Τον παρακολουθούσα από τα εβδομαδιαία κείμενά του στην «Καθημερινή» των Αθηνών. Κείμενα ασυνήθιστα, διεισδυτικά στο βάθος των γεγονότων και με πρόταση για μια ματιά διαφορετική. Φιλοσοφική θα έλεγα, αν και ο όρος μου δημιουργούσε μια συστολή ανασφάλειας.
Πώς μπαίνεις στον κόσμο της Φιλοσοφίας;
Πλησίαζε και το περιβόητο μιλλένιουμ. Κλείναμε μια χιλιετία και μπαίναμε σε καινούργια…Ο Στέλιος Ράμφος μου τράβηξε την προσοχή. Το 2000 έφτασε, και το μάτι μου άρπαξε το καινούργιο του βιβλίο. «Ο καημός του ενός».
Ο τίτλος με αιχμαλώτισε. Αλλά μου γέννησε και μια επιθυμία να γνωρίσω αυτόν τον άνθρωπο, από κοντά. Με τον διευθυντή των εκδόσεων ΑΡΜΟΣ το κανονίσαμε! Ο «καημός του ενός», θα παρουσιαζόταν στην Κύπρο.
Δεν θα ξεχάσω εκείνη τη βραδιά. Αρκετοί που ακολουθούσαν τον Ράμφο στην διανοητική του περιπέτεια, δεν έχασαν την ευκαιρία και του…επιτέθηκαν ότι «πρόδωσε» τα όσα οι ίδιοι νόμιζαν πως αποτελούσαν το φιλοσοφικό δόγμα του συγγραφέα. Το περιβόητο ρεύμα της «νεορθοδοξίας» του το χρέωναν και ταυτόχρονα τον κατηγορούσαν για «στροφή» προς την εξατομίκευση, με όρους της σύγχρονης Δύσης.
Τους αντιμετώπισε με χαμόγελο και αυτοσυγκράτηση. Ήταν η βραδιά που με κέντρισε, να παρακολουθήσω την πορεία και τη σκέψη του.
Στην Αθήνα, στο σπίτι του στην Πεντέλη, κουβεντιάσαμε σαν ισότιμοι πολίτες…Εγώ με μια αμηχανία, πόσο δύναμαι να τον… ψάξω κι αυτός με καλή διάθεση να με ρωτά για την Κύπρο και την καθημερινότητα της ζωής, πέρα από τα συνηθισμένα.
Την ίδια αμηχανία ένιωσα, όταν πριν λίγες μέρες έφτασε στο κινητό μου η είδηση πως: «πέθανε ο φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος». «Εκπαιδευμένος» από τον ίδιο και τα βιβλία που μου χάρισε, δεν αιφνιδιάστηκα. Ήξερα πως είχε προβλήματα υγείας και απέφευγα να τον ενοχλήσω από το τηλέφωνο. Μάθαινα κάποια νέα του από έναν άλλο καλό φίλο τον Δημήτρη Καλουδιώτη.
Στα ΜΜΕ, ο θάνατος του Στέλιου Ράμφου «έπαιξε» πρώτη είδηση. Αυτό δεν μπορούσε να αποφευχθεί, αφού ο Ράμφος για δεκαετίες ήταν ο πιο παρεμβατικός διανοούμενος στην πολιτική και πνευματική ζωή της Ελλάδας. Όπου μιλούσε, μάζευε τουλάχιστον χίλια και περισσότερα άτομα. Είχε αφοσιωμένους «οπαδούς» και φυσικά πολλούς αντιπάλους. Οι τελευταίοι, ποτέ δεν του συγχώρεσαν πως άλλαζε συχνά απόψεις και θέσεις. Στην πλειοψηφία τους αριστεροί και… νεορθόδοξοι. Οι πρώτοι, γιατί δημόσια ομολόγησε πως ξεκίνησε σαν μαρξιστής αλλά τα παράτησε, ομολογώντας πως στα νιάτα του δεν μπορούσε να μην εξιχνιάσει τον Μαρξισμό…Το ίδιο εχθρικοί και οι λεγόμενοι νεορθόθοξοι. Αν και ο ίδιος ποτέ δεν παραδέχτηκε πως υπήρξε τέτοιο «κίνημα»… «Ούτε για καφέ δεν βρεθήκαμε ποτέ», εξομολογήθηκε σε συνέντευξη του για τους φερόμενους ομοϊδεάτες της «νεορθοδοξίας».
Για μένα ήταν η ζωντανή φιλοσοφική σκέψη, που αναζητούσε την αλήθεια, μη φοβούμενος να διαφοροποιηθεί από προηγούμενες θέσεις του. Και ναι, ήταν ο σπουδαιότερος διανοητής της Ελλάδας τις τελευταίες δεκαετίες. Συζητώντας μαζί του συχνά, έπαιρνα σαν δυναμωτικό κάποιες αρχές του που με καθόρισαν οριστικά. «Η ωριμότητα είναι όρεξη της ποιότητας» και «το παρελθόν δεν περνά αλλά συμβαίνει»! Πλατωνιστής πάντοτε, προσπάθησε με τα βιβλία και τις διαλέξεις του να κατανοήσει την Ελλάδα και τον Έλληνα από την αρχαιότητα, το Βυζάντιο και τον σύγχρονο Ελληνισμό. Προσωπικά του χρωστάω πολλά, αλλά κυρίως το πείσμα του σε μια αδογμάτιστη κι ελεύθερη σκέψη.
Χαιρετίσματα στον Διονύση Σαββόπουλο, δάσκαλε..
