Η απόφαση του Αντόνιο Γκουτέρες να επισκεφθεί την Κύπρο είναι μια σημαντική εξέλιξη. Το γεγονός ότι της επίσκεψης του ΓΓ του ΟΗΕ προηγήθηκε η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία και οι συναντήσεις που είχε η ηγεσία της ΕΕ με τον Τούρκο Πρόεδρο, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο σχεδιασμός για αναζήτηση διεξόδου στο υφιστάμενο αδιέξοδο είναι ευρύτερος.
Διεθνής κινητικότητα
Από τη στήλη αυτή υποστήριξα πολλές φορές τη θέση ότι μόνο με τη δημιουργία συνθηκών παρόμοιων με εκείνων που οδήγησαν στην ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ θα μπορεί να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για αίσια κατάληξη ενός νέου κύκλου συνομιλιών. Προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να κινούνται όλοι οι σημαντικοί διεθνείς παράγοντες. Όμως η διεθνής κινητικότητα, χωρίς θαρραλέες αποφάσεις από τους άμεσα ενδιαφερομένους, τίποτε το ουσιαστικό δεν μπορεί να επιτύχει.
Θαρραλέες αποφάσεις
Υπάρχει διάθεση για θαρραλέες αποφάσεις; Σε επίπεδο κοινωνίας, η πολιτική ηγεσία τίποτε το ουσιαστικό δεν έχει πράξει προς την κατεύθυνση της προετοιμασίας των πολιτών για τέτοιες αποφάσεις. Ούτε και η ίδια η πολιτική ηγεσία φαίνεται να έχει διάθεση για τη λήψη θαρραλέων αποφάσεων. Οι δημόσιες διακηρύξεις, σχεδόν του συνόλου των πολιτικών ηγετών, αποτελούν επαναλαμβανόμενα ευχολόγια και χιλιοειπωμένα συνθήματα. Καμία ουσιαστική ενημέρωση για τις καυτές πτυχές των διαφορών μας με την άλλη πλευρά. Καμία ενημέρωση ως προς το τι πρέπει να διαλαμβάνει το σχέδιο λύσης για να είναι αποδεκτό από τη δική μας πλευρά.
Σωστές επιλογές
Κατανοώ ότι ως λαός, και από τις δύο πλευρές της διαχωριστικής γραμμής, δεν διακρινόμαστε για την ικανότητά μας ή την τέχνη να κάνουμε σωστές επιλογές, δηλαδή να παίρνουμε επιτυχημένες αποφάσεις και να βρίσκουμε τις καλύτερες δυνατές λύσεις στα προβλήματά μας. Αυτή είναι η πιο σημαντική ικανότητα του ανθρώπου, αφού το «είναι» και η ζωή του ατόμου, της οικογένειας, του οργανισμού, της επιχείρησης και των κοινωνιών, όπως υποστηρίζουν πολλοί μεγάλοι φιλόσοφοι και οι επιστήμες, αλλά και η κοινή λογική, είναι το άθροισμα των επιλογών μας, δεδομένων των περιορισμών. Η θεμελιώδης αυτή ικανότητα ουσιαστικά αφορά την αξιοποίηση του μυαλού μας, που δόξα τω Θεώ όλοι διαθέτουμε, όμως, σύμφωνα με πολλές έγκυρες διεθνείς μελέτες, όταν κάνουμε επιλογές, δεν αξιοποιούμε παρά ένα μικρό ποσοστό, που ίσως δεν ξεπερνά το 10%! Αν το ποσοστό δεν ξεπερνά το 10% στην περίπτωση των Ελβετών, ίσως στην Κύπρο το ποσοστό να είναι πολύ μικρότερο του 10%, αν κρίνω από τους αριθμούς των Κυπρίων που συνήψαν τραπεζικά δάνεια, τα οποία δεν υπήρχε ποτέ δυνατότητα να τα εξοφλήσουν.
Ευφυΐα και αποφάσεις
Η ικανότητα να κάνουμε σωστές επιλογές δεν αφορά την ευφυΐα. Αντίθετα, οι επιτυχημένοι στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή συνήθως έχουν κοινό νου, δηλαδή έχουν το ίδιο μυαλό περίπου όπως όλοι οι άλλοι. Το αξιοποιούν, όμως, παίρνοντας σωστές αποφάσεις και βρίσκοντας αποτελεσματικές λύσεις. Παρά την τόσο κρίσιμη σημασία, η ικανότητα λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβλημάτων στο σύστημα εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων, εκτός από μερικές εξαιρετικές προσπάθειες μερικών δασκάλων, αποτελεί στην Κύπρο μας ίσως τελευταία προτεραιότητα.
Οι λύσεις προβλημάτων
Στη ζωή μας, ανεξάρτητα από το πόσο ποσοστό του μυαλού μας χρησιμοποιούμε για αυτές, παίρνουμε αποφάσεις και λύνουμε προβλήματα. Οι έννοιες αυτές είναι πολύ κοντινές, όπως και πολλά λάθη, εμπόδια, μέθοδοι και εργαλεία είναι κοινά στη λήψη αποφάσεων και στην επίλυση προβλημάτων. Μόνο μια ουσιαστική διαφορά υπάρχει μεταξύ των δύο αυτών εννοιών. Όταν παίρνουμε απόφαση, έχουμε να επιλέξουμε μεταξύ δύο ή περισσοτέρων εναλλακτικών λύσεων ή επιλογών. Η απόφαση δηλαδή είναι επιλογή. Η επίλυση προβλήματος πρακτικά σημαίνει ότι υπάρχει μόνο μια λύση που πρέπει να βρούμε για να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα. Για παράδειγμα, μπορούμε να επιλέξουμε πού θα πάμε διακοπές, δεν μπορούμε να επιλέξουμε όμως πόσο θα είναι το άθροισμα κάποιων αριθμών. Μπορούμε να επιλέξουμε ποιον τύπο αυτοκινήτου θα αγοράσουμε. Όταν όμως αυτό πάθει βλάβη, δεν έχουμε να επιλέξουμε τι θα διορθώσουμε. Πρέπει να βρούμε τη συγκεκριμένη βλάβη και να τη διορθώσουμε. Πολλοί από εμάς, αντί να ψάχνουν τρόπους για διόρθωση της βλάβης, γυρίζουν από μηχανικό σε μηχανικό και ρωτούν να μάθουν ποιος ή τι έχει προκαλέσει τη βλάβη...
Αδιαφορία για Κυπριακό
Πέραν τούτου, η μεγάλη πλειοψηφία του λαού μας δεν ενδιαφέρεται πλέον για το Κυπριακό. Το είδαμε στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές. Το ζούμε στις συζητήσεις με τους φίλους και συγγενείς. Μια σημαντική επιλογή που κυριαρχεί πλέον στη ζωή μας, είναι να επιλέγουμε να μην κάνουμε επιλογές, τόσο ως άτομα όσο και ως κοινωνία. Γίναμε δηλαδή ένας λαός που επιλέγει να μην επιλέγει. Έχει καλλιεργηθεί σε μεγάλα στρώματα του λαού, με πρώτο διδάξαντα τον Μιχάλη Δούντα και με πανάξιο διάδοχο τον μακαρίτη Τάσσο Παπαδόπουλο και μιμητή τούτων τον Νίκο Αναστασιάδη, ότι η δίκαιη λύση του Κυπριακού είναι αδύνατη επί του παρόντος. Συνεπώς είναι καλύτερα να μην κάνουμε επιλογές τώρα. Ας αφήσουμε τα πράγματα ως έχουν. Ο τωρινός Πρόεδρος μιλά συνεχώς για επανέναρξη των συνομιλιών, αλλά όσοι τον υποστηρίζουν στα ΜΚΔ συνεχώς χαρακτηρίζουν το συμβιβασμό στο Κυπριακό ως κατάρα. Και ο ίδιος τίποτε δεν κάνει για να αντιστρέψει αυτό το αρνητικό κλίμα. Οι υποστηρικτές του Νίκου Χριστοδουλίδη, που σχολιάζουν μαζικά τις αναρτήσεις μου όταν του ασκώ κριτική για τη στασιμότητα στο Κυπριακό, μου δίδουν την εντύπωση των ανθρώπων που αισθάνονται άνετα με την υφιστάμενη κατάσταση και δεν έχουν καμία διάθεση για αλλαγή. Ανήκουν στην κατηγορία των βολεμένων.
Οι βολεμένοι και οι αετοί
Μια πολύ διδακτική και πραγματική περίπτωση, που μας επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα το βόλεμα που μας κάνει να μην κάνουμε επιλογές για αλλαγές, είναι αυτή των αετών. Οι αετοί για να γεννήσουν τα αυγά τους και στη συνέχεια τα αετόπουλα, φτιάχνουν τη φωλιά τους με συγκεκριμένα υλικά και τρόπο. Στη βάση τοποθετούν σκληρά ξύλα, πάνω σε αυτά βάζουν διάφορα χόρτα ή φύλλα λιγότερα σκληρά για τα νεογέννητα αετόπουλα και πάνω σε αυτά πούπουλα. Όταν έρχεται όμως ο καιρός που πρέπει τα αετόπουλα να πετάξουν, δεν έχουν καμία διάθεση, αφού ζουν στα πούπουλα της φωλιάς και με την τροφή που τους δίδουν οι γονείς τους. Για να πετάξουν χρειάζεται να ξεβολευτούν. Γι' αυτό, οι γονείς τους πρώτα αφαιρούν τα πούπουλα από τη φωλιά. Τα μικρά αρχίζουν να μην αισθάνονται πλέον τόσο άνετα σε αυτήν. Στη συνέχεια, βγάζουν και τα υπόλοιπα σχετικά υποφερτά υλικά της φωλιάς και αφήνουν μόνο τα σκληρά και πολύ άβολα υλικά της πρώτης σειράς. Τότε τα αετόπουλα αναγκάζονται να πετάξουν, αφού η φωλιά τους πλέον κάθε άλλο παρά βολική και άνετη είναι.
Αντίγραφο στον Γκουτέρες
θα στείλω αντίγραφο της σελίδας αυτής του «Π» στον κ. Αντόνιο Γκουτέρες. Αν θέλει η προσπάθειά του να μην ναυαγήσει και αυτή τη φορά, πρέπει να βρει τρόπους έτσι ώστε ο Χριστοδουλίδης να αναγκαστεί να πετάξει από τη φωλιά των βολεμένων του τα πούπουλα και τα χόρτα...
