Η εορταστική περίοδος λειτουργεί κάθε χρόνο ως ένας άτυπος καθρέφτης της οικονομίας και τα Χριστούγεννα του 2025 στην Κύπρο άφησαν πίσω τους μια εικόνα που δείχνει να «κρατά», αλλά με ολοένα πιο έντονες ανισορροπίες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου, το οικονομικό κλίμα βελτιώθηκε τον Δεκέμβριο, κυρίως λόγω της ενίσχυσης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και του επιχειρηματικού κλίματος στις υπηρεσίες και το λιανικό εμπόριο. Την ίδια στιγμή, τόσο οι επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά κατέγραφαν αυξημένες προσδοκίες για άνοδο τιμών τους επόμενους μήνες, ένα εύρημα που προσδίδει στο θετικό κλίμα έναν χαρακτήρα εύθραυστης αισιοδοξίας.
Αυτή η εικόνα επιβεβαιώνεται και από τα δεδομένα της Στατιστικής Υπηρεσίας. Ο δείκτης αξίας του κύκλου εργασιών στο λιανικό εμπόριο αυξήθηκε κατά 4,6% τον Νοέμβριο του 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους, ενώ ο δείκτης όγκου αυξήθηκε ακόμη περισσότερο, κατά 7,6%. Με άλλα λόγια, δεν αυξήθηκαν μόνο τα έσοδα των καταστημάτων λόγω τιμών, αλλά και οι πραγματικές ποσότητες προϊόντων που αγοράστηκαν.
Πώς όμως μεταφράζονται αυτά τα νούμερα στο επίπεδο του καταναλωτή;
Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών παρακολούθησε στενά την αγορά κατά την περίοδο των γιορτών, εστιάζοντας σε τρεις βασικούς τομείς: το τραπέζι των Χριστουγέννων και τα είδη πρώτης ανάγκης, την ένδυση και υπόδηση, και τα δώρα, τα παιχνίδια και τα είδη τεχνολογίας.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Μάριος Δρουσιώτης, «το 2025 ήταν καλύτερη χρονιά από το 2024 σε ορισμένους τομείς και κατηγορίες, για διάφορους λόγους». Η επισκεψιμότητα στα καταστήματα ήταν αυξημένη και η κινητικότητα αισθητή, ωστόσο, όπως εξήγησε, αυτό που μετρά δεν είναι μόνο πόσοι μπαίνουν στα καταστήματα, αλλά πόσοι βγαίνουν με σακούλες.
Σε ό,τι αφορά το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, ο Σύνδεσμος δεν διαπίστωσε σημαντικές αυξήσεις τιμών σε σύγκριση με το 2024. «Οι τιμές παρέμειναν σταθερές», σημείωσε ο κ. Δρουσιώτης, «αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι χαμηλές. Παραμένουν πολύ ψηλά για τα νοικοκυριά». Όπως τόνισε, το όφελος για τον καταναλωτή ήταν ότι γλίτωσε νέες αυξήσεις, όχι ότι το κόστος έγινε πιο προσιτό.
Η εικόνα αυτή συνδέεται και με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή. Τον Νοέμβριο του 2025, η πλειονότητα των βασικών κατηγοριών προϊόντων κατέγραψε μείωση σε σχέση με τον Οκτώβριο, ενώ οι αυξήσεις που παρατηρήθηκαν κινήθηκαν κυρίως στο εύρος του 1% έως 3%. Παράλληλα, το Παρατηρητήριο Χριστουγέννων κατέγραψε έντονες διαφοροποιήσεις εντός του ίδιου τραπεζιού: σημαντικές αυξήσεις στο μοσχαρίσιο κρέας, μειώσεις στο χοιρινό, οριακές μεταβολές στα αμνοερίφια και τα κοτόπουλα, καθώς και αυξήσεις στα παραδοσιακά γλυκά.
Στις υπεραγορές, η κινητικότητα ήταν έντονη. «Είδαμε μεγάλη κίνηση φέτος», ανέφερε ο κ. Δρουσιώτης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν τομέα που ο Σύνδεσμος παρακολουθεί ιδιαίτερα στενά.
Στον τομέα της ένδυσης, η εικόνα ήταν πιο σύνθετη. Σύμφωνα με τον Κυπριακό Σύνδεσμο Καταναλωτών, δεν καταγράφηκε ουσιαστική βελτίωση σε σχέση με πέρσι. Τα καταστήματα ένδυσης και υπόδησης εκτός εμπορικών κέντρων εμφάνισαν χαμηλή κινητικότητα, ιδιαίτερα κατά τις ημέρες των γιορτών. Αντίθετα, στα εμπορικά κέντρα, η χρονιά ήταν αντίστοιχη ή και καλύτερη από το 2024, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μετατόπιση της κατανάλωσης προς τις μεγάλες οργανωμένες αγορές.
Στα δώρα, τα παιχνίδια και τα είδη τεχνολογίας, η εικόνα ήταν θετική. «Πήγαν και αυτά καλά», σημείωσε ο κ. Δρουσιώτης, προσθέτοντας ότι συνολικά η χρονιά μπορεί να χαρακτηριστεί καλή ως προς τις καταναλωτικές τάσεις.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα, ωστόσο, δεν αφορά τόσο τα νούμερα, όσο τη συμπεριφορά. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου τόνισε ότι φέτος καταγράφηκαν λιγότερα παράπονα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. «Οι καταναλωτές γίνονται πιο υποψιασμένοι, πιο ενημερωμένοι και ψωνίζουν πιο μετρημένα και προσεκτικά», ανέφερε.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που έφερε από την περίοδο της Black Friday, έναν θεσμό που, όπως είπε, στην Κύπρο δείχνει να φθείρεται. Ο Σύνδεσμος πραγματοποίησε έρευνα σε κατάστημα μεγάλης αλυσίδας σε εμπορικό κέντρο, καταγράφοντας ότι μέσα σε μία ώρα 105 άτομα επισκέφθηκαν το κατάστημα, αλλά μόνο 31 προχώρησαν σε αγορές. «Μιλάμε για περίπου 30% που αγοράζει και 70% που απλώς περιφέρεται», εξήγησε. Εξίσου ενδεικτικός ήταν και ο χρόνος παραμονής: αγορές μέσα σε 5 έως 10 λεπτά ερμηνεύονται ως στοχευμένες, ενώ παραμονή άνω των 20 λεπτών χωρίς αγορά δείχνει διστακτικότητα και καθαρά ενημερωτικό ενδιαφέρον.
«Ικανοποιητική υπό τις περιστάσεις»
Στο ίδιο μήκος κύματος, αλλά από την πλευρά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, κινήθηκε και ο απολογισμός της ΠΟΒΕΚ. Ο γενικός γραμματέας της Παγκύπριας Οργάνωσης Βιοτεχνών Επαγγελματιών Καταστηματαρχών, Στέφανος Κουρσάρης, χαρακτήρισε τη χρονιά και την εορταστική περίοδο «ικανοποιητική υπό τις περιστάσεις». Όπως ανέφερε, τα προϊόντα πρώτης ανάγκης, τα παιχνίδια, τα δώρα και τα ηλεκτρονικά κατέγραψαν αυξημένη κατανάλωση, ενώ η ένδυση κινήθηκε σε μέτρια επίπεδα, καθώς «ο κόσμος έχει μάθει να συγκρατείται και να περιμένει τις εκπτώσεις».
Παρά τη γενική αντοχή της αγοράς, ο κ. Κουρσάρης στάθηκε ιδιαίτερα στο πρόβλημα της ακρίβειας και στην άνιση κατανομή των πωλήσεων. «Βλέπουμε μια συγκέντρωση της κατανάλωσης στα μεγάλα εμπορικά κέντρα, τις υπεραγορές και τις μεγάλες αλυσίδες», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η μεσαία τάξη δέχονται διαδοχικά πλήγματα.
Η ΠΟΒΕΚ ζητά από το κράτος να εξετάσει σοβαρά τις μεγάλες αναπτύξεις που, όπως εκτιμά, ενισχύουν αυτό το φαινόμενο, αναφερόμενη στα δύο προτεινόμενα εμπορικά κέντρα στη Λεμεσό και στις πληροφορίες για νέο mall στη Λάρνακα. Παράλληλα, ο κ. Κουρσάρης έθεσε και το ζήτημα του ωραρίου, σημειώνοντας ότι το επταήμερο, 365 ημέρες τον χρόνο, δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες για τις μικρές επιχειρήσεις. «Οι νόμοι για ρύθμιση της αγοράς είναι θεμιτοί αλλά και απαραίτητοι», κατέληξε.
Συνολικά, τα Χριστούγεννα του 2025 αποτύπωσαν μια αγορά που κινείται, αλλά όχι χωρίς τριγμούς. Οι καταναλωτές ψωνίζουν, αλλά με μεγαλύτερη προσοχή. Οι τιμές δεν εκτινάχθηκαν, αλλά παραμένουν υψηλές. Και ενώ τα νούμερα δείχνουν ανθεκτικότητα, οι ανισότητες μεταξύ μεγάλων και μικρών παικτών γίνονται ολοένα πιο ορατές. Αν κάτι αποκαλύπτει ο εορταστικός απολογισμός, είναι ότι πίσω από τα φωτισμένα ράφια και τα γεμάτα καρότσια, η συζήτηση για το κόστος ζωής και τη δομή της αγοράς παραμένει ανοιχτή.
