Όλοι οι πολίτες έχουν γενέθλια κάθε χρόνο. Το ίδιο κι ο δικός μας ο «Πολίτης», έκλεισε χθες ακόμα έναν χρόνο ζωής: με κούραση, με τα πονάκια του, με τις χαρές και τις λύπες του, σίγουρα σοφότερος. Στη ζωή μπαίνεις, μαθαίνεις, παντρεύεσαι, χωρίζεις, ωριμάζεις, κάνεις καινούργιους φίλους, κάποιοι σε φτύνουν, παθαίνεις κρίσεις, έως και κρισάρες, κάποιες φορές χάνεις. Έτσι κι ο «Πολίτης», ένας ζωντανός οργανισμός που αλλάζει με την πορεία του χρόνου.
Βγήκαμε στον κόσμο στις 12 Φεβρουαρίου του 1999. Είχε προηγηθεί μια τηλεοπτική διαφήμιση που έδειχνε μια πέτρα να σπάει τζαμαρία: «Στις 12 του Φλεβάρη θα τα πούμε». Μια άλλη: «Στις 12 Φεβρουαρίου θα με βρεις μπροστά σου». Επιχειρούσε να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά και με θράσος. Η υπόσχεση των ανθρώπων του ήταν η σφαιρική, αμερόληπτη ενημέρωση και κυρίως η εφηβική του ελευθερία.
Τότε υπήρχαν ακόμα οι κομματικές εφημερίδες και μια κοινωνία που σε κάποιον βαθμό δεν έχει αλλάξει, άνθρωποι κρυψίνοες, μια εποχή χωρίς προσκόλληση στο κινητό τηλέφωνο, χωρίς σόσιαλ, χωρίς ίντερνετ (!) Έπρεπε να στηθεί κάθε σελίδα, να πάρεις δηλώσεις, να κρατήσεις ισορροπίες με τα υπόλοιπα Μέσα, τα χρονοδιαγράμματα ήταν απαράβατα. Σήμερα όλα μοιάζουν διαφορετικά. Οι ειδήσεις που δεσπόζουν προέρχονται από τα κοινωνικά δίκτυα, ειδήσεις που ξεκίνησαν από το TikTok εδώ και μέρες έχουν στρογγυλοκαθήσει στα πρωτοσέλιδα. Μαντάτα που φωτίζουν τη σκηνή για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, εντυπωσιακοί κεραυνοί, σύντομα ξεχασμένοι.
Τίποτα δεν εκπλήσσει πια. Προσαρμοστήκαμε. Από το χαρτί στις ψηφιακές πλατφόρμες, και φέτος με παρουσία και στα Αγγλικά με το site Politis: To the Point. Δεν είμαι απ' αυτές που νοσταλγούν τις «παλιές, καλές εποχές» αλλά η δημοσιογραφία περνάει δύσκολα ως επάγγελμα: χαμηλοί μισθοί, καθηλωμένοι απ' το κούρεμα και την πανδημία, σκληροί ρυθμοί, πίεση από τα sites και τα κλικς. Δεν έχει πια το κύρος και την εξουσία που είχε κάποτε, όχι δηλαδή ότι οι υπόλοιπες εξουσίες απολαύουν αξιοπιστίας. Άλλαξαν πολλά.
Και όμως, η ανάγκη για έλεγχο της εξουσίας παραμένει ίδια. Ίσως κάποια μέρα η εφημερίδα σε χαρτί να μην είναι αναγκαία. Και θα είναι οκ. Το ζητούμενο δεν ήταν ποτέ το χαρτί, το ζητούμενο ήταν να ασκείς έλεγχο στην εξουσία. Και σε πείσμα πολλών, αυτό δεν θα σταματήσει ποτέ. Πάντοτε θα υπάρχουν και κάποιοι που θα θέλουν να μάθουν την αλήθεια πίσω από τις εξελίξεις και κάποιοι άλλοι τύποι, οι εκδότες που θα τους στεγάζουν, με πολύ κόστος αλλά και όραμα.
