετικά αποτελέσματα για την Κύπρο και την κοινωνία μας. Σημειώνω όμως ότι τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της δεξιάς στροφής που έκανε η ηγεσία του ΔΗΚΟ, δεν έγινε κατορθωτή η όποια συνεργασία για τις προεδρικές εκλογές. Υπενθυμίζω ότι το ΔΗΚΟ στήριξε τον Νίκο Αναστασιάδη το 2013, το 2018 με την ανοχή της ηγεσίας του πάλι εξελέγη ο Νίκος Αναστασιάδης, ενώ το 2023 στήριξε την υποψηφιότητα του συνεχιστή της διακυβέρνησης του ΔΗΣΥ, του Νίκου Χριστοδουλίδη. Είναι επιλογή της ηγεσίας του ΔΗΚΟ να μην συνεργάζεται με το ΑΚΕΛ -δικαίωμά της- αλλά με αυτόν τον τρόπο μετατρέπεται σε συνυπεύθυνη για τις αντιλαϊκές πολιτικές που εφαρμόζει η Δεξιά, οι οποίες έχουν μεγεθύνει τις ανισότητες, έχουν ενισχύσει την οικονομική και κοινωνική επισφάλεια του κόσμου και, ταυτόχρονα, έχουν εκτοξεύσει τη διαφθορά στα ύψη. Είναι τόση η επιθυμία της ηγεσίας του ΔΗΚΟ να στηρίζει τις πολιτικές του ΔΗΣΥ που έφτασε στο σημείο να στηρίζει την προσπάθεια του κόμματος της Δεξιάς να αποενοχοποιήσει τον Γρίβα για τα εγκλήματά του σε βάρος της Κύπρου. Από την ιστορία εύκολα ο καθένας μπορεί να βγάλει συμπεράσματα πότε ωφελήθηκε το ΔΗΚΟ από τις συνεργασίες του. Όποτε συνεργάστηκε με το ΑΚΕΛ σημείωσε επιτυχίες, όπως έγινε στις τελευταίες εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όποτε συνεργάστηκε με τον ΔΗΣΥ είχε ζημιές και απώλειες.
Το Κυπριακό
Με ποιες πολιτικές δυνάμεις νιώθει πιο κοντά το ΑΚΕΛ σήμερα;
Πρώτα απ’ όλα θέλω να πω ότι το ΑΚΕΛ βρίσκεται πιο κοντά στην κοινωνία. Για την κοινωνία αγωνίζεται και εργάζεται το ΑΚΕΛ. Για την κοινωνία είναι η έγνοια μας. Σχετικά με την ερώτησή σας, απάντηση μπορεί να δοθεί μόνο όταν οι πολιτικές δυνάμεις ξεκαθαρίσουν ποιες είναι οι θέσεις τους στα βασικά ζητήματα που καθορίζουν την πορεία του τόπου και της κοινωνίας. Για εμάς το πρώτο και καθοριστικό θέμα -αλλά όχι το μοναδικό- είναι το Κυπριακό. Και στο σημείο που βρίσκεται το εθνικό μας θέμα μετά το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά το 2017, δεν αρκεί απλά η υποστήριξη στη βάση λύσης της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα. Επιβάλλεται τα κόμματα να έχουν ξεκάθαρη θέση για το πώς θα σπάσουμε το αδιέξοδο και πώς θα προχωρήσουμε με τις διαπραγματεύσεις. Το ΑΚΕΛ σθεναρά υποστηρίζει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν, διαφυλάσσοντας ολόκληρο το διαπραγματευτικό κεκτημένο και αξιοποιώντας το Πλαίσιο Γκουτέρες. Επίσης, για εμάς έχει μεγάλη σημασία τι κοινωνικο-οικονομικές πολιτικές υποστηρίζουν οι πολιτικές δυνάμεις, ποια είναι η θέση τους για τα ζητήματα του κοινωνικού κράτους και του κράτους δικαίου, τι υποστηρίζουν για την πάταξη της διαφθοράς και σε μια σειρά από άλλα σημαντικά ζητήματα.
Ο ΔΗΣΥ
Παρ' όλο που κυβερνά ο Νίκος Χριστοδουλίδης, τα πυρά του ΑΚΕΛ στρέφονται στις πλείστες των περιπτώσεων στον ΔΗΣΥ, με σαφή υπόδειξη ότι ο Πρόεδρος είναι προέκταση του Νίκου Αναστασιάδη. Ωστόσο υπάρχουν μεγάλα ζητήματα, όπως το Κυπριακό, τα οποία χρειάζονται υπερβάσεις και συνεργασία με τον ΔΗΣΥ.
Δεν χρειάζεται το ΑΚΕΛ να επαναλαμβάνει ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συνεχίζει την πολιτική του προηγούμενου Προέδρου. Το δηλώνει με κάθε ευκαιρία ο ίδιος ο Πρόεδρος. Και δεν είναι το ΑΚΕΛ που επιτίθεται στον ΔΗΣΥ. Το αντίθετο συμβαίνει. Όποτε το ΑΚΕΛ επικρίνει την κυβέρνηση για πολιτικές και συμπεριφορές της, είναι ο ΔΗΣΥ που βγαίνει πρώτος και απαντά στο ΑΚΕΛ, ακόμα κι όταν η κυβέρνηση επιλέγει τη σιωπή. Το ΑΚΕΛ έκανε πολλές φορές τις υπερβάσεις του για το Κυπριακό. Κανείς δεν μπορεί να διαγράψει το γεγονός ότι, ακόμα και επί διακυβέρνησης Αναστασιάδη, το ΑΚΕΛ μπήκε μπροστά όποτε εκτιμούσε ότι προωθούνταν πολιτικές που εξυπηρετούσαν την προοπτική της λύσης. Επομένως, δεν έχουμε κάτι να αποδείξουμε σχετικά με το Κυπριακό. Άλλοι είναι που πρέπει να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουν να διαγωνίζονται με την Ακροδεξιά στην πατριδοκαπηλία.
Θα διεκδικήσετε την προεδρία της νέας Βουλής;
Αυτή η ερώτηση δεν μπορεί να απαντηθεί πριν από τη διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών. Όταν διεξαχθούν οι εκλογές και έχουμε καθαρή εικόνα του κομματικού χάρτη και των ισοζυγίων δυνάμεων, τότε θα συζητήσουμε και για την προεδρία της Βουλής.
Το ΑΚΕΛ μελετά καθόλου το ενδεχόμενο στήριξης τυχόν υποψηφιότητας Οδυσσέα Μιχαηλίδη στις προεδρικές εκλογές του 2028;
Από τη στιγμή που είμαστε επικεντρωμένοι στις βουλευτικές εκλογές, δεν μελετούμε οτιδήποτε για τις προεδρικές εκλογές. Μετά τις βουλευτικές εκλογές θα ασχοληθούμε με τις προεδρικές εκλογές και, ειδικά, πώς θα πετύχουμε την προοδευτική αλλαγή στον τόπο μας.
Σωματοφύλακες τραπεζών
Η πρόταση για φορολόγηση των υπερκερδών των τραπεζών απορρίφθηκε αλλά την έχετε επαναφέρει, ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι θα μετακυλισθεί το κόστος στους πελάτες και πως στέλνει λανθασμένα μηνύματα στους επενδυτές, αφού η έκτακτη φορολογία διαταράσσει το σταθερό φορολογικό σύστημα.
Έχουμε δηλώσει μερικές φορές ότι έχουμε επαναφέρει την πρόταση μετά που και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επίσημα πλέον, διατυπώνει τη θέση ότι η φορολόγηση των υπερκερδών δεν απειλεί τη σταθερότητα των τραπεζών αλλά ούτε και τη δημοσιονομική σταθερότητα. Επομένως, ο πιο βασικός ισχυρισμός αυτών που αντιτάχθηκαν επίμονα στη φορολόγηση καταρρίπτεται από την ΕΕ. Τα περί μετακύλισης του κόστους στους πελάτες και τη δήθεν ανησυχία που θα προκληθεί στους επενδυτές, αυτά απαντήθηκαν από την εμπειρία των 24 κρατών μελών της ΕΕ που επέβαλαν είτε φορολογία είτε τέλος στα υπερκέρδη. Μόνο τρεις χώρες δεν έκαναν τίποτα για τη φορολόγηση των υπερκερδών και η μια είναι η Κύπρος. Καταθέσαμε, λοιπόν, την πρόταση ξανά και αναμένουμε να δούμε ποιοι θα συνεχίσουν να είναι οι σωματοφύλακες των συμφερόντων των τραπεζών σε βάρος των συμφερόντων της κοινωνίας.
Τα «τσεκκούθκια»
Ζητείτε ψήφο για «αλλαγή» αλλά το ΑΚΕΛ κατηγορείται συχνά για το μεγάλο τίμημα που πληρώνουν οι πολίτες, ακόμη και σήμερα, από τη διακυβέρνηση του Δημήτρη Χριστόφια. Θεωρείτε ότι το κόμμα θα κέρδιζε περισσότερη εμπιστοσύνη με μια απολογία στον λαό για τις πολιτικές του τότε;
Λάθη σε ένα περιβάλλον βαθιάς κρίσης του παγκόσμιου καπιταλισμού και της ευρωπαϊκής οικονομίας αναπόφευκτα έγιναν, όπως έγιναν και σε ολόκληρη την ΕΕ στην προσπάθεια της ηγεσίας της να αντιμετωπίσει μια πρωτόγνωρη κρίση. Δεν είναι όμως οι πολιτικές της διακυβέρνησης Χριστόφια που χρεοκόπησαν την Κύπρο αλλά οι κακές τραπεζικές πρακτικές. Αυτό διαπιστώνει ακόμα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε σχετική Έκθεση που κατάθεσε στις 17 Απριλίου 2013 στο Ευρωκοινοβούλιο. Είναι βεβαίως βολικό για κάποιους να φορτώνουν στην Αριστερά τις ευθύνες για τη χρεοκοπία, γιατί με αυτόν τον τρόπο αφενός ξεπλένουν τις ευθύνες των τραπεζιτών για την κρίση και αφετέρου δυσφημίζουν τις κοινωνικές πολιτικές και την προσπάθεια στήριξης της κοινωνίας που κατέβαλε η κυβέρνηση Χριστόφια, για να μην πληρώσει τις συνέπειες της μεγαλύτερης κρίσης που αντιμετώπισε ποτέ ο καπιταλισμός. Δεν είναι λοιπόν τα «τσεκκούθκια», όπως ειρωνικά τα ονόμαζαν κάποιοι, που έδωσε η κυβέρνηση Χριστόφια στους χαμηλοσυνταξιούχους και τις ευάλωτες ομάδες που προκάλεσαν την κρίση στα δημοσιονομικά αλλά οι τράπεζες.
Νέο αναπτυξιακό μοντέλο
Πώς μπορεί να λειτουργήσει μια οικονομία ελεύθερης αγοράς με αριστερή κυβέρνηση και πολιτικές υπέρ του κρατικού παρεμβατισμού; Δεν υπάρχει ο κίνδυνος να προκληθεί οικονομικό κόστος, δεδομένου και του σημερινού διεθνοποιημένου χαρακτήρα των οικονομιών;
Πριν από όλα πρέπει να διερωτηθούμε σε ποιον βαθμό λειτουργεί σήμερα οικονομία ελεύθερης αγοράς στην Κύπρο, έχοντας υπόψη ότι σε βασικούς τομείς η οικονομία και η κοινωνία πιέζονται από την ύπαρξη ολιγοπωλίων και καρτέλ. Αυτά περιορίζουν ή και ακυρώνουν τον ανταγωνισμό σε πολλούς τομείς και το αρνητικό αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης το πληρώνουν οι καταναλωτές. Ο δικός μας γνώμονας είναι η υλοποίηση κοινωνικο-οικονομικών πολιτικών προς όφελος των εργαζομένων και της κοινωνίας, όχι των λίγων και προνομιούχων. Στις συνθήκες του καπιταλιστικού συστήματος και με δεδομένο ότι η Κύπρος είναι κράτος μέλος της ΕΕ, αυτό που προτείνει και υποστηρίζει η Αριστερά είναι η διαμόρφωση ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου που να ενσωματώνει τη διαχρονική θετική εμπειρία της συνεργασίας του κρατικού, του συνεργατικού και του ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο της μικτής οικονομίας, η οποία απέδωσε ανάπτυξη και πρόοδο για τη χώρα και τον λαό μας. Όσο δε για τον κρατικό παρεμβατισμό προφανώς εννοούμε διαφορετικά πράγματα. Η παρουσία του κράτους υπάρχει για δεκαετίες σε κρίσιμους και στρατηγικούς τομείς της οικονομίας και της χώρας, όπως είναι, για παράδειγμα, στον τομέα της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών, της διαχείρισης λιμανιών και αλλού. Και ευτυχώς που υπάρχει, γιατί η παρουσία του σε αυτούς τους τομείς οχυρώνει την ασφάλεια του τόπου και διασφαλίζει ότι ολόκληρη η κοινωνία μπορεί να έχει πρόσβαση σε βασικά αγαθά. Το κράτος λειτουργεί και πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί ως πυλώνας ανάπτυξης και παραγωγικών επενδύσεων δίπλα και μαζί με τον ιδιωτικό τομέα.
