Ζούμε μια παρατεταμένη πρωταπριλιάτικη φάρσα. Οι ειδήσεις, οι ομιλίες στη Βουλή και οι τηλεοπτικές ασυναρτησίες επιβαρύνουν την κατάσταση. Γνωρίζαμε ότι η χώρα μετατρεπόταν σε φρενοκομείο. Τώρα φαίνεται ότι οι τρόφιμοι κατέλαβαν το γραφείο της Διεύθυνσης.
Η παράνοια τσακίζει τη λογική, επιτρέποντας στο καταφανώς εσφαλμένο να καθιερώνεται σαν απολύτως ορθό. Αντί να παλεύουμε για το επιπλέον, παλεύουμε για το αυτονόητο. Δεν είναι όμως η οικονομική κατάρρευση που τα γέννησε όλα αυτά. Ο εθισμός στον παραλογισμό είναι που προκάλεσε την κατάρρευση. Και αντί να χτυπάμε τη ρίζα του κακού, παλεύουμε να φυλαχτούμε από τους καρπούς του»: Απόσπασμα από το οπισθόφυλλο στο βιβλίο του πανεπιστημιακού δασκάλου Γιώργου Ν. Πολίτη «Να σηκωθούμε όρθιοι».
Καθολική ανομία Το βιβλίο αποδίδει την πρόσφατη κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας και τα γενικότητα χάλια της Ελλάδας στην καθολική ανομία. Ο συγγραφέας υποστηρίζει, ορθά, κατά την άποψή μου, πως «ανομία σημαίνει ότι η Πολιτεία θεσπίζει νόμους τους οποίους δεν περιφρουρεί και η κοινωνία δεν εφαρμόζει. Και κανείς δεν εγκαλεί την Πολιτεία για την αμέλειά της και κανείς δεν τιμωρεί την κοινωνία για την παρανομία της. Και όλοι μαζί κατηφορίζουμε προς τη ζούγκλα». Τέλος ο συγγραφέας αποδίδει την καθολική ανομία που επικρατεί στην Ελλάδα στον διαρκή βιασμό της κοινής λογικής. Πάνω κάτω τα ίδια ισχύουν και στη δική μας κοινωνία.
Παράνοια και Κυπριακό: Στο Κυπριακό από της ίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι τις μέρες μας η παράνοια τσακίζει τη λογική. Με αποτέλεσμα να έχει επικρατήσει σε μια μεγάλη μερίδα της κοινωνίας η παρανοϊκή αντίληψη ότι αν επανατοποθετήσουμε το Κυπριακό στην «ορθή» βάση ως πρόβλημα εισβολής και κατοχής θα επιτύχουμε λύση δικών μας προδιαγραφών. Σε όλα τα άλλα προβλήματα επικρατούν παρόμοιες αντιλήψεις. Κουβεντιάζω με πολλούς νέους ανθρώπους, φίλους των εγγονιών μου. Παιδιά 18 – 20 χρόνων. Απόφοιτοι όλοι Μέσης Εκπαίδευσης και αρκετοί φοιτητές ή φοιτήτριες. Οι μισοί από αυτούς δυσκολεύονται να τεκμηριώσουν μια θέση στηριζόμενοι σε λογικά επιχειρήματα και άλλοι αδυνατούν να καταλάβουν αν αυτό το οποίο υποστηρίζει ένας άλλος φίλος τους, πράγματι, αποδεικνύεται από τα επιχειρήματά του.
Κριτική σκέψη: Μοναδικός τρόπος αντιμετώπισης του φαινομένου, που προκαλεί κατάθλιψη, η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης. Μόνο έτσι θα ανακοπεί η καλλιέργεια του παραλογισμού, ανεξάρτητα από το αν οι πολιτικές που θα επιλέξει η κοινωνία θα ακολουθούν αριστερότερους ή δεξιότερους δρόμους. Η κριτική αντίληψη και το ήθος όπως το δίδαξαν οι Αρχαίοι είναι οι πυλώνες που μπορούν να περιορίσουν την ανάδυση λογής λογής φελλών σε όλα τα κέντρα εξουσίας. Καθώς και στην στροφή στους κάθε λογής ακροδεξιούς φασίστες και φαιδρούς πολιτικάντηδες. Πρότυπα και αξίες ικανές να ανατινάξουν την κυριαρχία της μετριότητας, της βλακείας και του παραλογισμού υπάρχουν. Ακόμα και στην πολιτική που τόσο την έχουν αμαυρώσει συμπεριφορές όπως αυτές του βίντεο που είναι το θέμα των ημερών.
Γιώργος Βασιλείου: Ένα τέτοιο πρότυπο στην πολιτική είναι ο Γιώργος Βασιλείου που κηδεύουμε σήμερα. Συνέβαλε με την τετράγωνη λογική, τη μεθοδικότητα, τη διορατικότητα, την εργατικότητα και το πάθος που τον διέκριναν στον άθλο της ένταξης της μοιρασμένης Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχουν κι άλλοι. Κανείς δεν είναι τέλειος, άνθρωποι είναι κι αυτοί, δεν θα τους αγιογραφήσουμε. Ας μην ψάχνουμε όμως με τον μεγεθυντικό φακό κηλίδες. Τα πάθη που γέννησε η περίοδος πριν από την προδοσία και η καταστροφή που ακολούθησε το καλοκαίρι του ’74 οδήγησαν στο να φορέσουμε σχεδόν όλοι μας παραμορφωτικούς φακούς της προκατάληψης. Ακολούθησαν οι κραυγές της πόλωσης και των ιδεολογικά φορτισμένων συνθημάτων μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Η ήμερη φωνή του ορθού λόγου του Γιώργου Βασιλείου μαλάκωσε τα πάθη. Αλλά δεν μας απάλλαξε από τους παραμορφωτικούς φακούς της προκατάληψης. Ως είδος μνημόσυνου τολμώ να πω ότι ο Γιώργος Βασιλείου αποτελεί ένα πρότυπο από το οποίο μπορεί να αντλήσουμε διδάγματα ως προς το πώς επιτυγχάνονται δύσκολοι στόχοι. Η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ δεν ήταν απλά δύσκολη. Φάνταζε ακατόρθωτη, λόγω κυρίως της αρνητικής στάσης της Τουρκίας που απειλούσε ακόμη και με τη χρήση στρατιωτικής βίας για να την εμποδίσει. Υπήρχαν και πολλά άλλα σημαντικά εμπόδια που δεν είναι του παρόντος. Κανένας δεν ήθελε μια Κύπρο μοιρασμένη στους κόλπους της Ε.Ε. Κι όμως, ο στόχος επιτεύχθηκε.
Υπάρχει ελπίδα(;): Λένε πολλοί ότι σήμερα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Λένε, τότε υπήρχε ελπίδα, ενώ σήμερα λείπει η ελπίδα. Ο Γιώργος Βασιλείου όμως θα φωνάζει και μέσα από τον τάφο ότι η ελπίδα δεν έρχεται να σε βρει στο κρεβάτι. Τη φτιάχνεις μόνος σου. Όπως έχω γράψει πολλές φορές σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Ντόκινς, στα εξελιγμένη είδη της φύσης -στα ζώα και στους ανθρώπους- υπάρχουν τριών ειδών συμπεριφορές. Η πρώτη είναι η συμπεριφορά του «απατεώνα», όπως τον αποκαλεί. Είναι το παράσιτο, δηλαδή αυτός που προσπαθεί να κερδίσει, να επωθεληθεί ή να ικανοποιήσει τις ανάγκες του, «κλέβοντας τους άλλους ή την κοινωνία». Η δεύτερη αυτή του «κορόιδου». Είναι, δηλαδή, αυτός που ανέχεται τους «απατεώνες» να κερδίζουν σε βάρος του. Η τρίτη συμπεριφορά είναι αυτή του «διεκδικητή». Αυτού δηλαδή που θέλει να κερδίσει αλλά και να κερδίσουν και οι άλλοι. Ταυτόχρονα δεν ανέχεται να τον εκμεταλλεύονται απατεώνες, κερδοσκοπώντας σε βάρος του. Υπάρχει ελπίδα αν αποφασίσουμε να αλλάξουμε συμπεριφορά και γίνουμε διεκδικητές. Το «δεν υπάρχει ελπίδα» εγώ το μεταφράζω σε μοιρολατρία την οποία και απεχθάνομαι. Τον λάθος κόσμο εμείς τον φτιάξαμε. Όπως τον φτιάξαμε μπορούμε και να τον γκρεμίσουμε. Και στη θέση του να χτίσουμε αυτόν που μας αξίζει. Τα κακά εμείς τα φέραμε είτε με την ενεργή μας συμβολή είτε με την αδράνεια ή αδιαφορία μας. Μπορούμε να ξεριζώσουμε το κακό, την ανηθικότητα, τον κυνισμό, τον ατομισμό, την απληστία, την απάτη, τη διαφθορά. Και στη θέση τους να φυτέψουμε τα άνθη του ανθρώπινου κόσμου, της αυθεντικής ζωής και της ευημερίας για όλους. Μια ευημερίας για την οποία ο Γιώργος Βασιλείου αγωνίστηκε σκληρά και με επιτυχία.
Του Χρήστου Πουργουρίδη
