Σε μάχη με τον χρόνο και προσπάθεια εξασφάλισης των 38 ψήφων που απαιτούνται για τροποποίηση του άρθρου 17 του Συντάγματος, ώστε να καταστεί δυνατή η επέμβαση στο δικαίωμα σεβασμού και διασφάλισης του απορρήτου της αλληλογραφίας και κάθε άλλης μορφής επικοινωνίας προσώπου, εξελίσσεται η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Από τα δεδομένα που είχαν διαμορφωθεί, μετά και τις έντονες αντιδράσεις για την πρόνοια που δίνει την εξουσία στον διοικητή της ΚΥΠ να αποφασίζει την έναρξη παρακολούθησης τηλεφωνικών συνδιαλέξεων για εξαιρετικές περιπτώσεις και την απόφαση να ελέγχεται από τριμελή επιτροπή, η σούμα για ψήφιση του νομοσχεδίου δεν έβγαινε.
Με την αναγκαιότητα ψήφισης του νομοσχεδίου να έχει επεξηγηθεί αναλυτικά στη Βουλή στο πλαίσιο των συζητήσεων που προηγήθηκαν, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Τορναρίτης και πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών ετοίμασε χθες τροπολογία με την οποία συμφώνησε και η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος, σύμφωνα με την οποία το διάταγμα για παρακολουθήσεις θα εγκρίνεται μόνο από δικαστήριο.
Η τροπολογία η οποία ετοιμάστηκε χθες, μετά τη σύσκεψη της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΣΥ, θα κυκλοφορήσει και στα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα. Για τον σκοπό αυτόν, προγραμματίζεται έκτακτη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για την ερχόμενη Πέμπτη το πρωί ώστε, εάν συμφωνήσουν και τα υπόλοιπα κόμματα, να ενσωματωθεί στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου που θα οδηγηθεί για ψήφιση στην ολομέλεια της Βουλής το απόγευμα της ίδιας μέρας. Η συνεδρίαση ορίστηκε για τις 8:30 και κλήθηκαν να παραστούν ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, ο υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, ο αρχηγός της Αστυνομίας, ο διοικητής της ΚΥΠ και ο πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου.
Η τροπολογία του ΔΗΣΥ
Σύμφωνα με την τροπολογία του ΔΗΣΥ, «διαγράφεται η διαδικασία άρσης του απορρήτου της επικοινωνίας άνευ δικαστικού διατάγματος προς το συμφέρον της πρόληψης και αντιμετώπισης δραστηριοτήτων, σε περίπτωση επικείμενου, σοβαρού και έκτακτου κινδύνου ή απειλής για την ασφάλεια και την κυριαρχία της Δημοκρατίας, ώστε οι προτεινόμενες ρυθμίσεις να αφορούν μόνο την προσθήκη και άλλων αδικημάτων στον κατάλογο αδικημάτων για τα οποία επιτρέπεται η άρση του απορρήτου της επικοινωνίας με δικαστικό διάταγμα». Σημειώνεται πάντως ότι με την πρόνοια να ξεκινούν παρακολουθήσεις μόνο με έγκριση του διοικητή της ΚΥΠ υπήρχαν διαφωνίες και εντός του ΔΗΣΥ.
Αποφασίζουν
Καθοριστική είναι η έκτακτη συνεδρίαση της Επιτροπής Νομικών την ερχόμενη Πέμπτη. Πέρα από την τροπολογία του ΔΗΣΥ, αναμένεται να ξεκαθαρίσουν άλλες δύο σημαντικές παράμετροι: Πρώτον, κατά πόσο θα συμφωνήσουν τα κόμματα που διαφωνούσαν με την πρόνοια για τον διοικητή της ΚΥΠ και ζητούσαν επίμονα όπως μια τέτοια απόφαση λαμβάνεται από δικαστήριο και, δεύτερον, κατά πόσο θα προκύψει νέα συζήτηση, είτε κατόπιν εισήγησης άλλων κομμάτων είτε από τους άμεσα εμπλεκόμενους φορείς που θα συμμετάσχουν στη συνεδρίαση. Αυτό που απομένει είναι να καταλήξουν στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου και να διαφανεί κατά πόσο θα συγκεντρώσει την πλειοψηφία που απαιτείται για να εγκριθεί από την ολομέλεια της Βουλής.
Η πρόνοια για ΚΥΠ
Κατά την τελευταία, κεκλεισμένων των θυρών, συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, διαμορφώθηκε το κείμενο του νομοσχεδίου το οποίο προβλέπει ότι «σε εξαιρετική περίπτωση έκτακτης επιτακτικής ανάγκης στην οποία δεν παρέχεται ο χρόνος για εξασφάλιση της γραπτής έγκρισης και επιβάλλεται άμεση ενέργεια, η άρση του απορρήτου της επικοινωνίας επιτυγχάνεται κατόπιν απόφασης του διοικητή της ΚΥΠ, η οποία θα υποβάλλεται εκ των υστέρων, εντός 72 ωρών, στην τριμελή επιτροπή για έγκριση. Οι βουλευτές οι οποίοι διαφώνησαν με τη συγκεκριμένη πρόνοια εξέφρασαν πολύ έντονες επιφυλάξεις τονίζοντας ότι η απόφαση για παρακολουθήσεις θα λαμβάνεται από τον εκάστοτε διοικητή της ΚΥΠ ο οποίος διορίζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και θα ελέγχεται από την τριμελή επιτροπή η οποία επίσης διορίζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Διατυπώθηκε επίσης μεγάλη αντίδραση για το γεγονός ότι μια τόσο σοβαρή απόφαση να μην λαμβάνεται από μια εντελώς ανεξάρτητη Αρχή.
Καθορισμός όρων
Στο κείμενο του νομοσχεδίου ορίζεται ο όρος «απειλή κατά της ασφάλειας και της κυριαρχίας της Δημοκρατίας». Ειδικότερα ο όρος αυτός αφορά:
α. απειλή κατά της ανεξαρτησίας, της εδαφικής ακεραιότητας, της άμυνας και των εθνικών και κρατικών συμφερόντων της Δημοκρατίας·
β. απειλή κατά της δημοκρατικής μορφής του πολιτεύματος·
γ. απειλή κατά της ομαλής λειτουργίας της Δημοκρατίας ή/και κατά της ασφάλειας, της ελευθερίας και των δικαιωμάτων των πολιτών·
δ. τρομοκρατική απειλή, κατασκοπεία, υβριδική απειλή, οργανωμένο έγκλημα, λαθρομετανάστευση, κυβερνοαπειλή και κάθε άλλη ενέργεια που δυνατόν να οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση του κράτους.
Κατάλογος αδικημάτων
Προβλέπεται επίσης διεύρυνση του καταλόγου των αδικημάτων για τα οποία θα δίνεται άδεια για άρση του απορρήτου. Μεταξύ άλλων, στη διεύρυνση των λόγων άρσης του απορρήτου, περιλαμβάνονται πρόσθετες κατηγορίες σοβαρών ποινικών αδικημάτων, όπως απόπειρα φόνου, εμπορία ενήλικων και ανήλικων προσώπων, αδικήματα που σχετίζονται με την παιδική πορνογραφία και με τη σεξουαλική εκμετάλλευση ή σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, τρομοκρατία, κατασκοπεία, παράνομη διακίνηση μεταναστών και υποβοήθηση παράνομης εισόδου, διέλευση και παραμονή στη Δημοκρατία. Περιλαμβάνονται επίσης αδικήματα τελούμενα μέσω διαδικτύου, για τα οποία προβλέπεται σε περίπτωση καταδίκης ποινή φυλάκισης 5 ετών και άνω, αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και κατοχή ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών με σκοπό την προμήθεια.
