Με αφορμή τις αυριανές βουλευτικές εκλογές, στις οποίες 700 τόσοι υποψήφιοι ονειρεύονται να καθήσουν στα έδρανα της Βουλής, θα σας μιλήσω για τα όνειρα. Αν η ζωή ήταν ορειβασία, τότε οι επιλογές μας αρχικά θα αφορούσαν τις βουνοκορφές που θα θέλαμε να φτάσουμε με επιτυχία. Για τη ζωή μας οι κορυφές είναι τα όνειρα ή τα οράματά μας. Αυτά είναι που μας κινητοποιούν για να κάνουμε επιλογές και ταυτόχρονα αποτελούν και την πυξίδα που έχουμε ανάγκη ώστε να είναι επιτυχημένες. Χωρίς όνειρα ούτε ένα παιδί ούτε ένας επαγγελματίας ούτε μια επιχείρηση ούτε μια χώρα δεν αποκτά τη θέληση να κάνει επιλογές για ένα καλύτερο αύριο.
Όνειρα και επιτυχία
Τα δικά μας όνειρα ή οράματα μάς επιτρέπουν να ορίσουμε εμείς τι σημαίνει για εμάς επιτυχία και μας βοηθούν να αντιμετωπίσουμε την αλλοτρίωση από το σύστημα, το οποίο προσπαθεί να μας πείσει ότι επιτυχία είναι τα χρήματα, ο πλούτος, η εξουσία, η δύναμη και η διασημότητα. Το προσωπικό μας όραμα είναι πώς ονειρευόμαστε να είμαστε και να ζήσουμε τη ζωή μας. Περιγράφει ουσιαστικά, σε γενικές γραμμές, πώς θα ήθελα ιδανικά να ζήσω τη ζωή μου και ποιος θέλω να είμαι ή να γίνω. Αυτό αφορά, βεβαίως, πολλές πτυχές της ζωής μας, όπως η επαγγελματική, η προσωπική και κοινωνική, καθώς και τους διάφορους ρόλους που παίζουμε ως επαγγελματίες, ως σύζυγοι, ως γονείς, ως φίλοι, ως πολίτες. Για να ανακαλύψουμε τα όνειρά μας, πρέπει να ψάξουμε βαθιά μέσα μας, να ακούσουμε την εσωτερική μας φωνή, να ξεκαθαρίσουμε και να ιεραρχήσουμε τις ανάγκες και τις αξίες μας.
Θεμελιώδη ερωτήματα
Πρέπει να απαντήσουμε σε θεμελιώδη ερωτήματα, όπως: «Πώς θέλω να είμαι και πώς να ζω στα τριάντα, στα σαράντα, στα πενήντα ή στα ογδόντα;». «Τι θέλω να αισθάνομαι και να απολαμβάνω;» «Για ποια πράγματα θα αισθάνομαι περήφανος και θα έχω αυτοεκτίμηση;». «Πώς θέλω να με βλέπουν οι σημαντικοί για τη ζωή μου άνθρωποι (π.χ. γονείς, παιδιά, σύζυγος, φίλοι, συνάδελφοι);»
Ο επικήδειός σου
Μια κλασική, αν και μακάβρια, τεχνική που κατά κανόνα βοηθάει να ψάξουμε βαθιά τον εαυτό μας είναι αυτή των –υποθετικών– επικήδειων λόγων. Φανταστείτε ότι ακούτε στην κηδεία σας τέσσερις επικήδειους λόγους: έναν από ένα μέλος της οικογένειας (παιδιά ή εγγόνια), έναν από κάποιον από τους φίλους σας, έναν από συνάδελφό σας και έναν από κάποιον που γνωρίζει καλά τη ζωή σας ως πολίτη ή μέλος της κοινωνίας. Τώρα, σκεφτείτε: Τι θα θέλατε να ακούσετε από τον καθέναν από αυτούς; Τι είδους χαρακτήρα θα θέλατε να περιγράφουν και ποια σημαντικά πράγματα της ζωής σας; Ποιες συνεισφορές στους άλλους και στην κοινωνία γενικά θα θέλατε ιδιαίτερα να ακούσετε; Θα πρέπει να διευκρινίσω ότι αναφέρομαι σε επικήδειους όπως γίνονταν παλαιότερα και όχι όπως γίνονται σήμερα. Όπου ο ομιλητής πλέκει τα εγκώμια του νεκρού ως «εξαίρετου και ενάρετου συζύγου» και στα αριστερά του φερέστρου στέκουν η σύζυγός του με τα τρία παιδιά τους και στη δεξιά τα τρία εξώγαμα τέκνα του....
Για καλύτερη ζωή
Τα όνειρα αποτελούν κίνητρο για μια καλύτερη ζωή, δίνουν νόημα στη ζωή μας και στην καθημερινότητα, αποτελούν την πυξίδα της ζωής μας, που κατευθύνει την πορεία μας, και αποτελούν σημείο αναφοράς για τις επιλογές μας. Αποτελούν πηγή έμπνευσης, ενέργειας και κινητοποίησης για την υλοποίησή τους. Μας επιτρέπουν να θέτουμε σωστά τις προτεραιότητες και τους στόχους μας και να μην αφήνουμε την καθημερινότητα και τους άλλους να μας πηγαίνουν όπου εκείνοι θέλουν. Αξιολογώντας τις επιλογές και τις πράξεις μας με κριτήριο τα όνειρα μας, τις κορυφές στις οποίες θέλουμε να βρεθούμε, επιτυγχάνουμε αυτό που ο μεγάλος Γκαίτε υποστήριζε: «Τα σημαντικά πράγματα ποτέ δεν πρέπει να αφήνονται στο έλεος των ασημάντων». Βεβαίως, τα οράματα ή τα όνειρα δεν πρέπει να είναι ανέφικτα και μη ρεαλιστικά –με βάση τους περιορισμούς του περιβάλλοντος και τις δικές μας δυνατότητες- διότι τότε είναι ονειροπόληση, δεν υλοποιούνται και μας οδηγούν στην απογοήτευση, στη θλίψη, ίσως και στην απόγνωση. Επίσης, τα όνειρα χωρίς σχέδιο και προσπάθεια για υλοποίηση αποτελούν απλά μια ευχή.
Ασήμαντα πράγματα
Πρόεδρος, υπουργοί και βουλευτές στην Κύπρο ασχολούνται καθημερινά με ένα σωρό ασήμαντα πράγματα. Είχα δει τυχαία στο γραφείο του μακαρίτη Παντελή Κούρου –για τους νεότερους ήταν το δεξί χέρι του Γλαύκου Κληρίδη– τα ραντεβού του Προέδρου Κληρίδη για μια συγκεκριμένη μέρα μέσα στο 1994. Οι πλείστες επαφές ήταν για ασήμαντα έως γελοία θέματα! Ο μακαρίτης ο Σωκράτης Χάσικος μου εκμυστηρεύτηκε ότι ως υπουργός Εσωτερικών δεν είχε καθόλου χρόνο στη διάρκεια των εργάσιμων ωρών να ασχοληθεί με τον σχεδιασμό στρατηγικών και πολιτικών αποφάσεων. Κανονίσαμε να βρεθούμε μια μέρα νωρίς το απόγευμα για φαγητό. Ήρθε πολύ κουρασμένος. Του λέω «φαίνεται είχες δύσκολη μέρα, Σωκράτη. «Είναι πολύ κουραστικό, φίλε», μου απαντά με νόημα, «να κόβεις από το πρωί ώς τη νύχτα τρίχες...»
«Είντα σε ψηφίσαμε;»
Πού να σας περιγράψω τη δυστυχία του να είσαι βουλευτής. Το τηλέφωνο να χτυπά ασταμάτητα. Ακόμα και τις πρώτες μεταμεσονύκτιες ώρες και να σου ζητούν οι «πελάτες» εξυπηρετήσεις. Να μην έχεις χρόνο να διαβάσεις τα νομοσχέδια και τα άλλα επίσημα έγγραφα και να κάνεις τη νύχτα μέρα για να έχεις τη συνείδηση σου ήσυχη ότι τα διάβασες. Να διαμαρτύρεσαι και μάταια να υποδεικνύεις ότι αυτό που θέλει ο «πελάτης» δεν είναι δουλειά του βουλευτή και να παίρνεις πληρωμένη απάντηση «είντα σε ψηφίσαμε καλό;» Τα λέω με βαθύτατο πόνο ψυχής. Στην Κύπρο μας τα σημαντικά πράγματα θα συνεχίσουν να αφήνονται στο έλεος των ασημάντων.
