Του Γιάννου Αφροδίση
Διευθυντή Γραφείου Προέδρου Βουλής
Άνθρωποι που τα τελευταία χρόνια υποστήριζαν στη δημόσια σφαίρα την ανάγκη για ορθολογιστική ανάλυση και διαμόρφωση πολιτικών στη βάση της τεκμηρίωσης και της αλήθειας, υιοθέτησαν ξαφνικά τις πιο ακραίες μορφές διάδοσης ψευδών και κατασκευασμένων ειδήσεων, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων συκοφαντίες του χειρίστου είδους. Η μαζική και άκριτη διακίνηση αυτών των παραμυθιών στο διαδίκτυο φαίνεται πως έπληξαν βάναυσα την υπόληψη, ίσως και την υγεία διαφόρων προσώπων, σε βαθμό που ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υποχρεώθηκε την περασμένη βδομάδα να παρέμβει στη Βουλή των Ελλήνων με εμφαντικό τρόπο.
Ο τέως πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου για παράδειγμα, ένας ακαδημαϊκός που προσέφερε κατά τη γνώμη μου πραγματική και ωφέλιμη ηγεσία κατά τη θητεία του, έγραφε το 2017 στο Γράμμα από το Λουξεμβούργο:
«Το Πανεπιστήμιο του Λουξεμβούργου είναι 15 χρόνια νεότερο του Πανεπιστημίου Κύπρου αλλά 120 θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη πιο ψηλά από μας. Γιατί άραγε; Τι κάνουν καλύτερα από μας; Ποιο είναι το μεγάλο τους πλεονέκτημα; Η απάντηση είναι πολύ απλή. Δεν έχουν τα βαρίδια ενός αρχαϊκού πολιτικού συστήματος, όπως εμείς. Και κατά τον πρώην Γάλλο πρωθυπουργό, Pierre Mauroy «Δεν κυκλοφορούν πολιτικοί παλιάτσοι» ανάμεσα τους. Όλα σχεδιάζονται με έναν στιβαρό ορθολογισμό, όπως αρμόζει σε ένα σύγχρονο ίδρυμα».
Το Γράμμα από το Λουξεμβούργο είναι ένα ενδιαφέρον κείμενο, προτείνω στους αναγνώστες να το διαβάσουν. Σήμερα, ο τέως πρύτανης, υιοθετώντας τη φρενίτιδα του λαϊκισμού και το παραλήρημα της ανθρωποφαγίας, συντάσσεται με πολιτικούς παλιάτσους και υπερθεματίζει μεθόδους εκπαραθύρωσης πολιτικών στελεχών του κόμματος του (περίπτωση Παπαδάκη), και μαζί, κάθε ίχνους ορθολογιστικής και ψύχραιμης εξέτασης των γεγονότων.
Ένα άλλο, ίσως πιο κραυγαλέο παράδειγμα άτακτης υποχώρησης και πλήρους παράδοσης του ορθολογισμού, προσφέρει η περίπτωση ενός άλλου, διακεκριμένου ακαδημαϊκού, ηγετικού στελέχους του κόμματος ΑΛΜΑ. Για δεκαετίες μελετά και διδάσκει, μεταξύ άλλων, την ορθολογιστική σκέψη ενώ το 2015, ως υποψήφιος βουλευτής Ευρυτανίας με το κόμμα Ποτάμι, διακήρυττε πως «ο λαϊκισμός δεν είναι φιλολαϊκή πολιτική». Έγραφε ακόμα σε προεκλογικά του συνθήματα: «Να αλλάξουμε τη χώρα χωρίς να τη γκρεμίσουμε». Τώρα, προσχωρεί με προθυμία σε ό,τι πιο λαϊκίστικο εμφανίστηκε στην κυπριακή πολιτική σκηνή και υποστηρίζει ενεργά την κατεδάφιση κάθε έννοιας θεσμικής λειτουργίας και μαζί κάθε λογικής. Πρόκειται για σοβαρή και συνάμα λυπηρή περίπτωση πολιτικής στρεψοδικίας, κατασκευής ενός κόσμου που δεν υπάρχει αλλά είναι βολικός για προϋπάρχουσες πεποιθήσεις, συναισθήματα και απομάκρυνσης από τον ορθολογισμό.
Στο χώρο του κόμματος Δρουσιώτη, υπάρχουν ανάλογα παραδείγματα. Ο καθηγητής Ψυχολογίας για παράδειγμα, που πρωταγωνιστεί στη διαδικτυακή υποστήριξη και διάδοση των παραμυθιών Σάντυ, κατά καιρούς διενεργεί και δημοσιεύει έρευνες αναφορικά με τις στάσεις των ανθρώπων στην Κύπρο σε σχέση με το Κυπριακό. Η άκριτη και φανατική επιμονή του στο μεγαλύτερο φιάσκο των τελευταίων ετών, υπονομεύει ευθέως την αξιοπιστία του και δημιουργεί εύλογες προϋποθέσεις αμφισβήτησης των αποτελεσμάτων που κατά καιρούς παρουσιάζει. Ουδείς σοβαρός άνθρωπος θα εξακολουθήσει να τον παρακολουθεί, σε ένα σημαντικό θέμα, όταν ο ίδιος κατέστησε τον εαυτό του θιασώτη των πιο κωμικών μεθόδων και ισχυρισμών όπως αυτοί αποκαλύπτονται καθημερινώς. Ήδη, αρκετοί νούσιμοι άνθρωποι, με αυτοσεβασμό και αξιοπρέπεια, αποχωρούν από το κόμμα Δρουσιώτη, απορρίπτοντας τόσο τις μεθόδους που μετέρχεται ο ίδιος στην υπόθεση Σάντυ, όσο και τη στάση στήριξης του εκ μέρους μερικών ηγετικών στελεχών του κόμματος. Μια στάση εντελώς ακατανόητη, δεδομένης και της στοχοποίησης και της προσπάθειας διασυρμού που υπέστησαν στελέχη του Βολτ για προηγούμενες τους πολιτικές δράσεις και απόψεις. Αντιλαμβάνονται όλοι ότι και μετά τις εκλογές, δεδομένης της μη αποστασιοποίησης, το Βολτ θα ακολουθεί πρακτικές και θεωρίες Δρουσιώτη και όχι τις διακηρυγμένες συλλογικές θέσεις.
Κατά ανάλογο τρόπο έχουν εκτεθεί ανεπανόρθωτα οι πάλαι ποτέ κήρυκες του ορθολογισμού και του εκσυγχρονισμού της κοινωνίας μας. Παρασυρμένοι από προσωπικά και πολιτικά πάθη, επέτρεψαν στους εαυτούς τους να γίνουν κολαούζοι μιας κακόγουστης φαρσοκωμωδίας. Ειδικότερα αυτοί, που για δεκαετίες πρότασσαν, σωστά, την ευρωπαϊκή προοπτική της Κύπρου, ξαφνικά συντάσσονται με απλοϊκές και οπισθοδρομικές προσεγγίσεις συνωμοσιολογίας που αμφισβητούν ακόμα και την ακεραιότητα και την εγκυρότητα ευρωπαϊκών μηχανισμών όπως είναι η Europol.
Η εγκατάλειψη του ορθολογισμού και η προσχώρηση σε δημόσιες πολιτικές εκστρατείες τύπου Σάντυ προκαλούν ζημιά για την Κύπρο σε ένα ευρύτερο επίπεδο, που υπερβαίνει τις στενές προσωπικές ή κομματικές επιδιώξεις που σχετίζονται με τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές. Ενισχύουν την αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής διασφάλισης, τροφοδοτούν το φόβο και τη συνωμοσιολογία, υιοθετούν τις προσβλητικές και ισοπεδωτικές συμπεριφορές και υπονομεύουν το ρόλο της επιστήμης στη δημόσια ζωή και στις διαδικασίες διαμόρφωσης δημόσιων πολιτικών. Την επαύριον των εκλογών, όλοι αυτοί, θα επιχειρούν να διατυπώσουν απόψεις για κορυφαία θέματα που σχετίζονται με το μέλλον της Κύπρου και του λαού της. Θα προβάλλουν ισχυρισμούς, θα προτάσσουν ιδέες και θα παρουσιάζουν έρευνες. Θα αναζητούν συνομιλητές και ακροατές για τα σημαντικά ζητήματα και τις εξελίξεις που έρχονται, μεταξύ αυτών και το ζήτημα της αναζήτησης λύσης του Κυπριακού. Με ποιους θα συνομιλήσουν; Με ποιους θα συμπορευθούν; Με τα ορκς;
