Τη συρρίκνωση του πληθυσμού, τη φυγή των νέων στο εξωτερικό, το αυξημένο κόστος ζωής και την έλλειψη ουσιαστικής στήριξης προς τις μικρές κοινότητες της υπαίθρου ανέδειξε ο κοινοτάρχης Κινούσας, Σολωμός Μιχαήλ, περιγράφοντας την πραγματικότητα που βιώνει σήμερα η κοινότητα της Κινούσας, η οποία αριθμεί πλέον μόλις 92 μόνιμους κατοίκους.
Σε δηλώσεις του στον «Π», ο κ. Μιχαήλ ανέφερε ότι η κοινότητα εξακολουθεί να διατηρεί παραγωγική δραστηριότητα, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Όπως εξήγησε, αρκετοί κάτοικοι εργάζονται σε δραστηριότητες που σχετίζονται με την ξυλεία και το Δασονομείο, άλλοι δραστηριοποιούνται ως αυτοεργοδοτούμενοι, ενώ υπάρχουν και κάτοικοι που απασχολούνται στον τομέα των σιδηρουργικών κατασκευών. Ωστόσο, ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού αποτελείται από ηλικιωμένους ανθρώπους, στοιχείο που αποτυπώνει τη δημογραφική εικόνα της κοινότητας.
Παρά τα προβλήματα, ο κοινοτάρχης στάθηκε ιδιαίτερα σε ένα στοιχείο που χαρακτήρισε ελπιδοφόρο για το μέλλον του χωριού. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε, η κοινότητα διαθέτει σήμερα 25 μαθητές, οι οποίοι καθημερινά μεταβαίνουν στην Πόλη Χρυσοχούς για τη φοίτησή τους στην προδημοτική εκπαίδευση, στο δημοτικό σχολείο, στο γυμνάσιο και στο λύκειο. «Αυτό είναι το ευχάριστο», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι παρά τη δημογραφική συρρίκνωση εξακολουθούν να υπάρχουν νέες οικογένειες που κρατούν ζωντανή την κοινότητα.
«Οι μικρές κοινότητες δεν στηρίζονται»
Ο κ. Μιχαήλ εξέφρασε έντονο προβληματισμό για την κατάσταση που επικρατεί στις μικρές κοινότητες της κυπριακής υπαίθρου, υποστηρίζοντας ότι δεν λαμβάνουν την απαιτούμενη στήριξη. Όπως ανέφερε, οι μικρές κοινότητες έχουν ουσιαστικά αφεθεί να φθίνουν, με αποτέλεσμα να οδηγούνται σταδιακά σε πληθυσμιακή συρρίκνωση και μαρασμό. Ενδεικτικό της κατάστασης, όπως είπε, είναι το γεγονός ότι η Κινούσα αριθμούσε κάποτε περίπου 300 κατοίκους, ενώ σήμερα ο αριθμός τους έχει περιοριστεί στους 92. «Καταφέραμε να εξαλείψουμε τις κοινότητες της υπαίθρου», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι σήμερα στο χωριό υπάρχουν περίπου πέντε με έξι νεαρά ζευγάρια, ενώ η μεγάλη πλειονότητα των κατοίκων είναι άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.
Το παράδειγμα της Ιρλανδίας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο θέμα της μετανάστευσης των νέων στο εξωτερικό, φέρνοντας ως προσωπικό παράδειγμα τον ίδιο του τον γιο. Όπως είπε, εγκατέλειψε την Κύπρο και εργάζεται σήμερα στην Ιρλανδία ως ξενοδοχειακός υπάλληλος. Ο κοινοτάρχης διερωτήθηκε γιατί ένας νέος άνθρωπος να αναγκάζεται να εγκαταλείπει την πατρίδα του και το χωριό του για να αναζητήσει καλύτερες συνθήκες εργασίας στο εξωτερικό. Όπως υποστήριξε, οι απολαβές που προσφέρονται στην Ιρλανδία είναι αισθητά υψηλότερες από εκείνες στην Κύπρο, ενώ συνοδεύονται από πρόσθετες παροχές, όπως δωρεάν διαμονή και σίτιση. «Γιατί να μην μπορεί να βρίσκεται στο σπίτι του, στον τόπο του και να εργάζεται με αξιοπρεπείς απολαβές;» διερωτήθηκε.
Αστυφιλία, ακρίβεια
Ο Σολωμός Μιχαήλ χαρακτήρισε την αστυφιλία ως το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η κοινότητα, τονίζοντας ότι οι νέοι εγκαταλείπουν σταδιακά την ύπαιθρο, είτε μετακινούμενοι προς τα αστικά κέντρα είτε επιλέγοντας την εργασία στο εξωτερικό. Παράλληλα αναφέρθηκε στο ολοένα αυξανόμενο κόστος ζωής, σημειώνοντας ότι οι υψηλές τιμές των ενοικίων, το κόστος των καυσίμων, οι φορολογικές επιβαρύνσεις των δήμων και οι γενικότερες οικονομικές συνθήκες δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τα νέα ζευγάρια. Όπως εξήγησε, πολλοί νέοι δυσκολεύονται να ζήσουν αυτόνομα, ενώ η δυνατότητα αποταμίευσης έχει περιοριστεί σημαντικά. «Οι νέοι σήμερα δεν μπορούν να αποταμιεύσουν χρήματα για να δημιουργήσουν κάτι δικό τους», ανέφερε. Ο ίδιος σημείωσε ότι και ο ίδιος είχε εργαστεί για αρκετά χρόνια στο εξωτερικό, γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τις δυσκολίες αλλά και τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν εκτός Κύπρου.
«Αλλαγή νοοτροπίας»
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ανάδειξης του τοπικού χαρακτήρα των κοινοτήτων και της στήριξης της τοπικής απασχόλησης, επισημαίνοντας την ανάγκη εργοδότησης ντόπιου ανθρώπινου δυναμικού. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «ο τόπος χρειάζεται γενική ανακαίνιση και αλλαγή νοοτροπίας».
Ο Σολωμός Μιχαήλ είναι πολύτεκνος πατέρας οκτώ παιδιών. Το μεγαλύτερο παιδί του είναι 25 ετών και εργάζεται στην Ιρλανδία, ενώ τα υπόλοιπα παιδιά του είναι μικρότερων ηλικιών, με το νεότερο να είναι οκτώ ετών.
Το χωριό ζωντανεύει μόνο τον Αύγουστο λέει ο κοινοτάρχης προσθέτοντας πως δίνει καθημερινή μάχη για οικογένεια και κοινότητα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του κοινοτάρχη της κοινότητας, ο οποίος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι λήπτης Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ), ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Παρά τις δυσκολίες, σηκώνει σημαντικό βάρος στην οικογενειακή καθημερινότητα, καθώς φροντίζει τα πέντε ανήλικα παιδιά της οικογένειας.
Η σύζυγός του εργάζεται με μερική απασχόληση, γεγονός που την κρατά εκτός σπιτιού για αρκετές ώρες, με αποτέλεσμα την ευθύνη της φροντίδας των παιδιών να αναλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό ο ίδιος, παρά τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει. Την ίδια ώρα, η εικόνα της κοινότητας αποτυπώνει τις δυσκολίες που βιώνουν αρκετές ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές. Στην Κινούσα λειτουργεί σήμερα ένα μικρό καφενείο, το οποίο αποτελεί σημείο συνάντησης για τους λιγοστούς κατοίκους.
Παράλληλα, στην κοινότητα υπάρχει μικρό ξενοδοχείο με περιορισμένο αριθμό δωματίων, το οποίο στο παρελθόν λειτουργούσε και εξυπηρετούσε επισκέπτες. Ωστόσο, μετά τον θάνατο των ιδιοκτητών του, η μονάδα δεν επαναλειτούργησε, αφήνοντας ένα ακόμη κενό στην τοπική οικονομική δραστηριότητα.
Η εποχικότητα είναι έντονη στην Κινούσα. Όπως αναφέρεται από την κοινότητα, το χωριό «ζωντανεύει» τον Αύγουστο, όταν ο πληθυσμός φτάνει περίπου τους 250 κατοίκους, κυρίως λόγω επιστροφής αποδήμων και επισκεπτών. Την υπόλοιπη περίοδο, όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. «Τώρα είναι νεκρό», είναι η χαρακτηριστική περιγραφή που αποδίδει την πραγματικότητα που βιώνει σήμερα το χωριό, με άδειους δρόμους και περιορισμένη κίνηση, αναδεικνύοντας το πρόβλημα της ερήμωσης που αντιμετωπίζουν μικρές κοινότητες της υπαίθρου.
Η κοινότητα
Η Κινούσα βρίσκεται στην επαρχία Πάφου, περίπου 43 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Πάφου και περίπου 10 χιλιόμετρα από την Πόλη Χρυσοχούς. Η κοινότητα είναι κτισμένη σε μέσο υψόμετρο περίπου 450 μέτρων και χαρακτηρίζεται από λοφώδες ανάγλυφο, στενές κοιλάδες και απότομες πλαγιές. Το τοπίο διαμορφώνεται από τον ποταμό της Μακούντας και το Αργάκι της Λίμνης. Γεωλογικά, στην περιοχή κυριαρχούν οι λάβες, οι άργιλοι και οι υφαλογενείς ασβεστόλιθοι, ενώ έχουν αναπτυχθεί φαιοχώματα, ασβεστούχα και πυριτιούχα εδάφη. Η περιοχή δέχεται μέση ετήσια βροχόπτωση περίπου 565 χιλιοστών, στοιχείο που ευνοεί την ανάπτυξη γεωργικών καλλιεργειών όπως αμπέλια οινοποιήσιμων ποικιλιών, σιτηρά, όσπρια, αμυγδαλιές, χαρουπιές, ελιές και περιορισμένες καλλιέργειες εσπεριδοειδών, όπως είπε ο κ. Μιχαήλ.
Παράλληλα, μέρος του δάσους της Πάφου εμπίπτει στα διοικητικά όρια της κοινότητας, επιτρέποντας την ανάπτυξη πλούσιας φυσικής βλάστησης με πεύκα, θυμάρι, μαζιές και ξισταρκές. Η Κινούσα βρίσκεται κοντά στη Μακούντα, γειτνιάζει με την Πελαθούσα και βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το φράγμα Αργάκας και το παλαιό μεταλλείο Λίμνης, ενώ διαθέτει αγροτουριστικές επαύλεις και τον ναό της Παναγίας, με πανοραμική θέα προς τον κόλπο της Πόλης Χρυσοχούς και τα χωριά Αργάκα και Λυσός.
