Απώτερος στόχος του έργου είναι η κατασκευή 5 χιλιομέτρων ποδηλατοδρόμων στη Λεμεσό, μέσα από μία ενιαία διαδρομή που θα συνδέσει γειτονιές της πόλης, μέσω δευτερευόντος οδικού δικτύου, ενώ επίσης θα συνδέσει τις νέες ποδηλατικές διαδρομές με υφιστάμενα δίκτυα ποδηλατοδρόμων. Παράλληλα, με τις λεωφορειολωρίδες, θα βοηθηθούν οι δημόσιες μεταφορές και θα ενισχυθεί η πολυτροπικότητα. Το έργο αντλεί χρηματοδότηση από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ.
Το 2022, Δήμος Λεμεσού και Δημόσια Έργα συζητούσαν για την ανάγκη εφαρμογής διαφόρων μέτρων για βελτίωση του κυκλοφοριακού της Λεμεσού και προώθηση του ΣΒΑΚ. Μετά από διάφορες εσωτερικές συζητήσεις, κατέληξαν σε ένα πακέτο μέτρων, με τη βοήθεια και τη συνδρομή του γνωστού ιταλικού γραφείου μελετών κινητικότητας Mic-Hub, το οποίο είχε διορίσει η ίδια η ΕΕ μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ως τον τεχνικό σύμβουλο του έργου για όλη την Ευρώπη. Δήμος και Δημόσια Έργα συμφώνησαν την όδευση και λαμβάνοντας υπόψη τις συμβουλές, τις προτάσεις και τον σχεδιασμό των Ιταλών, προχώρησαν. Αξίζει να σημειωθεί πως το ιταλικό γραφείο είχε προτείνει και σειρά άλλων παρεμβάσεων, με τις οποίες τα Δημόσια Έργα συμφωνούσαν, αλλά στον Δήμο Λεμεσού προτιμούσαν τη σταδιακή εφαρμογή, κυρίως για «έλεγχο» της κοινωνικής αντίδρασης. Μεταξύ άλλων, τότε υπήρχε άποψη για την ανάγκη μονοδρόμησης και της Λεοντίου με επέκταση της λεωφορειολωρίδας, αλλά και παρόμοια μέτρα σε Αγίας Ζώνης, Αγίας Φυλάξεως και Θεσσαλονίκης.
Το έργο που εκτελείται σήμερα, με ελάχιστες διαφοροποιήσεις, παρουσιάστηκε στο κοινό την 1 Φεβρουαρίου του 2023, στο «Πάνος Σολομωνίδης», ως «Δημόσια Παρουσίαση και Διαβούλευση», ενώ έγιναν και άλλες παρουσιάσεις/διαβουλεύσεις, ειδικά όταν «φούντωσαν» οι αντιδράσεις για τις λεωφορειολωρίδες στη Νίκου Παττίχη. Αξίζει όμως να αναφερθεί ότι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν πως Δημόσια Έργα και Δήμος Λεμεσού, εκείνο το διάστημα (δηλαδή 2021-2022) είχαν περίπου 10 συναντήσεις για τον σχεδιασμό και την τελική απόφαση του έργου. Την 1η Φεβρουαρίου, ο τότε δήμαρχος Λεμεσού Νίκος Νικολαΐδης, κωδικοποιώντας την κατάσταση του κυκλοφοριακού της Λεμεσού μίλησε για τέσσερις άξονες, τις δημόσιες μεταφορές, τα μέτρα προώθησης της μικροκινητικότητας, τα μέτρα στήριξης των μέσων μεταφοράς και τα οδικά έργα. Παρουσίασε δε 7 μέτρα με ευθύνη του δήμου, καταλήγοντας τότε ότι «σήμερα κάνουμε το πρώτο αποφασιστικό βήμα υλοποίησης του ΣΒΑΚ».
Η παρουσίαση του τότε Δημάρχου Νίκου Νικολαΐδη
Η διαδρομή των ποδηλατοδρόμων
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που αναδεικνύονται σήμερα είναι οι ποδηλατοδρόμοι που έχουν δημιουργηθεί. Αφήνοντας στην άκρη τα αντιαισθητικά πασσαλάκια, το Τμήμα Δημοσίων Έργων διαβεβαιώνει ότι το έργο έχει περάσει από όλες τις μελέτες και ειδικά από τις μελέτες οδικής ασφάλειας. Εξηγούν δε ότι, τα πασσαλάκια στην παρούσα φάση είναι αναγκαία για να γίνει βίωμα των λεμεσιανών ότι η εποχή που πάρκαραν παράνομα στα πεζοδρόμια και μέσα στο δρόμο έχει τελειώσει. Μάλιστα, οι νέες διατομές και διαρρύθμιση των δρόμων είχαν αποφασιστεί από τότε και παρουσιάστηκαν δημοσίως.
Εκείνο που αρκετοί δεν γνωρίζουν και ακόμα δεν φάνηκε στην εκτέλεση του έργου που είναι σε εξέλιξη, είναι ότι δεν πρόκειται για αποσπασματικούς ποδηλατοδρόμους αλλά για ενιαίο δίκτυο 5 χιλιομέτρων (στον σχεδιασμό τα ΤΔΕ ήθελαν 15). Συγκεκριμένα, θα αρχίζει από την οδό Ολυμπίων και θα κατευθύνεται στις οδούς Εμμανουήλ Ροΐδη και Θέκλας Λυσιώτου, ακολούθως θα διασταυρώνει την Αγίας Ζώνης και μέσω της Πλάτωνος θα περνά τη λεωφόρο Μακαρίου. Από εκεί και πέρα, μέσω των οδών Γεωργίου Φασουλιώτη, Χαράλαμπου Μούσκου και Κωστή Παλαμά, θα περάσει πάνω από τη Σπύρου Κυπριανού και διά μέσου της Κωστή Παλαμά θα περνά από την Ιερού Λόχου, Βασιλέως Γεωργίου και Ιβύκου, όπου θα συνδεθεί με το έργο της Νίκου Παττίχη και τις λεωφορειολωρίδες, και πλέον θα υπάρχει ενιαίο δίκτυο για όσους είναι χρήστες ποδηλάτων ή σκούτερ. Παράλληλα, μέσω κάποιων επιπλέον δρόμων θα συνδεθεί και με το γραμμικό πάρκο Γαρύλλη όπου υπάρχει ήδη ποδηλατόδρομος, όπως για παράδειγμα η Αγίου Νεκταρίου.
Η παρουσίαση του έργου από τους μελετητές - Χάρτες, διατομές δρόμων και άλλα
Πόσα λεωφορεία θα περνάνε από τις λεωφορειολωρίδες;
Στο ίδιο πακέτο έργων εντάσσονται και οι λεωφορειολωρίδες, στη μία περίπτωση στη Νίκου Παττίχη και στη δεύτερη στην παραλιακή λεωφόρο της Λεμεσού. Η λειτουργία τους εξαρτάται από τη συχνότητα των λεωφορείων, όμως από την άλλη πλευρά η ΕΜΕΛ λέει ότι ενόσω δεν υπάρχουν ευνοϊκά μέτρα για τα λεωφορεία, δεν μπορεί να αυξήσει τις γραμμές. Πόσο όμως ικανοποιητικές και αναγκαίες για την ΕΜΕΛ είναι αυτές οι υποδομές;
Σήμερα στο τμήμα της Νίκου Παττίχη που έγιναν οι λεωφορειολωρίδες διακινούνται περίπου 40 λεωφορεία τη μέρα, δηλαδή με απλά μαθηματικά για τις ώρες λειτουργίας των λεωφορείων, μάξιμουμ 3 την ώρα. Το ερώτημα είναι τι πρέπει να γίνει πρώτα… να αυξηθούν τα λεωφορεία ή να λειτουργήσει η λεωφορειολωρίδα; Είναι όμως ενδεικτικό ότι στην προέκταση της Νίκου Παττίχη όπου ξεκινά η οδός Λεοντίου αν και διακινούνται καθημερινά 150 λεωφορεία, εκεί δεν προχώρησαν στη μονοδρόμηση και άρα δημιουργία λεωφορειολωρίδων που θα βοηθούσε κατά πολύ. Θυμίζουμε ότι το αρχικό «πακέτο» των δημοσίων έργων περιλάμβανε τέτοια πρόνοια.
Από την άλλη, στην ΕΜΕΛ θεωρούν ως το πιο σημαντικό βήμα τη δημιουργία της λεωφορειολωρίδας στον παραλιακό, η οποία είναι υπό κατασκευή. Εκεί βρίσκεται το μακράν πιο επιτυχημένο δρομολόγιο παγκυπρίως με συχνότητα λεωφορείων 5-8 λεπτά. Συνολικά τη μέρα περνούν από τον παραλιακό 220 λεωφορεία ημερησίως τα οποία χρειάζονται 50-60 λεπτά για την κάθε διαδρομή, μετά τη λειτουργία της λεωφορειολωρίδας, υπολογίζεται ότι θα χρειάζονται λιγότερα από 40 λεπτά, αυξάνοντας περίπου 30% τη συχνότητα των λεωφορείων και μειώνοντας τον χρόνο αναμονής για λεωφορείο στα 4 λεπτά.
