Πέρασαν 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και ακόμη το επίσημο αφήγημα της ελληνοκυπριακής πλευράς είναι επιλεκτικό, αποσιωπώντας ορισμένα γεγονότα της κυπριακής Ιστορίας που συνέβαλαν στην τραγωδία. Το επίσημο αφήγημα δεν συμπεριλαμβάνει τα αιματηρά γεγονότα της δεκαετίας του 1960 και τις ευθύνες της ηγεσίας των Ελληνοκυπρίων για την καταπίεση των Τουρκοκυπρίων.
Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι το πραξικόπημα της χούντας και η δράση της ΕΟΚΑ Β’ αποτέλεσαν την αφορμή για την τουρκική εισβολή στο νησί μας. Η Τουρκία επικαλέστηκε την κατάλυση της συνταγματικής τάξης και την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων, προβάλλοντας τον ισχυρισμό πως ενεργούσε ως «εγγυήτρια δύναμη» για την αποκατάσταση της νομιμότητας. Εάν δεν γινόταν το πραξικόπημα και η ΕΟΚΑ Β΄ δεν προχωρούσε σε δολοφονίες αμάχων Τουρκοκυπρίων, τότε η Άγκυρα δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει την ανάληψη στρατιωτικής δράσης εκείνη τη στιγμή.
Όμως η τουρκική εισβολή ήταν θέμα χρόνου και αυτό το αντιλαμβάνεται κάποιος εάν πάει πιο πίσω από το 1974 και λάβει υπόψη ιστορικά γεγονότα. Η Τουρκία απείλησε με στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο το 1964, μετά την επίθεση στον τουρκοκυπριακό θύλακα Μανσούρας – Κοκκίνων στην περιοχή Τηλλυρίας. Μάλιστα, ο τουρκικός στρατός έριξε βόμβες ναπάλμ. Η στρατιωτική επέμβαση των Τούρκων αποτράπηκε λόγω της επιστολής του Αμερικανού Προέδρου, Λίντον Τζόνσον, προς τον Τούρκο Πρωθυπουργό, Ισμέτ Ινονού.
Στα πρόθυρα της τουρκικής εισβολής φτάσαμε και το 1967. Η μάχη της Κοφίνου προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Τουρκίας, η οποία απείλησε και πάλι με στρατιωτική εισβολή. Ωστόσο, οι διπλωματικές ενέργειες της Ελλάδας και των ΗΠΑ απέτρεψαν την Άγκυρα και υπήρξε συμφωνία για αποχώρηση της ελληνικής μεραρχίας από το νησί.
Τα πιο πάνω γεγονότα δεν περιλαμβάνονται στο επίσημο αφήγημα, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να διδαχτούμε από την Ιστορία. Οι διαμάχες μεταξύ ακραίων Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων οδηγούσαν με μαθηματική ακρίβεια στην καταστροφή. Ο διεθνής παράγοντας λειτούργησε αποτρεπτικά αλλά η μη επίλυση του προβλήματος δημιουργούσε εκ νέου τις συνθήκες για την κορύφωση της κυπριακής τραγωδίας. Οφείλουμε να μιλάμε για κορύφωση διότι υπήρχαν νεκροί και εκτοπισμένοι πριν την εισβολή της Τουρκίας.
Γιατί έχει σημασία η ολική ανάγνωση της Ιστορίας; Διότι θα αναπαράγουμε το πρόβλημα στο διηνεκές εάν δεν μπορέσουμε να αντιληφθούμε τις αιτίες που το προκάλεσαν και δεν σταματήσουμε να αναλώνουμε όλη την ενέργειά μας στην επίρριψη ευθυνών σε τρίτους.
Σε λίγες ημέρες θα επισκεφτεί το νησί μας ο ΓΓ του ΟΗΕ για να καταβάλει μια ύστατη προσπάθεια ώστε οι δύο πλευρές να παρακαθίσουν στο τραπέζι των συνομιλιών, με στόχο να λύσουν το Κυπριακό. Ένα πρόβλημα που οδήγησε το νησί στο αιματοκύλισμα και το οποίο αδυνατούμε να επιλύσουμε διότι αρνούμαστε να παραδεχθούμε σκληρές αλήθειες. Η ιστορική αυτογνωσία είναι το πρώτο βήμα και η συμφιλίωση με τους Τουρκοκυπρίους το δεύτερο.
