Ένας σιδερένιος σκελετός που στέκει πάνω από δέκα χρόνια σε ένα από τους πιο εμπορικούς δρόμους της πρωτεύουσας σκουριάζει χωρίς καμία πρόοδο. Ένα κτήριο 7 ορόφων στην Λεωφόρο Σπύρου Κυπριανού, στους Άγιους Ομολογητές, είναι το αντικείμενο έρευνας της νέας έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Η έκθεση εντοπίζει ευθύνες στο Δήμο Λευκωσίας και πλέον στον ΕΟΑ για τις επανηλειμμένες εκδόσεις άδειας οικοδομής για ένα κτήριο που παρέμεινε ημιτελές για 14 χρόνια στο κέντρο της Λευκωσίας. Παράλληλα υπογραμμίζονται κενά στην νομοθεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, τα οποία δεν δίνουν τα απαραίτητα εργαλεία στις αρμόδιες αρχές να επέμβουν.
Σύμφωνα με την έκθεση μεταξύ των προβλημάτων που προκαλεί η εγκατάλειψη τέτοιων κτηρίων είναι:
▪ Πλήττεται η εικόνα της πρωτεύουσας.
▪ Επηρεάζονται αρνητικά τα παρακείμενα τεμάχια.
▪ Προκαλείται οπτική ρύπανση.
▪ Παρά την περίφραξη με κάγκελα, δεν διασφαλίζεται πλήρως η μη πρόσβαση στην επικίνδυνη οικοδομή (σημειώνεται ότι στο παρελθόν είχε ανευρεθεί ανθρώπινη σωρός εντός του εργοταξίου).
▪ Η εικόνα οξείδωσης των υλικών χρειάζεται να αξιολογηθεί από τον ΕΟΑ ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια όσων διέρχονται πλησίον του συγκεκριμένου εργοταξίου.
▪ Αυξάνεται ο κίνδυνος πρόκλησης μολύνσεων και κατ΄επέκταση κινδύνων για τη δημόσια υγεία.
Όπως επεσήμανε η έκθεση, η αρμόδια αρχή δεν απαίτησε την πλήρη εφαρμογή του όρου που προβλεπόταν στην πολεοδομική άδεια, δηλαδή να συμπληρωθεί τουλάχιστον το εξωτερικό περίβλημα έτσι ώστε «να μην επηρεάζεται αισθητικά η εικόνα της πόλης», κάτι που κανονικά θα έπρεπε να σημαίνει και την ακύρωση της άδειας. Όχι μόνο δεν ασκήθηκε καμία πίεση στους ιδιοκτήτες, δεν έχει επιβληθεί ούτε κάποιο πρόστιμο.
Γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο η Ελεγκτική Υπηρεσία, ανέδειξε πως το υπουργείο πρέπει να επανεξετάσει την κείμενη νομοθεσία έτσι ώστε η αρμόδια αρχή να έχει τα εργαλεία για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τέτοιες περιπτώσεις.
Ιστορικό αδειοδοτήσεων της υπόθεσης
Το ιστορικό της υπόθεσης είναι μακρύ και χωρίς αποτέλεσμα. Μάλιστα, πέραν από τις ανανεώσεις αδειοδοτήσεων, παρατηρήθηκε και απόκλιση από τα εγκεκριμένα σχέδια χωρίς ουσιαστική πρόοδο.
Η πρώτη πολεοδομική άδεια εκδόθηκε το 2010 και η άδεια οικοδομής εκδόθηκε το 2011 με ισχύ μέχρι το 2016 και αφορούσε την ανέγερση 8οροφης οικοδομής, η οποία θα περιλάμβανε κατάστημα, διαμερίσματα, γραφεία και τρεις υπόγειους χώρους στάθμευσης. Η οικοδομή είχε αρχικά εγκριθεί ως συμβατική κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα, στην πορεία όμως ανεγέρθηκε υπέργειος μεταλλικός σκελετός 7 ορόφων, χωρίς την απαραίτητη έγκριση. Η διαφοροποίηση του δομικού συστήματος ενδεχομένως να επηρέασε τη στατική και δυναμική συμπεριφορά του κτηρίου, σύμφωνα με την έκθεση.
Το 2022, με την αλλαγή ιδιοκτησίας, υποβλήθηκε εκ νέου πολεοδομική αίτηση με σκοπό τη νομιμοποίηση της ήδη υπάρχουσας οικοδομής. Από το 2022, 11 χρόνια μετά την αρχική άδεια οικοδομής, μέχρι και το 2024, εκδόθηκαν από το Δήμο Λευκωσίας 5 πολεοδομικές άδειες οι οποίες ισχύουν μέχρι τον Ιούλιο 2028. Όπως απορρέει από την έκθεση, αυτή την στιγμή εκκρεμεί η έκδοση της τροποποιημένης άδειας οικοδομής από τον ΕΟΑ Λευκωσίας (την νέα πολεοδομική αρχή σε τοπικό επίπεδο) η οποία υποβλήθηκε στις 5.12.2025.
Η νέα πολεοδομική άδεια αναφέρει σαφώς αλλαγή χρήσης του ισογείου χώρου από κατάστημα σε καφετέρια, σε αντίθεση με την αρχική άδεια του 2011, δημιουργώντας την ανάγκη εξασφάλισης 21 πρόσθετων χώρων στάθμευσης όπως προνοεί ο νόμος.
Υπενθυμίζεται ότι η πολεοδομική άδεια αφορά το πού θα χτιστεί μια οικοδομή και τη χρήση και το μέγεθος της, ενώ η άδεια οικοδομής αφορά την στατική επάρκεια και την ασφάλεια, μεταξύ άλλων. Και οι δύο άδειες εκδίδονται πλέον από τον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης.
Η θέση του ΕΟΑ
Ο ίδιος ο ΕΟΑ Λευκωσίας, δήλωσε τον Νοέμβριο του 2025, στην Ελεγκτική Υπηρεσία ότι οι μελετητές του έργου τους διαβεβαίωσαν πρόσφατα πως «δεν υπάρχει πρόθεση εγκατάλειψης του έργου» και οι καθυστερήσεις οφείλονται στην ανάγκη αναθεώρησης των υπάρχουσων μελετών. Είναι, φαίνεται, δύσκολο να προσαρμοστεί ο υφιστάμενος σκελετός στις σημερινές απαιτήσεις των κανονισμών, συμπεριλαμβανομένων και της πυροπροστασίας.
Ο ΕΟΑ εγγυήθηκε ότι επιθεωρεί τα μη ενεργά εργοτάξια, συμπεριλαμβανομένου του εν λόγω κτηρίου πέρσι και διαπίστωσε ότι ο χώρος είναι κατάλληλα περιφραγμένος και δεν αποτελεί κίνδυνο για τους περαστικούς.
Τόσο ο ΕΟΑ, όσο και η Ελεγκτική Υπηρεσία, αναγνωρίζουν τις δυσκολίες της ολοκλήρωσης του έργου (αλλαγή ιδιοκτησίας και οικονομική κρίση του 2013), καθώς και το γεγονός ότι η κατεδάφιση του θα είναι πολύ πιο κοστοβόρα από την αποπεράτωση του.
Η έκθεση όμως τονίζει πως η «οποία ελαστικότητα και διευκόλυνση των ιδιοκτητών δεν πρέπει να μετατρέπεται σε κάτι το αυτονόητο και δεδομένο», περιγράφοντας τον ρόλο του ΕΟΑ ως παθητικό.
Γιατί είναι σημαντικό
Η έκθεση καταδεικνύει ένα διαχρονικό πρόβλημα διαχείρισης ημιτελών αναπτύξεων και δεν είναι μονοπώλιο της Λευκωσίας, αλλά εντοπίζεται και στις υπόλοιπες επαρχίες. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο αισθητικό, κάτι που επαναλαμβάνεται στην έκθεση, αλλά και θεσμικό, αφού «καλλιεργείται η εντύπωση ανοχής και απουσίας ουσιαστικής εποπτείας».
Διαβάστε ολόκληρη την έκθεση εδώ.
