Από τις 5 Ιουνίου, ερευνητές, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις στην Κύπρο μπορούν, για πρώτη φορά, να υποβάλουν αίτηση πρόσβασης στον εθνικό υπερυπολογιστή τεχνητής νοημοσύνης, που εγκαταστάθηκε στο Cyprus Institute, στις 26 Μαρτίου. Η έναρξη της πιλοτικής πρόσβασης ανακοινώθηκε την Παρασκευή στο Προεδρικό Μέγαρο, παρουσία του υφυπουργού Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής δρα Νικόδημου Δαμιανού, της υφυπουργού παρά τω Προέδρω Ειρήνης Πική, του επικεφαλής επιστήμονα Δημήτρη Σκουρίδη, και του Γιάννη Ιωσηφάκη, ανώτατου στελέχους της NVIDIA. Η πλήρης πρόσβαση αναμένεται από την 1η Αυγούστου.
Μέχρι πρότινος, κυπριακές εταιρείες και ερευνητές που ήθελαν να τρέξουν απαιτητικές εφαρμογές ΑΙ, έπρεπε να νοικιάζουν υπολογιστική ισχύ από ξένες πλατφόρμες, κυρίως αμερικανικές. Τώρα η χώρα έχει τη δική της υποδομή, ανοιχτή σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, δημόσιο τομέα και επιχειρήσεις. Η εθνική υποδομή συνδέεται, παράλληλα, με τον ελληνικό υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ, ένα σύστημα 60 εκατ. ευρώ, που βρίσκεται στο Λαύριο και αναμένεται πλήρως λειτουργικό στο τέλος του καλοκαιριού. Μέσω αυτής της σύνδεσης, του Pharos-CY, η Κύπρος εντάσσεται στο δίκτυο AI Factories της ΕΕ ως μία από τις 13 χώρες με επίσημη κεραία, με δεσμευμένο το 2,8% της υπολογιστικής ισχύος του ΔΑΙΔΑΛΟΣ.
Από τη συνάντηση του Προέδρου, Νίκου Χριστοδουλίδη, με στελέχη της NVIDIA στο Σαν Φρανσίσκο, τον Απρίλιο του 2025, ως την εγκατάσταση του συστήματος πέρασαν λιγότεροι από 12 μήνες. Ο Γεώργιος Τσουλούπας του Cyprus Institute, που παρουσίασε το χρονοδιάγραμμα, το χαρακτήρισε «ρεκόρ χρόνου». Ο κ. Ιωσηφάκης, του κολοσσού NVIDIA, απευθυνόμενος στους ερευνητές και ακαδημαϊκούς που ήταν παρόντες, τους κάλεσε να αναλάβουν ενεργό ρόλο: «Διαδώστε το μήνυμα. Κάντε κάθε καθηγητή στην Κύπρο να ζητά περισσότερα. Χρησιμοποιήστε αυτό το μηχάνημα για τα παιδιά και τα εγγόνια σας». Και για τη σχέση του με τη χώρα που τον γέννησε: «Μπορούσα να είχα ξεχάσει την Κύπρο. Αλλά ποτέ. Είμαι εδώ για εσάς».
Ο υφυπουργός παραδέχτηκε ρητά ότι η Κύπρος δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τα μεγάλα κράτη σε επενδύσεις υποδομής ΑΙ. «Ζούμε σε εποχή επενδύσεων gigawatt», είπε, τονίζοντας ότι η στρατηγική επιλογή είναι η ανάπτυξη ευέλικτης αγοράς υψηλής προστιθέμενης αξίας. Εθνική στρατηγική για την ΑΙ βρίσκεται σε τελικό στάδιο. Ως πρώτη ανησυχία ανέφερε ρητά την ενεργειακή υποδομή. Οι υπερυπολογιστές καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ρεύματος, και για ένα νησί με αυτόνομο ηλεκτρικό δίκτυο αυτό δεν είναι δευτερεύον ζήτημα. Στο πάνελ που ακολούθησε, ακούστηκε η φράση ότι η κυβέρνηση έχει περάσει «από το ‘σιγά-σιγά’ στο τεχνολογικό άλμα». Η κ. Ειρήνη Πική εστίασε στο μεγαλύτερο στοίχημα πίσω από την υποδομή, η Κύπρος να μετατραπεί σε πόλο έλξης ανθρώπινου δυναμικού. «Θέλουμε να διαμορφώσουμε τους όρους του αύριο», είπε, αναφερόμενη στο πρόγραμμα «Minds in Cyprus» για τη σύνδεση με Κυπρίους της διασποράς.
