Στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής (24/5) αναμένονται αλλαγές στους κομματικούς συσχετισμούς που θα επηρεάζουν το σκηνικό για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Να δούμε αν οι δημοσκοπήσεις που συγκλίνουν στη μείωση των ποσοστών των παραδοσιακών κομμάτων (ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ), τον εξοβελισμό άλλων (ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ, Οικολόγοι), επιβράβευση της ακροδεξιάς του ΕΛΑΜ και είσοδο νέων σχηματισμών (ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία, Volt), θα επαληθευτούν ή θα υπάρξουν ανατροπές την τελευταία στιγμή.
Ανεξαρτήτως τελικού αποτελέσματος, η επόμενη μέρα θα πυροδοτήσει αναπόφευκτα ζυμώσεις στα κόμματα, που θα καθορίσουν την τύχη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη.
Παρακμή
Το φαινόμενο υποχώρησης των παραδοσιακών κομμάτων δεν ξενίζει. Επί σειρά ετών το πολιτικό σύστημα στην Κύπρο παρακμάζει. Η βασική αιτία είναι ο τρόπος διακυβέρνησης της χώρας - οι αέναες συμμαχίες για επικράτηση στις προεδρικές. Οι πολίτες έχουν κουραστεί από τις υποσχέσεις πολιτικών που προσεταιρίζονται την εξουσία, χωρίς να κατευθύνουν τη χώρα και να λύνουν τα πιο σοβαρά προβλήματά της. Την Κυριακή οι πρώτοι που θα καταβάλουν το τίμημα θα είναι τα κόμματα - και για παλιούς και για νέους ανεξόφλητους λογαριασμούς.
Στους παλιούς λογαριασμούς περιλαμβάνεται το Κυπριακό, που έμεινε άλυτο σε έναν άναρχο κόσμο. Πέραν αυτού, την τελευταία 15ετία η Κύπρος βυθίστηκε στους παγκόσμους δείκτες διαφθοράς και έμεινε εκτεθειμένη, χωρίς λύσεις σε πολύπλοκες νέες ανάγκες, όπως το ενεργειακό και το υδατικό. Το πολιτικό προσωπικό που κρατά στα χέρια του την εξουσία - Αναστασιάδης, τώρα Χριστοδουλίδης - δεν κατάφερε να πείσει ότι παράγει ουσιώδες έργο, αντίστοιχο των πολλαπλάσιων δυνατοτήτων της Κύπρου εντός ΕΕ. Παρά την καθημερινή επικοινωνιακή διαχείριση, η κοινή γνώμη δυσφορεί και βλέπει τα προβλήματα να διογκώνονται. Ένα τμήμα της κοινωνίας δεν τα βγάζει πέρα λόγω της ακρίβειας - κάτι πρωτόγνωρο για τα κυπριακά δεδομένα. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι πολίτες εκφράζουν μαζικά την αγανάκτησή τους για το νοσηρό κλίμα.
Λόγω του προεδρικού συστήματος, η κάλπη των βουλευτικών δεν θα δώσει καθαρές απαντήσεις, αλλά θα συνιστά προμήνυμα για την αναμέτρηση των προεδρικών εκλογών, τον Φεβρουάριο του 2028. Στην ουσία θα ηχήσει "το καμπανάκι" της τελευταίας στροφής για ολοκλήρωση της πενταετούς προεδρικής θητείας του Νίκου Χριστοδουλίδη. Θα του απομένουν, βέβαια, 20 μήνες. Αλλά, εκ των πραγμάτων, οι επόμενοι 6-10 μήνες θα απορροφηθούν από εντατικές διεργασίες επιλογής προεδρικών υποψηφίων. Ο κατεξοχήν προεκλογικός αγώνας ξεκινά το αργότερο την ερχόμενη άνοιξη (2027).
Η αγωνία Χριστοδουλίδη
Ο Χριστοδουλίδης έχει αγωνία για την κάλπη των βουλευτικών εκλογών. Τον απασχολεί, πρωτίστως, η πτώση του ΔΗΚΟ που κάνει ύστατη προσπάθεια να συγκρατήσει τις διαρροές ψηφοφόρων του προς κάθε κατεύθυνση. Το ΔΗΚΟ δεν εμφανίζει κομματικά κέρδη από την ταύτισή του με τον Χριστοδουλίδη και την πληθώρα "εξυπηρετήσεων" στην κρατική μηχανή. Αν το ΔΗΚΟ περιοριστεί σε μονοψήφιο ποσοστό και, η ΕΔΕΚ, η ΔΗΠΑ (παρακλάδι ΔΗΚΟ) και Οικολόγοι καταποντιστούν και μείνουν εκτός Βουλής, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη θα υποστεί πολιτικό έμφραγμα. Θα ξεμείνει από κομματικούς εταίρους!
Μόνο το ακροδεξιό ΕΛΑΜ επωφελήθηκε από τη διακυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Τώρα, τείνει να εδραιωθεί ως "τρίτο κόμμα" και διεκδικεί ρυθμιστικό ρόλο για τις επικείμενες προεδρικές. Το ΕΛΑΜ τράφηκε όλα αυτά τα χρόνια από τη διχαστική ρητορική στο Κυπριακό και το μεταναστευτικό, απέσπασε ένα τμήμα του ΔΗΣΥ και πέτυχε πλήρη νομιμοποίηση από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, μάλιστα με υπουργικούς διορισμούς.
Αντιπολίτευση
Οι νέοι σχηματισμοί που διεκδικούν με αξιώσεις είσοδο στη Βουλή (ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία Φειδία Παναγιώτου, Volt) θα αλλάξουν τους συσχετισμούς εδρών στη Βουλή. Παρά το γεγονός ότι συγκλίνουν στα ζητήματα διαφθοράς, δεν είναι βέβαιο ότι μπορούν να συγκροτήσουν ενιαίο αντιπολιτευτικό λόγο γύρω από έναν κοινό προεδρικό υποψήφιο. Τον πιο σημαντικό ρόλο εξακολουθεί να διαδραματίζει το ΑΚΕΛ. Ωστόσο, το ιστορικό κόμμα της κυπριακής αριστεράς αναμένεται και αυτό να βγει λαβωμένο από την κάλπη. Το ΑΚΕΛ βλέπει συνεχώς την επιρροή του στην κοινωνία να φθίνει, μια αδιάλειπτη αρνητική τάση που συνδέεται με την αποτυχία προσαρμογής του ως κόμματος εξουσίας. Παράλληλα, από το 2004 έχασε στρατηγικά για το ιστορικό σφάλμα του το 2004 στο δημοψήφισμα για το Κυπριακό.
Δημοκρατικός Συναγερμός
Κάτι ανάλογο συνέβη και στον ΔΗΣΥ, όπου η ηγεσία του πασκίζει να συγκρατήσει ποσοστά. Έχει χάσει ένα τμήμα της κοινωνίας λόγω της διαφθοράς Αναστασιάδη και σιωπηρά ένα άλλο, της μετριοπαθούς σχολής της εποχής Γλαύκου Κληρίδη. Πάνω στην πιθανή μετάλλαξη του ΔΗΣΥ ποντάρει ιδιαίτερα ο Χριστοδουλίδης, που θα επιδιώξει τους μήνες του καλοκαιριού να το ρυμουλκήσει στην κυβέρνηση δίνοντας "γην και ύδωρ" σε συναγερμικά στελέχη σε έναν μεγάλο κυβερνητικό ανασχηματισμό.
Ο φιλοκυβερνητικός Τύπος προβάλλει συχνά το σενάριο συνασπισμού της "ευρύτερης δεξιάς". Θα κυβερνήσουν μέχρι το 2028 (ΔΗΣΥ συν ΔΗΚΟ) και θα έχουν κρυφή εφεδρεία το ΕΛΑΜ. Το όλο εγχείρημα προϋποθέτει ότι όλοι οι παράγοντες του ΔΗΣΥ θα πρέπει να ταυτιστούν πλήρως με τα προσωπικά σχέδια επανεκλογής Χριστοδουλίδη - κάτι σχεδόν απίθανο, γιατί θα προκαλέσει εκρήξεις στο κόμμα. Ρόλο παίζει ο Αναστασιάδης, που κάνει το παν να επανεμφανιστεί στο προσκήνιο. Αλλά αυτόν τον περιμένει η Αρχή Κατά της Διαφθοράς, που θα βγάλει τον Ιούνιο πόρισμα για τις καταγγελίες εναντίον του, για εκτεταμένη διαφθορά.
