Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μπήκε για τα καλά στη ζωή μας και μαζί της ήρθε και η ανησυχία: «Θα χαθούν οι δουλειές; Θα μας αντικαταστήσουν οι μηχανές;». Όμως η συζήτηση δεν πρέπει να μένει στον φόβο. Όπως φάνηκε και από την ετήσια διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Κύπρου του νομπελίστα οικονομολόγου Χριστόφορου Πισσαρίδη, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν σημαίνει το τέλος της εργασίας, αλλά την αλλαγή της. Και αυτή η αλλαγή μας αφορά άμεσα στην Κύπρο.
Η ΤΝ δεν καταργεί ολόκληρα επαγγέλματα από τη μία μέρα στην άλλη. Αλλάζει τα καθήκοντα μέσα σε κάθε δουλειά. Κάποια κομμάτια της εργασίας -κυρίως όσα είναι επαναλαμβανόμενα και τυποποιημένα- θα τα αναλαμβάνουν συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι άνθρωποι, όμως, θα χρειάζονται περισσότερο για όσα απαιτούν κρίση, δημιουργικότητα, επικοινωνία και κατανόηση των άλλων. Με απλά λόγια, η τεχνολογία θα αλλάξει το πώς δουλεύουμε, όχι αν θα δουλεύουμε.
Αυτή η μετάβαση, όμως, δεν θα γίνει μόνη της. Χρειάζεται προετοιμασία. Και εδώ η Κύπρος έχει μια σπάνια ευκαιρία. Το μικρό μέγεθος της χώρας, που συχνά το βλέπουμε ως αδυναμία, μπορεί να γίνει πλεονέκτημα. Οι αλλαγές μπορούν να γίνουν πιο γρήγορα, οι αποφάσεις να εφαρμοστούν πιο εύκολα και τα αποτελέσματα να φανούν νωρίτερα απ' ό,τι σε μεγάλες χώρες με βαριά γραφειοκρατία.
Πρώτο βήμα είναι η εκπαίδευση. Τα σχολεία και τα πανεπιστήμια δεν αρκεί να βάλουν απλώς περισσότερους υπολογιστές στις τάξεις. Πρέπει να διδάσκουν στα παιδιά πώς να σκέφτονται κριτικά, πώς να λύνουν προβλήματα, πώς να συνεργάζονται με ψηφιακά εργαλεία. Η ικανότητα να μαθαίνεις συνεχώς θα είναι πιο σημαντική από ένα πτυχίο που μένει ίδιο για μια ζωή.
Το ίδιο ισχύει και για όσους ήδη εργάζονται. Η διά βίου κατάρτιση δεν μπορεί να είναι απλώς ένα σύνθημα. Επαγγέλματα γραφείου, διοίκησης, λογιστικής, ακόμη και νομικών υπηρεσιών αλλάζουν. Αν δεν δοθούν ευκαιρίες επανεκπαίδευσης, ο φόβος για την τεχνολογία μπορεί να μετατραπεί σε κοινωνική ανασφάλεια.
Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις και το κράτος πρέπει να δουν την Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο βελτίωσης της παραγωγικότητας και της ποιότητας, όχι μόνο ως τρόπο μείωσης κόστους. Αν αξιοποιηθεί σωστά, μπορεί να κάνει την κυπριακή οικονομία πιο ανταγωνιστική διεθνώς.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ένα μακρινό σενάριο. Είναι ήδη εδώ. Το ερώτημα δεν είναι αν θα αλλάξει τον κόσμο της εργασίας, αλλά αν η Κύπρος θα προσαρμοστεί έγκαιρα. Όπως μας θύμισε και ο κ. Πισσαρίδης, οι τεχνολογικές αλλαγές πάντα φέρνουν ανατροπές - αλλά και νέες ευκαιρίες. Ένας νέος κόσμος μας περιμένει. Το θέμα είναι να είμαστε έτοιμοι.
