Παρά τις εντάσεις, τις ενστάσεις, τα απεργιακά μέτρα και τις προειδοποιήσεις για περαιτέρω κλιμάκωση από πλευράς των εκπαιδευτικών οργανώσεων, το νομοσχέδιο για το νέο σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου οδηγείται τη Δευτέρα στην ολομέλεια της Βουλής για συζήτηση και, ενδεχομένως, ψήφιση. Πριν από τις τελικές αποφάσεις, ο «Π» εξασφάλισε και παρουσιάζει το τελικό κείμενο όπως αυτό έχει διαμορφωθεί μετά και τη συζήτηση στην Επιτροπή Παιδείας της Βουλής.
Τελική αξιολόγηση
Η τελική (αριθμητική) αξιολόγηση αποτελεί το πιο κρίσιμο και ταυτόχρονα πιο συζητημένο κομμάτι του νέου συστήματος. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, εφαρμόζεται μετά τη μονιμοποίηση των εκπαιδευτικών, με την πρώτη αξιολόγηση να γίνεται αφού συμπληρωθούν οκτώ χρόνια υπηρεσίας και να επαναλαμβάνεται ανά τριετία. Η διαδικασία δεν είναι ετήσια, ούτε αφορά όλους ταυτόχρονα, αλλά ενεργοποιείται σε συγκεκριμένες χρονικές φάσεις της υπηρεσιακής πορείας.
Την ευθύνη για την τελική αξιολόγηση έχουν ο επιθεωρητής-αξιολογητής και ο διευθυντής της σχολικής μονάδας, με τη βαρύτητα της αξιολόγησης να κατανέμεται σε ποσοστό 85% στον επιθεωρητή και 15% στον διευθυντή. Κατά τη σχολική χρονιά αξιολόγησης πραγματοποιούνται δύο επισκέψεις στην τάξη από κάθε αξιολογητή, μία κοινή και μία χωριστή, με βάση συγκεκριμένα και προκαθορισμένα κριτήρια.
Η βαθμολογία αποδίδεται σε κλίμακα από το 1 έως το 40 και προκύπτει από τέσσερις τομείς: επαγγελματική γνώση και ανάπτυξη, διδακτική και παιδαγωγική επάρκεια, οργάνωση–διοίκηση–επικοινωνία και επαγγελματική υπευθυνότητα και συμπεριφορά. Οι τομείς αυτοί δεν έχουν την ίδια βαρύτητα για όλες τις θέσεις, αλλά σταθμίζονται διαφορετικά ανάλογα με το αν πρόκειται για εκπαιδευτικό, ανώτερο εκπαιδευτικό ή στέλεχος.
Σε περίπτωση που η απόδοση κριθεί μη ικανοποιητική, ο εκπαιδευτικός εντάσσεται σε πρόγραμμα παιδαγωγικής και διδακτικής στήριξης, πριν ενεργοποιηθούν οποιεσδήποτε περαιτέρω διαδικασίες. Επιπλέον, σε περίπτωση πρόθεσης μείωσης της τελευταίας βαθμολογίας, προβλέπεται γραπτή ενημέρωση εντός της σχολικής χρονιάς. Παράλληλα, ο εκπαιδευτικός διατηρεί δικαίωμα ένστασης, η οποία εξετάζεται από ανεξάρτητο τριμελές σώμα. Εάν προκύπτει απόκλιση πέραν του 10% μεταξύ αξιολογήσεων, προβλέπεται η εμπλοκή τρίτου αξιολογητή, ως πρόσθετη δικλίδα ασφαλείας.
Διαμορφωτική αξιολόγηση
Σε όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής πορείας του εκπαιδευτικού προβλέπεται διαμορφωτική αξιολόγηση, η οποία δεν έχει βαθμολογικό χαρακτήρα. Ο διευθυντής της σχολικής μονάδας και ο επιθεωρητής-σύμβουλος παρέχουν καθοδήγηση, στήριξη και γραπτή ανατροφοδότηση, με εισηγήσεις για βελτίωση της παιδαγωγικής και διδακτικής πρακτικής. Η διαδικασία συνδέεται με το πρόγραμμα συνεχούς επαγγελματικής μάθησης και το ενιαίο σχέδιο βελτίωσης της σχολικής μονάδας και επαναλαμβάνεται ανά διετία ή ανά τριετία, ανάλογα με τη χρονιά αξιολόγησης.
Νεοεισερχόμενοι εκπαιδευτικοί
Ξεχωριστή πρόνοια υπάρχει για τους νεοεισερχόμενους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι κατά τον πρώτο χρόνο υπηρεσίας τους εντάσσονται σε ειδικό πρόγραμμα στήριξης και επαγγελματικής ενδυνάμωσης. Κατά το στάδιο αυτό δεν προβλέπεται αριθμητική αξιολόγηση, αλλά καθοδήγηση και ανατροφοδότηση στο πλαίσιο του προγράμματος νεοεισερχόμενων εκπαιδευτικών, το οποίο εντάσσεται στο πρόγραμμα συνεχούς επαγγελματικής μάθησης. Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου έτους, για τα επόμενα χρόνια λαμβάνεται υπόψη κυρίως η συμμετοχή τους σε δράσεις επαγγελματικής ανάπτυξης.
Ανώτερος εκπαιδευτικός
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ρόλο του ανώτερου εκπαιδευτικού, ο οποίος αναλαμβάνει καθήκοντα μέντορα για τους νεοεισερχόμενους εκπαιδευτικούς του σχολείου, συμμετέχει ενεργά στη στήριξη και επαγγελματική ανάπτυξη του προσωπικού και συμβάλλει στη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου σε επίπεδο σχολικής μονάδας. Παράλληλα, αξιολογείται κανονικά με τελική (αριθμητική) αξιολόγηση από επιθεωρητή-αξιολογητή και διευθυντή σχολικής μονάδας. Μετά τη συμπλήρωση δώδεκα ετών στη θέση, ο ανώτερος εκπαιδευτικός δύναται να διεκδικήσει προαγωγή σε θέση διευθυντή στη Δημοτική Εκπαίδευση ή βοηθού διευθυντή Α' στη Μέση Εκπαίδευση.
Αξιολόγηση επάρκειας
Για τους μόνιμους επί δοκιμασία εκπαιδευτικούς προβλέπεται αξιολόγηση παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας από κοινού από επιθεωρητή-αξιολογητή και διευθυντή σχολικής μονάδας. Κατά τη διάρκεια της διετούς περιόδου πραγματοποιούνται τέσσερις επισκέψεις στην τάξη και συντάσσονται κοινές ενδιάμεσες και τελικές εκθέσεις. Στο στάδιο αυτό δεν ανακοινώνεται αριθμητική βαθμολογία, αλλά αποτέλεσμα «επιτυχία» ή «μη επιτυχία».
Σε περίπτωση που ο εκπαιδευτικός κριθεί ανεπαρκής, εντάσσεται υποχρεωτικά σε πρόγραμμα παιδαγωγικής και διδακτικής στήριξης διάρκειας έως έξι μηνών, με δυνατότητα παράτασης. Αν, μετά την ολοκλήρωση της στήριξης κριθεί εκ νέου ανεπαρκής, η υπόθεση παραπέμπεται στην Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας
Βοηθοί και διευθυντές
Το νομοσχέδιο ρυθμίζει και την αξιολόγηση των στελεχών της εκπαίδευσης. Οι βοηθοί διευθυντές και βοηθοί διευθυντές Α΄ αξιολογούνται από επιθεωρητή και διευθυντή, με διαφοροποιημένη στάθμιση που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη διοίκηση και οργάνωση. Οι διευθυντές σχολικών μονάδων αξιολογούνται από δύο επιθεωρητές, ενώ οι ίδιοι οι επιθεωρητές αξιολογούνται από ανώτερα διοικητικά στελέχη του υπουργείου. Σε όλες τις περιπτώσεις, σε περίπτωση μη ικανοποιητικής αξιολόγησης προβλέπεται προηγουμένως πρόγραμμα στήριξης.
Παράλληλα με την ατομική αξιολόγηση θεσμοθετείται αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου της σχολικής μονάδας. Κάθε σχολείο προχωρεί σε εσωτερική αξιολόγηση (αυτοαξιολόγηση) και καταρτίζει ενιαίο σχέδιο βελτίωσης. Η εξωτερική αξιολόγηση πραγματοποιείται κάθε πέντε χρόνια, έχει χαρακτήρα ανατροφοδότησης και δεν οδηγεί σε συγκριτική κατάταξη σχολείων.
