Eπαναλαμβανόμενο φαινόμενο υπερκατανάλωσης από τα δημόσια αρδευτικά έργα καταγράφεται τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα η τελική χρήση νερού από γεωργούς να υπερβαίνει τις αρχικές εγκρίσεις. Αυτό προκύπτει από τη διαχρονική σύγκριση των εγκριθεισών ποσοτήτων άρδευσης από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης Ύδατος (ΣΕΔΥ) με τις πραγματικές καταναλώσεις, σύμφωνα με το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων.
Η έκταση του προβλήματος είναι εις γνώσιν των αγροτικών οργανώσεων και των υπόλοιπων μελών της ΣΕΔΥ, καθώς περιλαμβάνεται σε σημείωμα που τους απέστειλε το Τμήμα, στο πλαίσιο της τελευταίας συνεδρίασης της ΣΕΔΥ στις 24 Απριλίου. Στο σημείωμα αναφέρεται ότι «η επανάληψη του φαινομένου της υπερκατανάλωσης δεν μπορεί να γίνει ανεκτή, καθώς υπονομεύει τον προγραμματισμό των Σεναρίων Κατανομής και θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη βιωσιμότητα των αποθεμάτων».
Ειδικότερα, το 2023 οι εγκριθείσες ποσότητες ανήλθαν σε 45,0 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, ενώ η πραγματική κατανάλωση έφθασε τα 47,5 ΕΚΜ, καταγράφοντας υπερκατανάλωση της τάξης των 2,5 ΕΚΜ, η οποία προήλθε κυρίως από αρδευτικά έργα της Πάφου και της Χρυσοχούς.
Το 2024, το φαινόμενο εντάθηκε σημαντικά, καθώς εγκρίθηκαν 28,4 ΕΚΜ και καταναλώθηκαν 39,5 ΕΚΜ, με υπέρβαση της τάξης των 11,1 ΕΚΜ, η οποία αποδίδεται σχεδόν εξολοκλήρου στα ίδια έργα.
Αντίστοιχα, το 2025, παρά τις ιδιαίτερα χαμηλές εγκρίσεις (19,5 ΕΚΜ), η τελική κατανάλωση ανήλθε σε 21,7 ΕΚΜ, σημειώνοντας επιπλέον υπέρβαση 2,2 ΕΚΜ, η οποία, σύμφωνα με το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, καταγράφεται και πάλι κυρίως στο Μεγάλο Έργο Πάφου και στο Έργο Χρυσοχούς.
«Συνεπώς, εάν οι πιο πανω υπερκαταναλώσεις δεν είχαν πραγματοποιηθεί, θα υπήρχαν σήμερα πρόσθετα διαθέσιμα αποθέματα στα έργα Πάφου και Χρυσοχούς της τάξης των περίπου 16 ΕΚΜ, ποσότητα που, υπό τις παρούσες συνθήκες μειωμένων αποθεμάτων, θα ήταν καθοριστικής σημασίας για την κάλυψη αναγκών άρδευσης και τη μείωση της πίεσης στο υδατικό σύστημα κατά το 2026», τονίζει το Τμήμα.
Σε δηλώσεις της στον «Π», η διευθύντρια του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, Ηλιάνα Τόφα-Χριστίδου ανέφερε ότι το πρόβλημα των υπερκαταναλώσεων εντοπίζεται παγκύπρια, ωστόσο είναι αυξημένο στα αρδευτικά έργα Πάφου και Χρυσοχούς. Την ίδια ώρα διαβεβαιωσε ότι μετά την προσεχή έγκριση της πρότασης της ΣΕΔΥ από το Υπουργικό Συμβούλιο, θα δώσει οδηγίες στους αρμόδιους λειτουργούς του Τμήματος, ώστε μέσα από στενούς ελέγχους να διασφαλιστεί η μη υπέρβαση, από τούδε και στο εξής, των αρχικών εγκρίσεων νερού.
Διαβάστε επίσης:
- Μήλον της Έριδος τα επιπλέον 11,7 ΕΚΜ νερού - Τα διεκδικούν ομάδες παραγωγών και Τμήμα Υδάτων
- Γλυτώνουμε τις περικοπές νερού: Ενίσχυση 5% σε ΕΟΑ ενόψει καλοκαιριού - Παράπονα γεωργών για 0% σε εποχικές καλλιέργειες
- Τέσσερις μονάδες αφαλάτωσης για υδατική επάρκεια μέχρι το 2028
Σε εξέλιξη διαπραγμάτευση
Υπενθυμιζεται ότι αυτό το διάστημα βρίσκεται σε εξέλιξη διάλογος μεταξύ Υπουργείου Γεωργίας και ομάδων γεωργών σε σχέση με το αίτημά τους για παραχώρηση ελάχιστων ποσοτήτων νερού, με το Υπουργείο να εξετάζει τη δυνατότητα αναθεώρησης του σεναρίου που ψηφίστηκε στις 24 Απριλίου στη ΣΕΔΥ.
Τότε, μετά από εισήγηση του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, μεταξύ άλλων αποφασίστηκε να παραταθούν και φέτος οι μηδενικές παροχές στην κάλυψη των αναγκών για εποχικές καλλιέργειες στις περιοχές, οι οποίες υποστηρίζονται από το Ενιαίο Σχέδιο Νότιου Αγωγού (ειδικά για την πατατοκαλλιέργεια στην ελεύθερη Αμμόχωστο) και το Μεγάλο Αρδευτικό Έργο Πάφου, διότι μέρος των ποσοτήτων νερού στα φράγματα συνεχίζει να αξιοποιείται για ύδρευση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ευρύτερη περιοχή της Πάφου, έως το 2027, με την πλήρη κάλυψη των αναγκών ύδρευσης από αφαλατωμένο νερό.
Στην παρούσα φάση και μετά από αντιδράσεις των αγροτικών οργανώσεων και ομάδων παραγωγών, οι οποίοι μετά τη γνωστοποίηση της απόφασης της ΣΕΔΥ έστειλαν σχετικές επιστολές στο υπουργείο και προειδοποίησαν δημόσια για κινητοποιήσεις, το υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο για την παραχώρηση επιπλέον ποσοτήτων, ενθαρρυμένο κυρίως από τις μικρές επιπλέον ποσότητες εισροής νερού στα φράγματα, οι οποίες καταγράφηκαν μετά από τη συνεδρίαση της ΣΕΔΥ στις 24 Απριλίου.
