Με τον αρχιπύραρχο Νίκο Λογγίνο συναντηθήκαμε για πρώτη φορά στις πλαγιές των βουνών του νομού Ηλείας, τέλη Αυγούστου του 2007. Αυτός ως τρίτος τη τάξει στην ιεραρχία της κυπριακής αποστολής των εθελοντών πυροσβεστών, που πάλεψαν για να σταματήσει η φονική πυρκαγιά – είχε μόλις προαχθεί σε αξιωματικό - κι εγώ ως δημοσιογράφος του «Πολίτη», που ακολούθησα αυτή την αποστολή.
Οι πυρκαγιές στην Ηλεία έκαιγαν μία ολόκληρη εβδομάδα κι άφησαν πίσω τους στάχτη και θάνατο. Ήταν μία από τις μεγαλύτερες καταστροφές στην Ιστορία της Ελλάδας: 63 άνθρωποι απανθρακώθηκαν, 155 χωριά επηρεάστηκαν, 1.500 σπίτια κάηκαν, όπως και άλλες 500 αγροικίες, στάβλοι και αγροτικές αποθήκες, 6.000 άνθρωποι έμειναν άστεγοι, 100 χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα πυκνού και απάτητου δάσους αποτεφρώθηκαν, 4,5 εκατ. ελαιόδεντρα, η ζήση των ανθρώπων, έγιναν ολοκαύτωμα και μαζί τους περισσότερα από 60.000 ζωντανά βρήκαν φρικτό θάνατο.
Με σημερινούς όρους, η πυρκαγιά αυτή ήταν μια μεγα-πυρκαγιά, όπως αυτήν που κατέκαψε πέρσι την ορεινή Λεμεσό, σαν τις ανεξέλεγκτες πυρκαγιές που αφανίζουν ανθρώπους, δάση και άγρια ζωή στην Ευρώπη και σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Αύριο συμπληρώνονται 19 χρόνια από τη μαύρη εκείνη Παρασκευή της 24ης Αυγούστου, που άφησε πίσω της καμένη γη και βαθιά συντετριμμένους ανθρώπους. Και ο Νίκος Λογγίνος θυμάται…
Ορκιστήκαμε να σώσουμε ζωές
Ποια είναι η εικόνα που έχει μείνει πιο έντονα στη μνήμη σας από την Ηλεία;
Βρεθήκαμε σε μια κοινότητα κοντά στη Ζαχάρω. Όταν φτάσαμε η πυρκαγιά είχε ήδη ξεφύγει. Έπρεπε να βγάλουμε από τα σπίτια τον κόσμο για να μην καεί και μετά να προσπαθήσουμε να εμποδίσουμε την πυρκαγιά να εισέλθει στην κοινότητα. Στην άκρη του χωριού, ο ιδιοκτήτης, ένας ηλικιωμένος κύριος, αρνείτο να εγκαταλείψει το σπίτι του. Τον καλούσαμε να βγει κι αυτός απαντούσε ότι προτιμά να μείνει να πεθάνει εκεί. Ήταν μια δύσκολη συνθήκη. Θυμάμαι τον εαυτό μου να λέω στα άλλα δυο παιδιά της ομάδας ότι ορκιστήκαμε να σώσουμε ζωές. Δεν είχαμε επιλογή. Έπρεπε να μπούμε να τον βγάλουμε. Την ώρα που μπαίναμε οι φλόγες άρχισαν να ζώνουν το σπίτι. Και ξαφνικά βρέθηκε από το πουθενά ένα Καναντέρ να ρίχνει νερό, δίνοντάς μας την ευκαιρία να τον βγάλουμε έξω με το ζόρι. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την ώρα που βγήκαμε πια έξω να γυρίζει και να μας λέει: «Ρε παιδιά, απ’ την Κύπρο είστε; Σήμερα μου σώσατε εσείς τη ζωή, αλλά να ξέρετε ο γιος μου είναι θαμμένος στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας».
Ο Νίκος Λογγίνος, που ανέλαβε, για όλη τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου μέχρι τη σύσταση του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, Εθνικός Συντονιστής του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας από τον Μάρτιο του 2026, μας αφηγείται την απίστευτη αυτή συγκυρία και δακρύζει. Όπως δάκρυσε πολλές φορές από συγκίνηση κατά τη διάρκεια της συνομιλίας μας…
Δάσος προς τιμήν των Κυπρίων πυροσβεστών
Τι άλλο θυμάστε από εκείνη την επιχείρηση;
Δουλέψαμε πάρα πολύ σκληρά. Σώσαμε την κοινότητα από τις φλόγες. Μαζί μας εκείνη την ημέρα ήταν και ο δασοπυροσβέστης Ανδρέας Σοφοκλέους, τον οποίο δυστυχώς χάσαμε στη μεγάλη πυρκαγιά στη Σολιά το 2016, μαζί με τον Μάριο Αριστοτέλους. Συγκλονιστική ήταν και η στιγμή που, χρόνια μετά - όταν έτυχε να βρεθώ στην Ακαδημία Πυροσβεστικής στην Ελλάδα - και συστήθηκα ως Κύπριος, ένας καθηγητής μού αποκάλυψε ότι προς τιμήν μας φύτεψαν στην περιοχή που επιχειρήσαμε ένα δάσος, και έγραψαν εκεί «προς τιμήν των Κυπρίων δασοπυροσβεστών».
Προμήνυμα
Ήταν μία από τις χειρότερες πυρκαγιές στην Ελλάδα. Ήταν ουσιαστικά μια μέγα-πυρκαγιά. Θυμάμαι μία γυναίκα από το χωριό Μάκιστος, δίπλα από την Αρτέμιδα, την κοινότητα που ανέλαβε να ανοικοδομήσει η ΚΔ, να μου αφηγείται πως έβλεπαν τις φλόγες από μακριά και μέσα σε λίγα λεπτά ακούγανε ένα «βουουου» και η φωτιά ήταν ήδη εκεί… Ήταν ένα προμήνυμα αυτή η πυρκαγιά για όλα όσα συμβαίνουν σήμερα σε όλο τον κόσμο;
Ήταν, ναι, μια πυρκαγιά-προμήνυμα. Φέτος στην Ισπανία κάηκε έκταση όση η Κύπρος, συν 700 τετρ. χλμ., δηλαδή κοντά στις 11 χιλ. τετρ. χλμ. Στη Γαλλία κάηκε έκταση τρεις φορές όση είναι η έκταση του Παρισιού. Ίδια κατάσταση που ζήσαμε κι εμείς πέρσι στην ορεινή Λεμεσό. Αντιλαμβανόσουν την πυρκαγιά να μπαίνει από τη μια άκρη του χωριού και, σε χρόνο ρεκόρ, να βγαίνει και να μπαίνει σε άλλη κοινότητα. Μπροστά σε τέτοια φωτιά δεν μπορεί να σταθεί ούτε άνθρωπος ούτε πυροσβεστικό όχημα. Ούτε τα πτητικά μέσα μπορούν να πετάξουν. Δεν μπορείς να κάνεις τίποτε σε τέτοιες περιπτώσεις. Μόνο να προσπαθήσεις να σώσεις όσες ζωές μπορείς και μετά, αν έχεις την ευκαιρία, να επιχειρήσεις για να σώσεις περιουσίες και δάση.
Όπως και κάθε μέγα-πυρκαγιά, η συγκεκριμένη του 2007 ευνοήθηκε από έναν συνδυασμό ακραίων καιρικών φαινομένων. Τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες που ξεπερνούσαν τους 40°C, κάνοντας τη βλάστηση εξαιρετικά εύφλεκτη, ιδιαίτερα μετά από μία περίοδο παρατεταμένης ξηρασίας, τις ριπές των ανέμων που άλλαζαν κατεύθυνση και δυνάμωναν απότομα -ήταν ακόμα η εποχή των μελτεμιών- την τεράστια θερμική ενέργεια της φωτιάς που δημιούργησε δικό της μικροκλίμα ενισχύοντας τους ανέμους γύρω από τα μέτωπα και μεταφέροντας τις φλόγες και τις καύτρες εκατοντάδες μέτρα μακριά, δημιουργώντας συνεχώς ένα απρόβλεπτο περιβάλλον με νέες εστίες πίσω από τις γραμμές άμυνας των πυροσβεστών και υποβόσκουσες πυρκαγιές. Όλα αυτά έκαναν το μέτωπο ανεξέλεγκτο.
Συνθήκες που ευνοούν τις μέγα-πυρκαγιές
Ποιοι είναι οι παράγοντες που κάνουν πλέον τις δασικές πυρκαγιές τόσο καταστροφικές;
Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι οι περιοχές της υπαίθρου έχουν ερημωθεί λόγω της αστυφιλίας. Παράλληλα, οι υψηλές θερμοκρασίες που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή, ξηραίνουν τη βλάστηση, ενώ σε συνδυασμό με τη χαμηλή υγρασία ενισχύεται η πιθανότητα να ξεκινήσουν πυρκαγιές. Υπό τέτοιες συνθήκες αναπτύσσεται πολύ γρήγορα η φωτιά και δεν δίνει την ευκαιρία στα μέσα πυρόσβεσης να φτάσουν γρήγορα στο σημείο ανάφλεξης για να τη θέσουν υπό έλεγχο. Όταν η υγρασία πέσει κάτω του 20% αυξάνεται ο κίνδυνος. Πριν μερικές μέρες στο Τρόοδος πήγε στο 4% η υγρασία. Μιλάμε για μπαρούτι. Υπάρχουν όμως και άλλοι παράγοντες που ευνοούν τις πυρκαγιές αυτού του μεγέθους. Η ένταση των ανέμων, η μη ύπαρξη αντιπυρικών λωρίδων και συνεπώς η δύσκολη πρόσβαση, η μη κατάλληλη φροντίδα του δάσους, όλα αυτά συμβάλλουν στο να ξεφύγει μια φωτιά. Πρέπει όμως να υπάρχουν και οι μηχανισμοί ώστε να φθάνουν τα μηνύματα στον κόσμο. Στην Ηλεία θυμάστε τους 22 ανθρώπους που εγκλωβίστηκαν στη στροφή μεταξύ Αρτέμιδας - Ζαχάρως, μεταξύ των οποίων και η μητέρα με τα τέσσερα παιδιά, που βρέθηκαν αγκαλιά. Παρότι δεν κάηκαν, εισέπνευσαν τα θερμικά αέρια και κάηκαν τα σωθικά τους με αποτέλεσμα το μοιραίο.
«Δεν κοιμάμαι τα βράδια»
Τι αλλάζει με τον νέο νόμο για την Πολιτική Προστασία;
Θα διοριστεί Εθνικός Συντονιστής, ο οποίος θα έχει υπό την ευθύνη του, πέρα από τις μεγάλες πυρκαγιές, και άλλες ευθύνες, όπως σεισμούς, πλημμύρες ή άλλες καταστροφές. Ο νέος νόμος έχει κατατεθεί στη Βουλή και αναμένουμε σύντομα να συνεδριάσει η αρμόδια επιτροπή για να προωθηθεί. Με τα νέα δεδομένα η Πυροσβεστική θα περάσει στο ΥΠΕΣ μαζί με την Πολιτική Άμυνα και αναμένουμε να δούμε πώς θα αντιμετωπιστεί η διαφωνία του Τμήματος Δασών, που δεν επιθυμεί να τεθεί κάτω από αυτόν τον μηχανισμό.
Θα θέλατε να αναλάβετε τη θέση του Εθνικού Συντονιστή;
Το έχω δηλώσει ξεκάθαρα, ότι θα είμαι στη θέση μέχρι να διοριστεί ο Εθνικός Συντονιστής. Θα είμαι δίπλα σε εκείνον που θα αναλάβει, αλλά δεν επιθυμώ να περάσω στη φάση του Εθνικού Συντονιστή, για προσωπικούς και άλλους λόγους. Σας δίνω τον λόγο μου, από την ημέρα που ανέλαβα δεν κοιμάμαι τα βράδια. Πιστεύετε ότι ο συντονισμός των υπηρεσιών είναι εύκολος; Έχει να κάνει με εθελοντές, με την Πολιτική Άμυνα, με τα τμήματα, με την Αστυνομία, με τους κοινοτάρχες, με νοοτροπίες που πρέπει να αντιμετωπίσεις. Δεν υπάρχει κουλτούρα συνεργασίας. Και μετά, ενώ θυσιάζεσαι γι’ αυτόν τον τόπο, σε στήνουν στον τοίχο δήθεν για επιχειρησιακή αδράνεια… Ενώ δίνουμε την ψυχή μας. Και έχουμε και δεκάδες άλλες ευθύνες...
Πιο σημαντική η πρόληψη
19 χρόνια μετά έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στη διαχείρισης μιας πυρκαγιάς. Υπάρχουν νέα τεχνολογικά μέσα για την πρόληψη και την κατάσβεση, όπως αυτά με τα οποία ενισχύθηκε και η Κύπρος φέτος. Παρόλα αυτά, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα.
Είναι εδώ ακριβώς που ήρθε και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας και μας είπε ότι, λαμβάνοντας υπόψη τα σημερινά δεδομένα, πρέπει να σταματήσουμε να επενδύουμε μόνο στην αγορά εξοπλισμού, αεροπλάνων κ.λπ. Αλλά στην πρόληψη. Βλέπουμε να δαπανούνται τεράστια ποσά στην κατάσβεση, χωρίς αποτέλεσμα. Η Ισπανία, ειδικά φέτος, επένδυσε όσο ποτέ στα θέματα πυρόσβεσης. Κι όμως, κάηκε περισσότερη έκταση. Συνεπώς, το μεγάλο στοίχημα είναι η πρόληψη. Ο καθαρισμός κοινοτήτων και χωραφιών, η δημιουργία αντιπυρικών λωρίδων και περισσότερων παρατηρητηρίων, κίνητρα να φυτευτούν ξανά αμπελώνες, επενδύσεις στη γεωργία και κτηνοτροφία, κοπάδια στην ύπαιθρο, γιατί παλαιότερα έτρωγαν τη βλάστηση και συνέβαλλαν στη μείωση του κινδύνου εξάπλωσης των πυρκαγιών… Διαφορετικά, όσο αυξάνεται το θερμικό φορτίο, η ύπαιθρος ερημώνεται και γίνεται ένα με το δάσος, αυτά θα βλέπουμε… Και φυσικά να φτάνει εγκαίρως το μήνυμα στους πολίτες.
Τι κάναμε στην Κύπρο
Μετά από χρόνια καθυστερήσεων ήρθε και σε μας το 112… Τι άλλο κάναμε για την πρόληψη;
Κατ' αρχάς δημιουργήσαμε ειδικές ομάδες, τις εκπαιδεύσαμε, δώσαμε κατευθυντήριες γραμμές στις κοινότητες, παρότι δεν ήταν η δουλειά μας, για το πώς να κάνουν αντιπυρικές λωρίδες, να καθαρίσουν σκουπιδότοπους, άδεια οικόπεδα και οτιδήποτε άλλο χρειάζεται, ώστε να δράσουμε προληπτικά. Δόθηκαν για αυτά κρατικές επιχορηγήσεις. Βεβαίως είχαμε να αντιμετωπίσουμε προβλήματα, με αποτέλεσμα να καθαριστεί μόνο το 60-70% των σημείων που υποδείξαμε. Αφενός οι βροχοπτώσεις μέχρι και τον Απρίλιο δεν μας επέτρεψαν να ξεκινήσουμε νωρίτερα, διότι αν καθαρίζαμε τα χόρτα λόγω των βροχών θα ξανάβγαιναν. Αφετέρου δεν υπήρχαν τόσα συνεργεία… Και δυστυχώς κάποιοι κοινοτάρχες δεν ενδιαφέρθηκαν να κάνουν όσα έπρεπε. Όταν λήξει η θερινή περίοδος θα πρέπει να γίνει απολογισμός και να δούμε πώς προχωράμε.
Νέες τεχνολογίες και μηχανισμοί
Κάποιες από τις νέες τεχνολογίες «δοκιμάστηκαν» στην πυρκαγιά στο πεδίο βολής στο Καλό Χωριό…
Εντάξαμε πολλούς μηχανισμούς και νέες τεχνολογίες. Κατ' αρχάς ζήτησα να μπουν ερπυστριοφόρα οχήματα, όπως είχαμε δει και στην Ηλεία το 2007. Τους βάλαμε GPS και είναι τοποθετημένα σε στρατηγικά σημεία, ώστε όταν ξεσπάσει πυρκαγιά να μπουν μπροστά να δημιουργήσουν αντιπυρικές λωρίδες, να ανοίξουν δρόμο για να περάσουν τα πυροσβεστικά, να οριοθετήσουν την πυρκαγιά, να ρίξουν χώμα πάνω στη φωτιά. Είναι ιδιωτικά και ο οδηγός είναι εκεί από το πρωί μέχρι το βράδυ. Μόλις βγει μια πυρκαγιά, τους καλούμε και πάνε. Με το προηγούμενο καθεστώς, που όταν ξεσπούσε πυρκαγιά ψάχναμε οχήματα, χάναμε πολύτιμο χρόνο. Δεύτερον, προσλάβαμε επιπλέον προσωπικό ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν δύο πυροσβεστικά οχήματα από κάθε σταθμό υπαίθρου σε μία πυρκαγιά, ενώ προηγουμένως είχαμε στη διάθεσή μας μόνο ένα. Τρίτον, ζήτησα και μπήκαν πέντε σταθμοί υπαίθρου σε 24ωρη λειτουργία, ενώ προηγουμένως έκλειναν στις 7 το απόγευμα. Πολλές πυρκαγιές ξεκινούσαν μετά τις 7 και η ανταπόκριση έπρεπε να γίνει από την πόλη. Μέχρι όμως να πάει το όχημα, χάναμε και πάλι πολύτιμο χρόνο. Και εάν δω ότι οι μετεωρολογικές συνθήκες είναι δύσκολες, έχω τη δυνατότητα να ζητήσω, και το κάνω, κάποιοι από τους υπόλοιπους σταθμούς υπαίθρου να είναι σε επιφυλακή δουλεύοντας περισσότερες ώρες. Αυτή τη στιγμή έχουμε 14 σταθμούς υπαίθρου και στόχος είναι να γίνουν όλοι 24ωροι, ενώ μετά από μελέτη ζήτησα να ανοίξουν άλλοι 14 για να μειώσουμε τις αποστάσεις και να μπορούμε να προλαβαίνουμε τις πυρκαγιές πριν επεκταθούν. Τέταρτον, έχουμε πλέον drones τα οποία παρακολουθούν από αέρος την κατάσταση. Πέμπτον, φέτος λειτουργήσαμε το κέντρο επιχειρήσεων, που στήθηκε με ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους €7 εκατ. Έκτον, έχουμε τοποθετήσει κάμερες στην Πάφο, στη Λεμεσό, στη Λάρνακα και παρακολουθούμε 24 ώρες το 24ωρο την κατάσταση. Έβδομον, εκπαιδεύσαμε 400 εθελοντές, τους βγάλαμε ταυτότητες και καθημερινά τους υποδεικνύουμε περιοχές στις οποίες κάνουν περιπολίες, ενώ ανταποκρίνονται μαζί μας και στην κατάσβεση. Είναι τεράστια δύναμη οι εθελοντές.
Ιδιόκτητα πτητικά μέσα
Πόσα πτητικά μέσα έχουμε αυτή τη στιγμή;
Σύνολο 13, οκτώ στην Πάφο, δύο στο Ακρωτήρι, τρία στη Λάρνακα. Εκ των οποίων δύο ιδιόκτητα. Για πρώτη φορά η ΚΔ έχει δικά της πτητικό μέσα. Θα αποκτήσουμε ένα ακόμη με τη νέα σεζόν και προχωρούμε με την ίδια προσφορά να αποκτήσουμε ακόμη πέντε. Άρα υπάρχει πλάνο, υπάρχει σχεδιασμός. Θέλει χρόνο να εφαρμοστεί και ελπίζουμε να τα καταφέρουμε να μειώσουμε τις πυρκαγιές.
Κάμερες με συναγερμό
Αν είχαμε πέρσι όλα αυτά τα μέσα και τα εργαλεία, θα μπορούσε να είχε διαφορετική εξέλιξη η μεγάλη πυρκαγιά;
Εάν υπήρχε ένα πυροσβεστικό όχημα στα αρχικά στάδια για να πιάσει την πυρκαγιά, πιθανόν τα πράγματα να ήταν καλύτερα. Αλλά πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Τώρα π.χ. προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε χώρο στη Μαλλιά για να κάνουμε νέο πυροσβεστικό σταθμό. Αν τον είχαμε πέρσι, έστω με ένα αυτοκίνητο, θα μειωνόταν η απόσταση και θα πήγαινε το πρώτο πυροσβεστικό στα δύο λεπτά και όχι στα 12-14. Πιθανόν να την σταματούσαμε. Κάνουμε επίσης ένα νέο σταθμό στο Βασιλικό, δεύτερο στην Αγία Νάπα, κτίζουμε νέο σύγχρονο σταθμό υπαίθρου στην Πάχνα, στην Εφταγώνια, στην Πέγεια και στη Λάρνακα. Φέρνουμε νέο στόλο πυροσβεστικών οχημάτων και αυτή τη στιγμή στήνουμε - μέχρι τον Δεκέμβριο θα το έχουμε - σύστημα με κάμερες, το οποίο θα εκπέμπει και συναγερμό. Θα τοποθετηθεί σε 13 βιομηχανικές περιοχές και, μέχρι την ερχόμενη περίοδο, θα γίνουν αντίστοιχες ενέργειες στην ύπαιθρο. Το σύστημα, με εμβέλεια τα 30 χλμ., μόλις εντοπίσει καπνό ή πυρκαγιά σε μέγεθος ενός τετραγωνικού μέτρου, θα χτυπά συναγερμό. Οπότε αντιλαμβάνεστε ότι θα ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο το σύστημα πρόληψης.
Δεν θα ξαναγίνει;
Μπορούμε να πούμε ότι είμαστε πλέον ασφαλείς από μια μεγάλη πυρκαγιά όπως αυτήν της Λεμεσού;
Προσπαθούμε για ό,τι καλύτερο δυνατό για τον τόπο μας. Υπάρχουν πάρα πολλά περιθώρια για να βελτιωθεί το σύστημα. Έγινε μια αρχή. Βάλαμε μια βάση. Αυτό που κερδίσαμε είναι οι αυξημένες πιθανότητες να μην εξαπλωθεί μια πυρκαγιά. Χωρίς να λέμε ότι μπορούμε να διαχειριστούμε οποιαδήποτε πυρκαγιά ξεσπάσει, λαμβάνοντας υπόψη και τα δεδομένα που βλέπουμε σε Ευρώπη και Αμερική. Μιλάμε για πλούσιες χώρες, με μεγάλο στόλο πτητικών μέσων. Η Ελλάδα έχει τον μεγαλύτερο στόλο πυροσβεστικών στην Ευρώπη. Κι όμως, οι τελευταίες πυρκαγιές δεν μπορούσαν να σταματήσουν… Και στην Ισπανία το ίδιο. Πέρσι δεν προλαβαίναμε να κάνουμε τίποτε. Μέσα σε 10 ώρες η φωτιά κατέληξε σε 104 τετρ. χλμ. Στην Αττική κάηκαν πρόσφατα 120 τετρ. σε τρεις μέρες. Σκεφτείτε πόση ήταν η ένταση της φωτιάς στη Λεμεσό για να γίνει κάτι αντίστοιχο σε 10 ώρες.
1.450 πυρκαγιές υπαίθρου φέτος
Σε πόσες φωτιές ανταποκριθήκατε;
Σε πέραν των 1.450 πυρκαγιών υπαίθρου μέχρι στιγμής το 2026, εκ των οποίων το 90% από ανθρώπινη αμέλεια. Είδαμε να ξεσπά πυρκαγιά από χρήση σμιρίγλιου, από μελισσοκόμο που πήγε να καπνίσει τις μέλισσες, από σκυβαλότοπο. Πολλές είναι κακόβουλες, όπως συνέβη στον δρόμο Δρούσιας-Πόλεως Χρυσοχούς, όπου είχαμε πέντε εστίες σε μια απόσταση 500 μέτρων. Στο Πραστειό συμπολίτης μας πέταξε τα κάρβουνα σε κάλαθο, κάηκε ο κάλαθος και ξεκίνησε πυρκαγιά. Δυστυχώς, δεν μπορεί ο κόσμος να συνειδητοποιήσει ότι κάποιες ενέργειες οδηγούν στο ξεκίνημα μιας πυρκαγιάς.
Πώς αλλάζει αυτή η νοοτροπία;
Από τους νέους. Γι’ αυτό προτείναμε στην υπουργό Παιδείας κι αρχίσαμε ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης εκπαιδευτικών, με τη συμμετοχή ΜΚΟ και αφυπηρετησάντων πυροσβεστών και ΜΚΟ για το πώς εξηγούμε στα παιδιά τι σημαίνει πυρασφάλεια. Ξεκινήσαμε, επίσης, ένα πιλοτικό ενημερωτικό πρόγραμμα τον Απρίλιο, το οποίο θα συνεχιστεί εντατικά με τη νέα σχολική χρονιά, όπου τα παιδιά θα έρχονται σε επαφή με πυροσβεστικά οχήματα και θα ακούνε πυροσβέστες να διηγούνται ιστορίες, θα βλέπουν βίντεο κ.λπ. Ευελπιστούμε να μεταδώσουμε στα παιδιά μιαν άλλη κουλτούρα.
Ηλεία, ένα πανεπιστήμιο
Επιστρέφοντας στο 2007, πόσο εκείνη η μέγα- πυρκαγιά που ζήσατε από κοντά επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο δράσατε, ως συντονιστής πλέον;
Ήταν ένα πανεπιστήμιο σε όλα. Ήταν μια σημαντική εμπειρία που χτίσαμε πάνω της. Σε θέματα πρόληψης, συνεργασίας, εκπαίδευσης, συντονισμού στη δημιουργία σχέσεων. Υπάρχουν περιθώρια να βελτιωθούν πολλά, αλλά πρέπει να αλλάξει η κουλτούρα.
Τα «μάτια» του αντιπύραρχου και της ομάδας του
Η αξιοποίηση των μετεωρολογικών δεδομένων αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο για την πρόληψη και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Ο Νίκος Λογγίνος έχει πλήρη εικόνα από το γραφείο του για τις μετεωρολογικές συνθήκες. Παρακολουθεί, τόσο ο ίδιος όσο και το προσωπικό που στελεχώνει το εντυπωσιακό κέντρο συντονισμού που έγινε φέτος, τους πυρομετεωρολογικούς χάρτες που αποτυπώνουν τον βαθμό επικινδυνότητας για ξέσπασμα πυρκαγιών, τους ανέμους, την υγρασία, τις θερμοκρασίες, βλέπει τις προγνώσεις έως και πέντε μέρες πριν, ένα εργαλείο που δίνει την ευχέρεια επιχειρησιακής ετοιμότητας σε δυσμενείς περιόδους, έχει μπροστά του τις εικόνες που στέλνουν οι κάμερες από τα drones και τα αεροσκάφη, κι έχει επαφή με τα πληρώματα των αεροσκαφών που κάνουν προληπτικές πτήσεις καθημερινά πάνω από την Κύπρο και έχουν εντολή για ρίψεις νερού στην περίπτωση που εντοπίσουν φωτιά.
Σε αυξημένη επιφυλακή κινητοποιείται περισσότερο προσωπικό, διευρύνεται το ωράριο των περιπολιών των αεροσκαφών και των σταθμών υπαίθρου. Με αυτόν τον τρόπο, τα πυρομετεωρολογικά δεδομένα λειτουργούν ως ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, πάνω στο οποίο οργανώνονται οι περιπολίες, η ετοιμότητα του προσωπικού και η παρουσία των εναέριων μέσων. Στόχος είναι η πρόληψη, ο γρήγορος εντοπισμός μιας εστίας και η άμεση επέμβαση πριν η φωτιά προλάβει να εξαπλωθεί.
