Άλλοι ξέφυγαν από τα όρια, άλλοι δήλωσαν ό,τι τους βόλευε και αρκετοί δεν μπήκαν καν στον κόπο να το τεκμηριώσουν... Η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα για τις δημοτικές εκλογές του 2024 δείχνει ξεκάθαρα ότι ο έλεγχος των προεκλογικών δαπανών μπάζει νερά, με το πραγματικό κόστος των εκστρατειών να παραμένει σε μεγάλο βαθμό στο σκοτάδι. Όπως αναφέρει η ΕΥ, «επιβάλλεται η επαναξιολόγηση του νομικού πλαισίου που καθορίζει τους κανόνες των προεκλογικών εκστρατειών (όχι μόνο στις Δημοτικές εκλογές), ώστε τα όρια να είναι ρεαλιστικά και οι ποινές μη συμμόρφωσης αποτρεπτικές».
- Βουλευτικές 2026: Η προεκλογική άρχισε πριν… αρχίσει - Τα χρήματα και πώς μοιράζεται η διαφήμιση
- Με €30.000 κάνεις προεκλογικό; Πώς οι υποψήφιοι βουλευτές ξεγελούν τη νομοθεσία με τις εκλογικές δαπάνες
Τα ευρήματα
Πρώτο και βασικό εύρημα της έκθεσης είναι οι παραβιάσεις των ανώτατων ορίων δαπανών. «Εντοπίστηκαν περιπτώσεις υποψηφίων που υπερέβησαν τα ανώτατα όρια εκλογικών δαπανών», σημειώνεται.
Πρόκειται για τους:
- Λεμεσός – Γιάννης Αρμεύτης: €61.494 δαπάνες, υπέρβαση €31.494 (105%) — ουσιαστικά διπλάσιες από το όριο των €30.000
- Παραλιμνίου – Δερύνειας – Λουκάς Πολυκάρπου: €28.601 δαπάνες, υπέρβαση €8.601 (43%)
- Δρομολαξιά – Μενεού – Νίκος Δαμιανού: €14.756 δαπάνες, υπέρβαση €4.756 (48%)
- Αμαθούντας – Κυριάκος Ξυδιάς: €29.550 δαπάνες, υπέρβαση €9.550 (48%)
- Κούριο – Παντελής Γεωργίου: €26.893 δαπάνες, υπέρβαση €6.893 (34%)
- Πάφος – Ευρός Λοϊζιδης: €23.315 δαπάνες, υπέρβαση €3.315 (17%)
- Λεμεσός (Αντιδήμαρχος) – Μιλτιάδης Παπαδόπουλος: €16.407 δαπάνες, υπέρβαση €6.407 (64,7%) σε σχέση με το όριο των €10.000
Η Ελεγκτική Υπηρεσία χαρακτηρίζει τέτοιες πρακτικές ως «συνειδητή παραβίαση του νόμου», τονίζοντας ότι ο μη σεβασμός των ορίων «προκαλεί επίσης ανισότητες μεταξύ των υποψηφίων».
Μάλιστα, η ΕΥ, έχει ζητήσει από τον Γενικό Έφορο Εκλογής όπως την ενημερώσει κατά πόσο έχει επιβάλει στους υποψηφίους που αναφέρονται πιο πάνω, χρηματικό πρόστιμο ίσο με την υπέρβαση και έχει ενημερώσει τον Γενικό Εισαγγελέα για τις εν λόγω παράνομες ενέργειες. «Σε περίπτωση δε, που ο Γενικός Εισαγγελέας έχει δώσει τη συγκατάθεσή του, ζητήσαμε να ενημερωθούμε κατά πόσο ο Γενικός Έφορος Εκλογής έχει προχωρήσει στην ποινική δίωξή τους, με σχετική αναφορά στον αριθμό και στην ημερομηνία κάθε υπόθεσης» προστίθεται.
Χωρίς αποδείξεις… οι μισοί υποψήφιοι
Παρότι όλοι οι υποψήφιοι υπέβαλαν Εκθέσεις Εκλογικών Εξόδων, η τεκμηρίωση των στοιχείων είναι σε μεγάλο βαθμό ελλιπής. Συνολικά 172 υποψήφιοι - δηλαδή το 51%- είτε δεν υπέβαλαν καθόλου παραστατικά είτε υπέβαλαν ελλιπή στοιχεία.
Όπως επισημαίνεται, αυτό «δυσχεραίνει την επαλήθευση της ακρίβειας και της πληρότητας των δηλώσεων», ενώ το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι «η ισχύουσα νομοθεσία δεν προβλέπει υποχρέωση υποβολής παραστατικών».
Έξοδα κάτω απ΄ το ραντάρ
Μεγάλο κενό εντοπίζεται και στο ίδιο το πεδίο ελέγχου. Από συνολικά €1,21 εκατ. προεκλογικών δαπανών, ελέγχθηκαν μόνο €346.004.
Οι ελεγχόμενες δαπάνες αντιστοιχούν «μόλις στο 31% για Δημάρχους και στο 23% για Αντιδημάρχους», ενώ «το μεγαλύτερο μέρος των εκλογικών δαπανών παραμένει εκτός πεδίου ελέγχου».
Σύμφωνα με την ΕΥ, αυτό έγκειται στο γεγονός ότι «ο έλεγχος (…) περιορίζεται στις ‘’δαπάνες διαφήμισης’’ και δεν επεκτείνεται στο σύνολο των προεκλογικών δαπανών».
«Η φύση ορισμένων εξόδων (τα οποία δεν εμπίπτουν στις «διαφημιστικές δαπάνες», όπως εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις και «τραπεζώματα»), καθιστά τον εντοπισμό και έλεγχο του συνόλου των προεκλογικών δαπανών πρακτικά αδύνατο κάτι που περιορίζει την αξιοπιστία του τελικού ποσού όσο αφορά στις συνολικές προεκλογικές δαπάνες» προστίθεται.
Αλλοι λογαριασμοί από τις εταιρείες, άλλοι από τους υποψηφίους
Περαν των πιο πάνω «50 φορείς οι οποίοι πρόσφεραν διαφημιστικές υπηρεσίες, δεν απέστειλαν στην Υπηρεσία μας συγκεντρωτικές καταστάσεις ή/και δήλωσαν λιγότερα έσοδα για παροχή διαφημιστικών υπηρεσιών σε 73 περιπτώσεις υποψηφίων σε σχέση με τις αντίστοιχες ΕΕΕ που υπέβαλαν οι υποψήφιοι» . Παράλληλα, σημειώνει η ΕΥ, « 70 υποψήφιοι δεν δήλωσαν στην ΕΕΕ οποιαδήποτε έξοδα διαφημίσεων ή/και δήλωσαν λιγότερα έξοδα, σε σύγκριση με τα ποσά που δηλώθηκαν στην Υπηρεσία μας από τους διαφημιστικούς φορείς»
Για τις περιπτώσεις αυτές, η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει ότι έχει ήδη διαβιβάσει τα ευρήματά της στον Γενικό Έφορο Εκλογής, ώστε να εξεταστεί κάθε περίπτωση και να ληφθούν τα προβλεπόμενα μέτρα.
Πέρα από τις ασυμφωνίες, η έκθεση καταγράφει πρακτικές που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική εικόνα των δαπανών.
Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν «55 περιπτώσεις τιμολόγησης σε τρίτους» και «55 περιπτώσεις πληρωμών πέραν των €100 σε μετρητά», κατά παράβαση της νομοθεσίας.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για «ενδείξεις κάλυψης εξόδων από τρίτους», κάτι που περιορίζει το ελεγκτικό ίχνος και δυσχεραίνει την παρακολούθηση της ροής χρημάτων.
Όπως σημειώνει σε άλλο σημείο της έκθεσης η ΕΥ «εκτιμάται ότι το συνολικό ύψος των εκλογικών δαπανών […] είναι αρκετά υψηλότερο από το δηλωθέν», ενώ «δεν μπορεί να αποκλειστεί» ότι και άλλοι υποψήφιοι έχουν υπερβεί τα όρια χωρίς να εντοπιστούν.
Οι συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας
Με βάσει τα πιο πάνω η Ελεγκτική Υπηρεσία εισηγείται σειρά αλλαγών. Μεταξύ άλλων, προτείνεται:
• διεύρυνση του πεδίου ελέγχου ώστε να καλύπτει το σύνολο των προεκλογικών δαπανών
• καθιέρωση υποχρεωτικής υποβολής πλήρων παραστατικών
• ενίσχυση των μηχανισμών διασταύρωσης στοιχείων, δηλαδή της ΕΕΕ
• επιβολή αυστηρότερων και αποτρεπτικών ποινών
Σημεία Αναφοράς
- 337 Εκθέσεις Εκλογικών Εξόδων που υποβλήθηκαν για έλεγχο συμμόρφωσης υποψηφίων
- €1,21 εκ. Συνολικές δηλωθείσες προεκλογικές δαπάνες υποψηφίων
- €346.004 Διαφημιστικές δαπάνες που ελέγχθηκαν, καλύπτοντας μικρό μέρος του συνόλου
- 31% / 23% Ποσοστό δαπανών που ελέγχθηκαν για Δημάρχους και Αντιδημάρχους αντίστοιχα
- >69% Μεγαλύτερο μέρος των εκλογικών δαπανών που παραμένει εκτός ελεγκτικού πεδίου
- 51% Υποψήφιοι χωρίς επαρκή παραστατικά, περιορίζοντας την αξιοπιστία των δηλώσεων
- 50 Πάροχοι που δεν υπέβαλαν ή υπέβαλαν ελλιπή στοιχεία για διαφημιστικές υπηρεσίες
- 73 Περιπτώσεις ασυμφωνίας μεταξύ στοιχείων παρόχων και δηλώσεων υποψηφίων
- 70 Υποψήφιοι που δήλωσαν μηδενικές ή χαμηλότερες δαπάνες από αυτές των παρόχων
- 55 Περιπτώσεις τιμολόγησης σε τρίτους, υποδηλώνοντας πιθανή απόκρυψη δαπανών
- 55 Πληρωμές άνω των €100 σε μετρητά, χωρίς επαρκές ελεγκτικό ίχνος
