«Πιστεύεται ότι ένας ηλίθιος άνθρωπος είναι πιο πιθανό να είναι ειλικρινής από έναν έξυπνο άνθρωπο και οι πολιτικοί μας εκμεταλλεύονται αυτή την προκατάληψη προσποιούμενοι ότι είναι ακόμη πιο ηλίθιοι από ό,τι τους έχει κάνει η φύση.»
Betrand Russel, Άγγλος φιλόσοφος
Για να είμαι ειλικρινής και δίκαιος, δεν πιστεύω ότι η ρήση του διάσημου φιλοσόφου ισχύει καθολικά στην Κύπρο. Κάθε κανόνας έχει τις εξαιρέσεις του!
Επί της ουσίας, θα περίμενε κάποιος δημοκράτης ιδεαλιστής την κυπριακή Βουλή να υιοθετήσει τη στάση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ) έναντι των ακροδεξιών κομμάτων. Να υψωθεί ένα «πολιτικό τείχος προστασίας», ένα cordon sanitaire, όπως λένε οι ευρωβουλευτές, δηλαδή μια ανεπίσημη, μη γραπτή συμφωνία, βάσει της οποίας οι κύριοι δημοκρατικοί πολιτικοί σχηματισμοί να συμφωνήσουν να απομονώνουν και να μην συνεργάζονται με ακροδεξιά ή ακραία κόμματα. Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην κυπριακή Βουλή, τα κύρια κόμματα του ΕΚ λειτουργούν σαν προστατευτικό τείχος που απομονώνει τις ακραίες και αντιδημοκρατικές ομάδες. Η συλλογική, ανεπίσημη συμφωνία μεταξύ των κύριων πολιτικών δυνάμεων ενισχύει τους θεσμούς με διάφορους τρόπους. Για παράδειγμα, περιορίζει την ανάληψη ηγετικών ρόλων (όπως προεδριών Επιτροπών ή αντιπροεδριών) από κόμματα που έχουν αυταρχικές/φασιστικές ιδεολογίες, διασφαλίζοντας ότι ο διοικητικός μηχανισμός του Κοινοβουλίου δεν χρησιμοποιείται για την υπονόμευση των δημοκρατικών του λειτουργιών. Επίσης, τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου απορρίπτουν τη δημιουργία συνασπισμών ή συμμαχιών με περιθωριακές ομάδες και επομένως λειτουργούν ως κανονιστικός φραγμός που αποτρέπει την εξοικείωση με ρητορική γεμάτη μίσος, ξενοφοβία ή αντιδημοκρατικές τάσεις, προστατεύοντας έτσι τις θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ. Με άλλα λόγια, τα κόμματα αυτά εμμένουν στο πολιτικό τείχος προστασίας για να εμποδίσουν ακροδεξιά μπλοκ, όπως οι Πατριώτες για την Ευρώπη και την Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών (ESN), να προεδρεύουν Επιτροπές στην Ευρωβουλή, ενώ αρνούνται σε μεγάλο βαθμό να συνυπογράψουν τροπολογίες ή νομοσχέδια με τα ακροδεξιά κόμματα, κρατώντας τα εκτός των βασικών αποφασιστικών πλειοψηφιών (ωστόσο, οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές (ECR), ένα δεξιό, ευρωσκεπτικιστικό μπλοκ στο οποίο κυριαρχεί το κόμμα Brothers of Italy της Μελόνι, κατέχει τρεις προεδρίες Επιτροπών).
Δυστυχώς το πολιτικό τείχος προστασίας που έχω περιγράψει δεν υπάρχει στην κυπριακή Βουλή. Παρ' όλο που το ΕΛΑΜ ξεκίνησε ως ένα φασιστικό κίνημα και πρώην παράρτημα της εγκληματικής Χρυσής Αυγής, έχει μετατραπεί σε μια θεσμικά αποδεκτή πολιτική δύναμη. Μάταια το ΑΚΕΛ απηύθυνε έκκληση σε όλες τις δυνάμεις του δημοκρατικού τόξου να ακολουθήσουν την προσέγγιση που έχει υιοθετηθεί στο ΕΚ και σε άλλα εθνικά Κοινοβούλια απέναντι στην Ακροδεξιά: δηλαδή να απομονώσουν την Ακροδεξιά και να απορρίψουν κάθε συμβιβασμό μαζί της. Τα μηνύματα και οι θέσεις του ΕΛΑΜ αντιμετωπίζονται από αρκετούς πολίτες και τα ΜΜΕ ως μέρος του συνηθισμένου πολιτικού διαλόγου. Πρόσφατα δε είδαμε το ΔΗΚΟ να συναγελάζεται με το ΕΛΑΜ για την εκλογή του/της προέδρου της Βουλής. Ωστόσο, η επίσημη Ελλάδα τηρεί διακριτικές αποστάσεις από το ακροδεξιό κόμμα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την άρνηση ανώτατων πολιτειακών παραγόντων (όπως των Πρωθυπουργού Μητσοτάκη και προέδρου της Βουλής των Ελλήνων Τασούλα) να πραγματοποιούν θεσμικές συναντήσεις με αντιπροσωπείες του κόμματος.
Αναγνωρίζω ότι, βάσει του Συντάγματος, το ΕΛΑΜ δικαιούται τουλάχιστον δύο Επιτροπές και, επομένως, το γεγονός ότι πήρε τρεις δεν πρέπει να σοκάρει. Αυτό όμως που ξενίζει και γεννά αμέτρητα ερωτηματικά είναι η ανάθεση της προεδρίας των Επιτροπών Περιβάλλοντος και Άμυνας. Διερωτώμαι, με ποια κριτήρια η Επιτροπή Επιλογής πήρε αυτή την απόφαση. H κατανομή των προεδριών των κοινοβουλευτικών Επιτροπών προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο ΑΚΕΛ με τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του κόμματος, Γιώργο Λουκαΐδη, να κάνει λόγο για προσυνεννοημένη διαδικασία μεταξύ ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜ, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη της προέδρου της Βουλής. Εν ολίγοις, διαμορφώθηκε μια πολιτική συμμαχία μεταξύ ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜ με στόχο την ικανοποίηση των απαιτήσεων του ΕΛΑΜ. Είναι εδώ που ξεχωρίζει η κυπριακή Βουλή από το ΕΚ -ένα τέτοιο υπόγειο αλισβερίσι για να στηριχθεί ένα ακροδεξιό κόμμα θα θεωρείτο μέγα σκάνδαλο στο ΕΚ.
Η ερώτηση όμως του ενός εκατομμυρίου είναι πώς είναι δυνατόν ένα κόμμα, το ΕΛΑΜ, που έχει επιλέξει συστηματικά να τηρεί αποχή σε ψηφίσματα για την κλιματική αλλαγή, να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Περιβάλλοντος; Τα στελέχη του ΕΛΑΜ εκφράζουν σκεπτικισμό για τα μοντέλα αντιμετώπισης της κλιματολογικής αλλαγής, ενώ είναι κάθετοι εναντίον της πράσινης φορολογίας. Όταν δεν αντιλαμβάνεσαι ότι ο κύριος σκοπός ενός πράσινου φόρου είναι να αποθαρρύνει συμπεριφορές που βλάπτουν το περιβάλλον, όπως οι υψηλές εκπομπές άνθρακα ή η υπερβολική σπατάλη, και να επιβραβεύει τις βιώσιμες πρακτικές, τότε με ποια λογική μπορείς να διεκδικείς θέση σε οποιαδήποτε επιτροπή περιβάλλοντος;
Ερωτήματα εγείρονται επίσης και με την προεδρία της Επιτροπής της Άμυνας από ένα ακροδεξιό κόμμα που υποστηρίζει μια υπερβολικά στρατιωτικοποιημένη, μη διαπραγματεύσιμη στάση άμυνας η οποία βασίζεται σε μια υπερεθνικιστική και ενωτική ιδεολογία. Το κόμμα απορρίπτει ρητά όλες τις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη και προωθεί ανοιχτά τη ρητορική του «απελευθερωτικού αγώνα» αντί για μια ειρηνική συμβιβαστική λύση. Εξυμνεί συστηματικά την εγκληματική ΕΟΚΑ Β και τους εγκέφαλους του πραξικοπήματος του 1974. Το μήνυμα που στέλνει στους Τουρκοκύπριους είναι ότι η βία και η ένοπλη αντίσταση αποτελούν νόμιμα μέσα για την επιβολή της κυριαρχίας των Ελληνοκυπρίων. Εκτός τούτου, η συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου στον τομέα της άμυνας θα εξασθενήσει. Ο κ. Δένδιας θα απαξιοί να συναντήσει τον ακροδεξιό πρόεδρο της Επιτροπής κ. Χαμπουλλά ή τον αντιπρόεδρό της κ. Χρίστου που υπηρέτησε ως μπράβος του εγκληματία Μιχαλολιάκου; Το ίδιο φυσικά θα πράξει και ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης.
Επιμύθιο: Βάζουμε τα χέρια μας και βγάζουμε τα μάτια μας
*Οικονομολόγου, κοινωνικού επιστήμονα
