Να πω στην αρχή εκείνο που θα έλεγα στο τέλος του άρθρου. Δεν πιστεύω ότι η Τουρκία θέλει λύση σε αυτό το νησί. Δεν θέλει απολύτως καμία λύση. Αν δεν δεχθεί καμία σοβαρή πίεση εκ μέρους των ΗΠΑ, δεν θα κάνει κανένα βήμα εδώ. Η Τουρκία δεν θα εγκαταλείψει την πολιτική «η μη λύση είναι λύση». Δεν ήταν ειλικρινής και στο Σχέδιο Ανάν. Και στο Κραν Μοντανά. Και τώρα δεν είναι ειλικρινής. Μπορεί να έχει ανάψει πράσινο φως για τη διάσκεψη 5+1. Αλλά αυτό δεν δείχνει ότι στοχεύει μια λύση. Έχει όρους. Και ακόμα και αν γίνουν δεχτοί αυτοί οι όροι, θα υποβάλει νέους όρους στο τραπέζι. Δεν θα επιστρέψει έδαφος στην Κύπρο η Τουρκία. Δεν θα αποσύρει στρατεύματα. Το βόρειο τμήμα του νησιού είναι αποικία της. Καθόλου δεν θέλει να μετεξελιχθεί σε ένα νόμιμο καθεστώς αυτό το κομμάτι γης. Οφείλει στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη το γεγονός ότι μπορεί να συνεχίζει άνετα την παρουσία της εδώ τα τελευταία 52 χρόνια. Κάποτε βρήκε μπροστά της την Κύπρο διεθνώς αλλά δεν υπέστη σοβαρές κυρώσεις. Το πειρατικό οικοδόμημα εδώ τη βολεύει πολύ περισσότερο από κάθε είδους λύση. Κερδίζει πολύ περισσότερα από τα κέρδη που θα αποκομίσει με τη λύση εδώ. Σε ποιον πάει η μερίδα του λέοντος από το μαύρο χρήμα που περιφέρεται, αν δεν πάει σε αυτήν; Επιπλέον, και με την πατριδοκαπηλία που κάνει μέσω της Κύπρου κερδίζει πολλά στην εσωτερική πολιτική η κυβέρνηση στην Άγκυρα. Μήπως οι ΗΠΑ και η Βρετανία ενεργοποιήθηκαν σε σχέση με το νέο σχέδιο; Δεν πιστεύω ότι βρήκαν κάτι πιο κατάλληλο για τα συμφέροντά τους από αυτό το στάτους κβο το οποίο συνεχίζουν εδώ και 52 χρόνια. Τη μοίρασαν το 1974. Χώρισαν τις δύο κοινότητες τη μία από την άλλη. Ησύχασαν. Δεν πονοκεφάλιασαν καθόλου. Άλλαξαν πολλά πράγματα στον κόσμο μέσα σε 52 χρόνια. Όμως, απολύτως τίποτα δεν άλλαξε στην Κύπρο. Δεν ένιωσαν την ανάγκη να αλλάξουν κάτι. Το ΝΑΤΟ θα γίνει ο εγγυητής του νησιού, λέει. Μήπως και τώρα δεν είναι το ΝΑΤΟ; Θα βγει από το παρασκήνιο στο προσκήνιο; Θα προστεθούν και Αμερικανοί και Γάλλοι στρατιώτες στους Τούρκους, τους Έλληνες και τους Άγγλους στρατιώτες; Έτσι θα λυθεί το πρόβλημα των εγγυήσεων; Γιατί δεν γίνεται εγγυήτρια η Ευρωπαϊκή Ένωση; Και μάλιστα, μήπως χρειάζεται εγγυητή η Κύπρος ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ενώ εμείς ονειρευόμαστε μια Κύπρο χωρίς στρατούς, στρατιωτικοποιούμαστε περισσότερο εδώ; Είστε ευχαριστημένοι με αυτό;
Μας φαίνεται πολύ γλυκιά η λέξη «λύση» επειδή ζούμε τόσα χρόνια χωρίς λύση σε αυτό το μοιρασμένο νησί. Ιδού ένα νέο σχέδιο λύσης. Και πάλι ενθουσιαζόμαστε. Αλλά είναι ένα σχέδιο που θα μπορούσε να προκαλέσει φουρτούνες στο πρώτο κιόλας βήμα. Μόλις άκουσαν εδαφική υποχώρηση οι πατριδοκάπηλοί μας άρχισαν κιόλας να βρυχώνται. Δεν μπορεί να δοθεί το Βαρώσι, λέει. Δεν μπορούν να δοθούν η Μόρφου, η Μεσαριά. Ουσιαστικά, τίποτα δεν θα μπορούσε να δοθεί. Θα μπορούσαν να γίνουν μόνο μικρές αλλαγές στις «συνοριακές» περιοχές.
Νομίζω πως ήταν και στα χέρια του Τουφάν Έρχουρμαν το σχέδιο που αποκαλύφθηκε στον Τύπο στον νότο. Για αυτό έτρεξε αμέσως να ρωτήσει την άποψη των πρώην ηγετών. Των Ταλάτ, Ακιντζί και Τατάρ. Πραγματοποίησε μια επίσκεψη-έκπληξη. Δεν μπόρεσε να πάει στον Έρογλου, επειδή είναι άρρωστος. Μακάρι να ανακοίνωναν την άποψή τους και οι πρώην ηγέτες και να τη μαθαίναμε. Όμως, αυτό για το οποίο είμαι ουσιαστικά περίεργος είναι το εξής: Τι είδους συναίνεση υπάρχει ανάμεσα στην Άγκυρα και τον Τουφάν Έρχουρμαν; Συμφωνούν στο θέμα της διάσκεψης 5+1; Τι λέει η Άγκυρα στον Τουφάν, ο οποίος λέει «δεν θα γίνουν διαπραγματεύσεις χωρίς την αποδοχή της μεθοδολογίας»; Ή μήπως πάλι θα παρουσιαστεί ένα στημένο παιχνίδι; Μήπως η Άγκυρα θα φορτώσει τα πάντα σε εμάς, σαν να ευθύνεται η τουρκοκυπριακή πλευρά; Μήπως θα πει «σεβόμαστε τη βούληση των Τουρκοκυπρίων, θα γίνει ό,τι αποφασίσουν αυτοί»;
Πολύ σύντομα θα φωτιστούν ερωτήματα τα οποία δυσκολευόμαστε να απαντήσουμε τώρα. Ο Γκουτέρες θέλει να ολοκληρώσει και αυτή την κίνηση πριν αποχωρήσει από τα καθήκοντά του στα τέλη του έτους. Δεν απέμεινε πολύς καιρός. Θα υποβληθεί σε δημοψήφισμα όπως το Σχέδιο Ανάν το νέο σχέδιο; Είστε έτοιμοι να πείτε «ναι» ή «όχι»; Εγώ το είπα στην αρχή αυτού του άρθρου. Η Τουρκία δεν θέλει λύση στο νησί. Ενόσω δεν θέλουν οι ΗΠΑ και η Αγγλία, αυτή η δουλειά είναι πολύ δύσκολη…
