Είναι πραγματικά θλιβερό το μεγαλύτερο κόμμα της Κύπρου, ο ΔΗΣΥ, που αρέσκεται να αυτοπροσδιορίζεται ως το κόμμα της ευθύνης και της σοβαρότητας, να χαρακτηρίζεται από τόσο κραυγαλέες αντιφάσεις, πολιτικό καιροσκοπισμό και έλλειψη ξεκάθαρης ταυτότητας γύρω από το προδοτικό πραξικόπημα του 1974.
Μόλις τις προάλλες, βουλευτές του κόμματος έσπευσαν να χαρακτηρίσουν το πραξικόπημα «προδοτικό». Ξέχασαν όμως, ή εθελοτυφλούν μπροστά στο γεγονός ότι η συνδρομή της ΕΟΚΑ Β’ στην ύπαιθρο ήταν ο καταλύτης για την εκδήλωσή του. Αρχηγός της εν λόγω οργάνωσης ήταν ο Γρίβας, τον οποίο ο ΔΗΣΥ συνεχίζει να τιμά με κάθε επισημότητα. Πώς γίνεται η ηγεσία του κόμματος να αποκαλεί το πραξικόπημα «προδοσία» και την ίδια ώρα να αποτίει σύσσωμη φόρο τιμής στον εμπνευστή της ΕΟΚΑ Β'; Αν το πραξικόπημα ήταν - όπως ο ΔΗΣΥ το χαρακτηρίζει - «προδοτικό», τότε εκ των πραγμάτων και ο Γρίβας υπήρξε προδότης· αυτό υπαγορεύει η στοιχειώδης λογική. Πώς, λοιπόν, είναι δυνατόν να τιμάται ένας, σύμφωνα με τη λογική του ΔΗΣΥ, προδότης, που στράφηκε με τα όπλα εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας; Πώς γίνεται να αποδίδεται τιμή σε κάποιον που υπήρξε ο ηθικός αυτουργός δολοφονιών πολιτικών αντιπάλων, μεταξύ των οποίων και σημαίνοντα μέλη του Ενιαίου Κόμματος, του οποίου αρχηγός ήταν ο Γλαύκος Κληρίδης; Και πώς μπορεί να τιμάται ένας άνθρωπος του οποίου ο διαρκής στόχος ήταν η διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω σχεδιασμού πραξικοπημάτων; Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο ότι ο στρατηγός Γεώργιος Γρίβας, ως αρχηγός της παράνομης οργάνωσης ΕΟΚΑ Β', είχε εκπονήσει επιχειρησιακά σχέδια για την ανατροπή του νόμιμου Προέδρου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Συγκεκριμένα, τα σχέδια ανατροπής της νόμιμης κυβέρνησης από το Γρίβα, τα οποία αποκάλυψαν τα αρχεία και τα έγγραφα της ΕΟΚΑ Β' που κατασχέθηκαν από την Κυπριακή Αστυνομία, ήταν:
«ΣΦΕΝΔΟΝΗ» (Δεκέμβριος 1971): Το πρώτο προσχέδιο δράσης, αμέσως μετά τη μυστική επιστροφή του Γρίβα στην Κύπρο.
«ΑΠΟΛΛΩΝ» (Άνοιξη 1973): Το κεντρικό πραξικοπηματικό σχέδιο που στόχευε στην πλήρη αποδιοργάνωση του κράτους. Περιλάμβανε δύο βασικά υπο-σχέδια, που προέβλεπαν τρομοκρατικές βομβιστικές επιθέσεις, απαγωγές στελεχών της κυβέρνησης και δολιοφθορές για τη δημιουργία χάους.
«ΝΙΚΗ» (Ιούνιος/Ιούλιος 1973): Σχέδιο για την άμεση κατάληψη της εξουσίας, με τη σύμπραξη μυημένων αξιωματικών της Εθνικής Φρουράς.
Το επιχείρημα που επιστρατεύουν κάποιοι, ότι ο Γρίβας πέθανε τον Ιανουάριο του 1974 και έτσι δεν είχε σχέση με το πραξικόπημα, μόνο θυμηδία προκαλεί. Η ΕΟΚΑ Β' ήταν δικό του τρομοκρατικό κατασκεύασμα, γεγονός που καθιστά την ευθύνη του για όσα ακολούθησαν απόλυτη και ακέραιη. Ένας άλλος ισχυρισμός που προβάλλεται από τον ΔΗΣΥ είναι ότι τιμούν τον Γρίβα αποκλειστικά για τον «ένδοξο αγώνα» του 1955-59, παραβλέποντας τις υπόλοιπες σκοτεινές πτυχές της δράσης του. Η θέση αυτή είναι εθελότυφλη και προσβάλλει κάθε κοινή λογική. Με το ίδιο σκεπτικό, θα έπρεπε να τιμώνται ως ήρωες δικτάτορες όπως οι Στάλιν, Τσαουσέσκου, Χίτλερ, Μουσολίνι, καθώς, αν εξετάσει κανείς την Ιστορία αποσπασματικά, όλοι τους προσέφεραν κάποιες υπηρεσίες στην πατρίδα τους. Δεν μπορεί η ηγεσία του ΔΗΣΥ να λοιδορεί μερίδα της αριστεράς επειδή θεωρεί ήρωα τον Στάλιν - παρά τα εγκλήματά του - όταν οι ίδιοι χρησιμοποιούν ακριβώς την ίδια λογική για τον Γρίβα. Οι υποστηρικτές του Στάλιν θα μπορούσαν να απαντήσουν με τα ίδια ακριβώς επιχειρήματα: ότι τον τιμούν επειδή υπό την ηγεσία του η Σοβιετική Ένωση διαδραμάτισε τον καθοριστικότερο ρόλο στη συντριβή της ναζιστικής Γερμανίας, γεγονός που αποτελεί ιστορική πραγματικότητα.
Βέβαια, η ρίζα του κακού βρίσκεται στην κολοβωμένη παιδεία μας, η οποία προσφέρει γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη του λαϊκισμού από τα κόμματα και για την «ερμαφρόδιτη» στάση που συχνά επιδεικνύουν. Η μόρφωση των μαθητών μας είναι ελλιπής, «ακρωτηριασμένη», και της λείπουν βασικά και ουσιαστικά στοιχεία. Φοβόμαστε να πούμε τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη. Δεν διδάσκουμε στους νέους ούτε γιατί η χούντα θεωρείτο από τους πλείστους Ελληνοκυπρίους «εθνική κυβέρνηση», ούτε τα εγκλήματα της ΕΟΚΑ Β', ούτε το ιουλιανό πραξικόπημα. Έτσι, οι νέοι μας αναζητούν πληροφορίες για αυτά τα κοσμογονικά γεγονότα έξω από το σχολείο - και σε πάρα πολλές περιπτώσεις τις αντλούν από τα «εθνικόφρονα» ποδοσφαιρικά σωματεία, τα οποία βρίσκονται υπό τον έλεγχο του ΕΛΑΜ. Κι όμως, η διδασκαλία της Ιστορίας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να κατανοήσουμε πώς διαμορφώθηκε ο κόσμος στον οποίο ζούμε – στην περίπτωση της Κύπρου πώς φθάσαμε στην ντε φάκτο διχοτόμηση. Μας βοηθά να αναγνωρίζουμε τα αίτια πίσω από γεγονότα, συγκρούσεις και κοινωνικές αλλαγές, ώστε να αντιλαμβανόμαστε ότι εδώ που φθάσαμε, στο χείλος του γκρεμού, δεν είναι τυχαία. Παράλληλα, καλλιεργεί την κριτική σκέψη: μαθαίνουμε να αξιολογούμε πηγές, να εντοπίζουμε προκαταλήψεις και να διαχωρίζουμε γεγονότα από ερμηνείες. Δυστυχώς, δεν ακολουθήσαμε το παράδειγμα της Γερμανίας, που αμέσως μετά την καταστροφή της, το 1945, οι μαθητές λαμβάνουν υποχρεωτική και εκτεταμένη εκπαίδευση σχετικά με τον Χίτλερ, τον φασισμό και το Ολοκαύτωμα. Το θέμα αποτελεί βασικό πυλώνα του εθνικού προγράμματος σπουδών και διδάσκεται από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες - συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής ιστορίας, της λογοτεχνίας και της κοινωνιολογίας- ώστε να διασφαλίζεται ότι οι μαθητές κατανοούν τις φρικτές συνέπειες του φασισμού.
Ως πολίτης αυτής της χώρας, διερωτώμαι με τι αξίες εμβολιάζουμε τη νέα μας γενιά όταν ηρωοποιούνται τα σύμβολα της καταστροφής της πατρίδας μας. Η τρομοκρατία και τα πραξικοπήματα δεν είναι καρποί παρθενογενεσίας. Γεννιούνται όταν εκκολαφθούν σε ένα ρυπαρό περιβάλλον όπως, φευ, διαπιστώσαμε στην Κύπρο κατά την περίοδο της χούντας. Είναι μέσα σε αυτό το περιβάλλον που δημιουργήθηκαν οι γλοιώδεις θιασώτες της δικτατορίας, ο αρχηγός και οι αρχηγίσκοι της εγκληματικής ΕΟΚΑ Β' και οι ερεβώδεις νεροκουβαλητές του φασισμού, που σφράγισαν την καταστροφή της Κύπρου.
