Sevgul Uludag
Τηλ: 99 966518
Στις 10 Απριλίου 2026, στις 10.00, συγκεντρωθήκαμε στο Νεκροταφείο Λευκωσίας μαζί με τους συγγενείς ενός αγνοουμένου, του Reshat Ahmet, του οποίου τα οστά ανευρέθησαν σε ένα πηγάδι στους Τρούλλους χάρη στη δικοινοτική συνεργασία. Εξήντα δύο χρόνια μετά ετάφη στο Νεκροταφείο Λευκωσίας, στο Τμήμα των «Μαρτύρων», στο οποίο κηδεύονται οι περισσότεροι αγνοούμενοι Τ/Κ μετά τον εντοπισμό των οστών τους.
Ο τόπος ταφής του Reshat Ahmet αποτελεί μια ειδική περίπτωση, καθώς ο Ξενής Χαλλούμας, συγγενής Ε/Κ αγνοουμένων, κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για να τον εντοπίσει. Αυτό μας δείχνει ότι όταν υπάρχει δικοινοτική συνεργασία μπορούμε, πράγματι, να επουλώσουμε τις πληγές της χώρας μας. Και το ανθρωπιστικό έργο των Χαλλούμα και Καλλή αποτελεί απόδειξη αυτού.
Ο Ξενής Χαλλούμας, η οικογένεια του οποίου κατάγεται από την Τρεμετουσιά, έχει δύο αγνοουμένους. Ο πατέρας και ο θείος του το 1974 απήχθησαν, δολοφονήθηκαν και θάφτηκαν κάπου έξω από την Τρεμετουσιά από κάποιους Τ/Κ και εξακολουθούμε να αναζητούμε τον τόπο ταφής τους. Η οικογένεια του Χαλλούμα είχε πάντα πολύ καλές σχέσεις με τους Τ/Κ, ο πατέρας και ο θείος του βοηθούσαν πάντα τους συγχωριανούς τους, καθώς διηύθυναν τον Συνεργατισμό του χωριού. Όπως φαίνεται, ορισμένοι Τ/Κ ζήτησαν αρχικά λεφτά από τον τραπεζικό υποκατάστημα, τα πήραν και στη συνέχεια τους οδήγησαν έξω από το χωριό και τους σκότωσαν. Φημολογείται ότι η περιοχή βρίσκεται μεταξύ Τρεμετουσιάς και Τρούλλων και παρόλο που υπήρξαν μάρτυρες και έγιναν κάποιες εκσκαφές στην περιοχή, δεν έχουν προκύψει αποτελέσματα μέχρι στιγμής.
Πράξη ανθρωπιάς
Παρά τον πόνο και τα βάσανά του, ο Χαλλούμας βοηθά εθελοντικά, χωρίς να περιμένει τίποτα, στην αναζήτηση των τόπων ταφής των αγνοουμένων. Έχει υποδείξει τον τόπο ταφής των ηλικιωμένων αγνοουμένων από το χωριό Πετροφάνι, οι οποίοι είχαν παραμείνει στο χωριό το 1974 και σκοτώθηκαν από κάποιους Ε/Κ και ρίχτηκαν σε ένα πηγάδι. Ο στενός συγγενής τους, ο Ali Esendaghli, είχε επίσης διερευνήσει το θέμα και είχαμε πάει μαζί, και με τον Ξενοφώντα Κάλλη, ο οποίος ήταν βοηθός του ε/κ μέλους της Κυπριακής Διερευνητική Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ) και του είχαμε δείξει αυτό το πηγάδι.
Ο πατέρας και ο θείος του Ali αγνοούνταν από το Πετροφάνι και η γιαγιά του είχε σκοτωθεί με πολύ βάναυσο τρόπο. Ήταν μια ηλικιωμένη γυναίκα, την οποία βρήκε η UNFICYP με εκατοντάδες σφαίρες στο σώμα της και παρέδωσε το πτώμα στην οικογένειά της, που είχε καταφύγει στη Λουρουτζίνα. Οι υπόλοιποι αγνοούμενοι από το Πετροφάνι είχαν ταφεί σε δύο πηγάδια από κάποιους Ε/Κ και τους ψάχναμε. Σε ένα από τα πηγάδια βρέθηκε ένας αγνοούμενος, αλλά στο δεύτερο πηγάδι που είχαμε υποδείξει για κάποιον λόγο δεν βρέθηκαν οστά και αυτό μας εξέπληξε πραγματικά. Είχαν γίνει εκσκαφές σε εκείνο το πηγάδι, αλλά η ομάδα δεν είχε καταφέρει να τα βρει. Ο Καλλής ήταν επίσης σίγουρος ότι υπήρχαν οστά εκεί, αλλά δεν μπορούσε να πείσει τους υπόλοιπους να συνεχίσουν την εκσκαφή. Μας έλεγε: «Αν χρειαστεί, θα σκάψω εγώ ο ίδιος και θα τα βρω σε αυτό το πηγάδι»... Και θυμάμαι τον Τ/Κ ομόλογό του να μου λέει ότι «ο Καλλής είναι τρελός, νομίζει ότι είναι εκεί! Αλλά δεν είναι! Θέλει να σκάψει ο ίδιος το πηγάδι!».
Πράγματι, όμως, ο Ξενής Χαλλούμας παρατήρησε κάποια οστά σε εκείνο το πηγάδι που ήδη είχε σκαφτεί και ειδοποίησε τον Κάλλη και τον Γεωργιάδη, ο οποίος ήταν τότε το ε/κ μέλος της ΔΕΑ. Η ομάδα εκσκαφών της ΔΕΑ επέστρεψε στο πηγάδι που είχαμε υποδείξει με το Χαλλούμα και αυτή τη φορά βρήκαν τα οστά του Τ/Κ «αγνοουμένου» από το Πετροφάνι.
Πηγάδι στους Τρούλλους
Ο Χαλλούμας έδειξε επίσης σε εμένα, τον Κάλλη και τους Τ/Κ ομολόγους του έναν άλλο πιθανό τόπο ταφής σε άλλη περιοχή, αλλά εκεί είχαν χτιστεί κάποια σπίτια και θα ήταν αδύνατον να γίνουν εκσκαφές. Ο Χαλλούμας όμως δεν σταμάτησε, συνέχισε να βοηθά ανιδιοτελώς, με θάρρος και αποφασιστικότητα, γιατί αυτός, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο, ήξερε τι σήμαινε να είναι αγνοούμενο ένα μέλος της οικογένειάς σου. Ήξερε τον πόνο, το μαρτύριο, την αγωνία, τι σημαίνει να περιμένεις ατέλειωτα για μια είδηση σχετικά με την τύχη του αγνοουμένου σου. Έτσι, συνέχισε και βρήκε έναν ηλικιωμένο άντρα που γνώριζε για ένα πηγάδι στους Τρούλλους, όπου είχαν σκοτωθεί και θαφτεί κάποιοι αγνοούμενοι Τ/Κ από το 1963-64. Ο Χαλλούμας έμαθε την τοποθεσία του πηγαδιού από αυτόν τον ηλικιωμένο άντρα και την υπέδειξε στους ερευνητές της ΔΕΑ.
Στην πραγματικότητα, αυτό ήταν το πηγάδι για το οποίο μας είχε μιλήσει ο Καλλής. Πολύ συχνά, έλεγε: «Πρέπει να σκάψουν αυτό το πηγάδι στους Τρούλλους», και ρωτούσε τους συντονιστές εκταφών της ΔΕΑ πότε θα πήγαιναν εκεί. Πολύ πριν ο Χαλλούμας ανακαλύψει αυτό το πηγάδι, ο Καλλής το είχε βρει. Είχε επικοινωνία με κάποιον από το εξωτερικό και όταν ήρθε στην Κύπρο είχε δείξει στον Καλλή την τοποθεσία του πηγαδιού στους Τρούλλους. Ο Καλλής είχε δώσει την πληροφορία στη ΔΕΑ.
Η σύμβαση του Καλλή δεν είχε ανανεωθεί από τη ΔΕΑ και είχε αποχωρήσει -εργαζόταν για τον επίτροπο Ανθρωπιστικών Υποθέσεων- και δεν είχε κανέναν τρόπο να αποφασίσει πού να πάει για να σκάψει. Όμως, υπενθύμιζε στους ερευνητές και τους συντονιστές του γραφείου του ε/κ μέλους της ΔΕΑ να πάνε στους Τρούλλους και να σκάψουν σε εκείνο το πηγάδι. Τελικά, με την πίεση του Χαλλούμα, το πηγάδι στους Τρούλλους σκάφτηκε. Και βρέθηκαν τα οστά τεσσάρων Τ/Κ αγνοουμένων από το 1963-64.
Απαγωγή και δολοφονία
Ο Reshat Ahmet ήταν οδηγός ταξί από την Καλαβασό και διέμενε στην Έγκωμη Λάρνακας. Ενώ ταξίδευε με το ταξί του μαζί με δύο πελάτες, τον Fuat Niyazi και τον Eshref Salih, τον σταμάτησαν μπροστά από την Αμερικανική Ακαδημία Λάρνακας. Κάθε φορά που περνούσαμε μπροστά από την Ακαδημία ο Καλλής μάς έλεγε πως το ταξί σταμάτησε εκεί και πως απήχθησαν από κάποιους Ε/Κ, δολοφονήθηκαν και «εξαφανίστηκαν».
Η ομάδα που απήγαγε τον Reshat Ahmet, τον Fuat Niyazi και τον Eshref Salih ήταν η ομάδα του «Κ...» από τη Λάρνακα. Ήταν ένας γνωστός Ε/Κ φασίστας, η ομάδα του οποίου έκανε απαγωγές και σκότωνε όχι μόνο το 1963-64, αλλά και το 1974. Η ομάδα του απήγαγε και έναν άλλο Τ/Κ τον Δεκέμβριο του 1963, έναν οδηγό που μετέφερε βενζίνη με βυτιοφόρο, τον Mustafa Mulla Huseyin, ο οποίος ήταν από την Επισκοπή. Προφανώς τον έθαψαν πρώτο στο πηγάδι στους Τρούλλους και μήνες αργότερα, τον Μάιο του 1964, σκότωσαν και έθαψαν στο ίδιο πηγάδι τους Reshat Ahmet, Eshref Salih και Fuat Niyazi. Επομένως, όταν η ΔΕΑ έσκαψε αυτό το πηγάδι, το 2022, βρήκε τα οστά τεσσάρων Τ/Κ αγνοουμένων, θαμμένων σε διαφορετικές ημερομηνίες στο ίδιο πηγάδι.
Η ομάδα του «Κ…» που απήγαγε τους τέσσερις Τ/Κ, απήγαγε ακόμα και τον «Κάρκα» («Το Κοράκι»), το όνομα του οποίου ήταν Mehmet Hasan Choban και ήταν ένας 24χρονος Τ/Κ που διέμενε στο χωριό Άγιος Σωζόμενος το 1974 – τον πυροβόλησαν στο πόδι στις 6 Αυγούστου 1974 και στη συνέχεια τον έβαλαν σε ένα Land Rover και τον μετέφεραν σε άγνωστη τοποθεσία. Σταμάτησαν σε ένα καφενείο για να αγοράσουν τσιγάρα και όλοι στο καφενείο της Ποταμιάς αναγνώρισαν τον τραυματία στο Land Rover: Ήταν ο «Κάρκας», ο οποίος εξακολουθεί να αγνοείται μέχρι και σήμερα.
Τι είπε η οικογένεια
Πριν από την κηδεία μίλησα με τους συγγενείς του Reshat Ahmet. Ήταν παντρεμένος, αλλά η σύζυγός του είχε πεθάνει. Είχαν υιοθετήσει ένα κορίτσι που ονομαζόταν Ilkay, αλλά και αυτή είχε πεθάνει. Οι αδελφές του είχαν πεθάνει. Μερικά από τα παιδιά των αδελφών του και τα δικά τους παιδιά ήταν στην κηδεία.
Η Sultan Ozchetin, κόρη της Salime Bengihan, αδελφής του Reshat, είπε: «Ήταν θείος μου. Κατά τη διάρκεια των εξετάσεων DNA, η ΔΕΑ άνοιξε τον τάφο της μητέρας μου και πήρε κάποια οστά για δειγματοληψία DNA. Αφού βρέθηκαν τα οστά του θείου μου, επισκέφτηκα τον τάφο της μητέρας μου και της είπα: 'Μαμά, βρήκαν και αναγνώρισαν τον αδελφό σου. Το DNA σου πήγε μέχρι την Αμερική για την εξέταση'. Όταν ο θείος μου εξαφανίστηκε ήμουν 18 χρονών. Ήταν πολύ καλός άνθρωπος, ήρεμος, δεν τσακωνόταν με κανέναν».
Η άλλη κόρη της Salime, αδελφής του Reshat, η Hayriye Kizilduman, είπε: «Ήταν και δικός μου θείος. Μεγαλώσαμε στο ίδιο χωριό. Την τελευταία φορά που τον είδα ήταν όταν με πήρε από τη Λάρνακα στην Καλαβασό με το ταξί του. Λόγω της δικοινοτικής σύγκρουσης, το 1963, φύγαμε από την Καλαβασό και δεν τον ξαναείδα ποτέ. Λυπήθηκα πολύ όταν μάθαμε ότι είχε εξαφανιστεί».
Και ο γιος της αδελφής του Reshat, Salime, ο Hasan Bengihan, είπε: «Ήταν θείος μου. Περνούσα πολύ χρόνο μαζί. Ήταν πολύ ήρεμος άνθρωπος. Η οικογένειά του ήταν πλούσια και ήταν ο μοναδικός γιος, οπότε μεγάλωσε ως μοναχογιός, αυτό φαινόταν. Τον είδα για τελευταία φορά 4-5 μήνες προτού εξαφανιστεί».
Ευχαριστώ τον Χαλλούμα για την ανθρωπιστική του πράξη και εύχομαι να αναπαυθεί εν ειρήνη ο Καλλής, ο οποίος έχει κάνει σπουδαίο έργο για όλους τους αγνοουμένους, Τ/Κ και Ε/Κ.
