Η Λάρνακα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι για την ανάπτυξή της, με τα μεγαλύτερα έργα της πόλης να συγκεντρώνονται στην παραλιακή ζώνη γύρω από το λιμάνι. Παρά τις δεκαπενταετείς συζητήσεις και τα διαδοχικά ναυάγια, η τελική απόφαση για το μέλλον του λιμανιού και της μαρίνας Λάρνακας αναμένεται τον επόμενο μήνα, καθορίζοντας τη νέα πορεία ενός έργου που παραμένει ανολοκλήρωτο εδώ και χρόνια. Η πόλη, η κυβέρνηση και οι τοπικοί φορείς αναζητούν κοινό έδαφος, με τη Λάρνακα να επιμένει ότι η ανάπτυξη πρέπει να είναι ολοκληρωμένη και να προσφέρει ουσιαστικό όφελος στους κατοίκους. Από την πλευρά της κυβέρνησης εξετάζονται διαφορετικά σενάρια για το λιμάνι, ενώ η επιχειρηματική κοινότητα βλέπει αισιόδοξα τη μαρίνα, προσβλέποντας σε ένα έργο που θα φέρει νέες θέσεις εργασίας και θα αναβαθμίσει την εικόνα της πόλης. Κοινός παρονομαστής για όλους ότι δεν αποτελεί επιλογή ένα νέο ναυάγιο. Από την άλλη, στο ίδιο γεωγραφικό πλαίσιο, το Land of Tomorrow προχωρά με σταθερά βήματα, μετατρέποντας τα παλιά διυλιστήρια σε μια μεικτή ανάπτυξη που φιλοδοξεί να γίνει μια νέα ζωντανή γειτονιά της πόλης. Πρόκειται για μια μεγάλη επένδυση 350 χιλ. τετραγωνικών μέτρων που ξεκινά σύντομα και θα ολοκληρωθεί σε μία δεκαπενταετία.
Τρία σενάρια για λιμάνι
Όσον αφορά την ανάπτυξη μαρίνας - λιμανιού, μετά τον τερματισμό της σύμβασης με την εταιρεία που είχε αναλάβει την ενιαία ανάπτυξη, ο υπουργός Μεταφορών Αλέξης Βαφεάδης, σε συνέντευξή του στον «Π» ανέφερε πως εξετάζονται διάφορες εναλλακτικές. Όπως είπε, η κυβέρνηση «ελπίζει ότι θα βρει μια λύση για να το προχωρήσει το συντομότερο δυνατό», σημειώνοντας ότι οι προτάσεις που έχουν τεθεί ενώπιον των εμπλεκομένων, αφορούν πλέον ξεχωριστή προσέγγιση για τη μαρίνα και ξεχωριστή για το λιμάνι.
Αυτή η κατεύθυνση, είπε, προέκυψε μετά από εισήγηση των εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι θεωρούν ότι απαιτείται διαφορετική τεχνογνωσία για τα δύο σκέλη του έργου. Σε ό,τι αφορά στο λιμάνι, ο κ. Βαφεάδης ανέφερε ότι ο σχεδιασμός που εξετάζεται έχει ως στόχο να «ικανοποιήσει τις ανάγκες της χώρας μέχρι το 2055». Όπως εξήγησε, έχουν τεθεί επί τάπητος τρία βασικά σενάρια:
1. Η διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης με επιδιορθώσεις και ενδεχόμενη αναδιάταξη ή επέκταση των υποδομών. Ωστόσο, ξεκαθάρισε πως η επιλογή να παραμείνει το λιμάνι ως έχει «δεν είναι επιλογή», σημειώνοντας ότι οι μελέτες δείχνουν πως μέσα στα επόμενα ένα με δύο χρόνια δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες που δημιουργούνται.
2. Διατήρηση της υφιστάμενης διάταξης του λιμανιού χωρίς επέκταση των υποδομών, αλλά με εσωτερική αναδιάρθρωση του χώρου. Στο πλαίσιο αυτό, το βόρειο κρηπίδωμα θα φιλοξενεί το εμπορικό μέρος, ενώ στο νότιο τμήμα θα μεταφερθεί το τουριστικό σκέλος, περιλαμβανομένων των κρουαζιερόπλοιων. Παράλληλα, προβλέπεται νέο τερματικό στο νότιο μέρος, το οποίο, σύμφωνα με τον υπουργό, θα διευκολύνει τη σύνδεση μέσω της μαρίνας προς τις Φοινικούδες. Ο κ. Βαφεάδης σημείωσε ότι η συγκεκριμένη διάταξη επιδιώκει να επιλύσει ένα διαχρονικό πρόβλημα, δηλαδή τη «διασταύρωση» εμπορικών και τουριστικών χρήσεων, η οποία είναι επικίνδυνη. Εκτίμησε ότι με την προτεινόμενη χωροθέτηση, με τον κατάλληλο εξοπλισμό και επενδύσεις, το λιμάνι θα μπορεί να ανταποκριθεί στις προβλεπόμενες ανάγκες μέχρι το 2055. Πρόκειται για λύση που ναι μεν απαιτεί επενδύσεις «της τάξης των δεκάδων εκατομμυρίων», αλλά «δεν είναι κάτι για το οποίο θα πρέπει να κατεδαφίσω αυτό που έχω και να κάνω κάτι καινούριο», διευκρίνισε. Παράλληλα, εμφανίστηκε θετικός στο ενδεχόμενο να αναλάβει το έργο το κράτος.
3. Το τελευταίο σενάριο αφορά μια πιο φιλόδοξη εμπορική κατεύθυνση. Ο υπουργός συνέδεσε αυτή την προοπτική με τις εξελίξεις στη ναυτιλία και το ηλεκτρονικό εμπόριο, υποστηρίζοντας ότι η Κύπρος θα μπορούσε να προσελκύσει μεγάλες εταιρείες, εφόσον προσφέρει τις κατάλληλες υποδομές. Όπως ανέφερε, το λιμάνι, ο διαθέσιμος χώρος για αποθήκευση και η γειτνίαση με το αεροδρόμιο, δημιουργούν προϋποθέσεις αξιοποίησης του χερσαίου χώρου προς αυτήν την κατεύθυνση. Διευκρίνισε ότι αν επιλεγεί ένα πιο εμπορικό μοντέλο και χρειαστεί να εξυπηρετηθούν μεγαλύτερα πλοία που σήμερα δεν μπορούν να προσεγγίσουν το λιμάνι, τότε ενδεχομένως να απαιτηθεί κατεδάφιση του βόρειου κρηπιδώματος και κατασκευή νέας υποδομής πιο έξω, κάτι που συνεπάγεται σαφώς μεγαλύτερο κόστος.
Κόκκινες γραμμές Βύρα
Πάντως ο δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας διαμηνύει ότι η πόλη δεν πρόκειται να αποδεχθεί λύση που θα αφήνει εκτός την ολοκληρωμένη ανάπτυξη λιμανιού, μαρίνας και χερσαίου χώρου. Μιλώντας στον «Π» αναγνώρισε ότι μετά τη διακοπή του συμβολαίου με την Kition ήταν αναμενόμενο ένα πισωγύρισμα, ωστόσο, έθεσε με σαφήνεια την κόκκινη γραμμή της δημοτικής αρχής, τονίζοντας πως «δεν πρόκειται να δεχτούμε λύση στην οποία δεν αναπτύσσεται το λιμάνι, ο χερσαίος χώρος και η μαρίνα». Όπως ανέφερε, η Λάρνακα διεκδικεί αναπτύξεις που θα δημιουργούν θέσεις εργασίας και θα έχουν ουσιαστικό αποτύπωμα για την πόλη, υπογραμμίζοντας ότι αυτή θα είναι και η θέση που θα τεθεί τόσο στην πανδημοτική σύσκεψη όσο και στη συνάντηση με τον υπουργό Μεταφορών.
Εντός των επόμενων 4 εβδομάδων αναμένεται να παρουσιαστεί από την Αρχή Λιμένων η απόφαση για το πώς θα προχωρήσει το έργο, όπως διατυπώθηκε στην πανδημοτική συνάντηση πριν 2 εβδομάδες, ανέφερε. Στη συνέχεια η πόλη θα καθορίσει τη δική της στάση. Το ζητούμενο για τη Λάρνακα δεν είναι ποιος φορέας θα αναλάβει το έργο, αλλά να προχωρήσει το έργο, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Βύρας έδωσε έμφαση και στην ανάγκη διαμόρφωσης κοινής γραμμής μεταξύ των τοπικών και άλλων εμπλεκόμενων φορέων, σημειώνοντας ότι θα καταβληθεί προσπάθεια ώστε να υπάρξει ομοφωνία. Ξεκαθάρισε ότι η πόλη θα καταθέσει τις απόψεις της και σε περίπτωση που αυτές δεν υιοθετηθούν, «θα αντιδράσουμε. Εμείς θα προσπαθήσουμε να βάλουμε το έργο ξανά σε τροχιά υλοποίησης, όπως όμως εμείς θέλουμε να γίνει».
Αισιόδοξο το ΕΒΕΛ
Από την πλευρά του, ο επιχειρηματικός κόσμος της πόλης εμφανίζεται αισιόδοξος, τουλάχιστον ως προς την προοπτική της μαρίνας, μετά την παρουσίαση της νέας μελέτης. Μιλώντας στον «Π», ο πρόεδρος του ΕΒΕ Λάρνακας, Νάντης Αντωνίου, επισήμανε πως το ΕΒΕΛ έχει ήδη προχωρήσει σε επαφές με τον υπουργό Μεταφορών και σε εσωτερική προεργασία για τη διαμόρφωση των θέσεών του. Όπως εξήγησε, συγκροτήθηκε και ομάδα εργασίας, μέσω της οποίας έγινε ανταλλαγή απόψεων και καταγράφηκαν οι βασικές προτεραιότητες της επιχειρηματικής κοινότητας. Σύμφωνα με τον κ. Αντωνίου, η διαδικασία αυτή έχει πλέον ολοκληρωθεί και το Επιμελητήριο έχει καταλήξει στο «τι θέλουμε και τι πρέπει να γίνει». Επόμενος στόχος, όπως ανέφερε, είναι η συνεννόηση και με τους υπόλοιπους τοπικούς φορείς, ώστε να διαμορφωθεί κοινή γραμμή πριν από την επόμενη παρέμβαση προς το Υπουργείο Μεταφορών.
Μια νέα γειτονιά τα παλιά διυλιστήρια
Κι ενώ η μαρίνα και το λιμάνι είναι ακόμη σε εκκρεμότητα, σε προχωρημένο στάδιο βρίσκεται, σύμφωνα με τον επικεφαλής του έργου Land of Tomorrow, Ανδρέα Λευκαρίτη, η διαδικασία οικοπεδοποίησης των τεμαχίων της μεγάλης ανάπτυξης, στο μέτωπο που εκτείνονταν τα διυλιστήρια μέχρι πριν από μερικά χρόνια. Τα κατασκευαστικά της πρώτης φάσης αναμένεται να ξεκινήσουν αμέσως μόλις εκδοθούν οι απαιτούμενες άδειες οι οποίες αναμένονται. Εν αναμονή τους, μας είπε ο κ. Λευκαρίτης, ξεκίνησε η απορρύπανση της γης της πρώτης φάσης του έργου, που αφορά ανάπτυξη 24 χιλ. τετραγωνικών μέτρων. Σημείωσε πως έχουν ήδη ξεκινήσει οι προπωλήσεις των ακινήτων. Σε ό,τι αφορά στο συνολικό πλάνο, ανέφερε ότι πρόκειται για έργο 350 χιλ. τετραγωνικών μέτρων, το οποίο εκτιμάται ότι θα υλοποιηθεί σε ορίζοντα 15ετίας.
Περιγράφοντας τη φιλοσοφία της ανάπτυξης, χαρακτήρισε το Land of Tomorrow ως ένα «άλλο κέντρο της πόλης», μια νέα γειτονιά της Λάρνακας. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει εστιατόρια, καταστήματα, πλατείες και πεζόδρομους, με στόχο να δημιουργηθεί «ένα μέρος που μπορεί να κινείται όλος ο κόσμος» και όχι ένας χώρος που θα αποτελείται μόνο από κτήρια.
Αναφερόμενος στους λόγους για τους οποίους επελέγη αυτή η μορφή αξιοποίησης, ο κ. Λευκαρίτης σημείωσε ότι η οικογένεια της Πετρολίνα διαθέτει μεγάλη ακίνητη περιουσία και μεγάλη έκταση γης στην περιοχή και, «ως Σκαλιώτες αλλά και ως επιχειρηματίες», επιδίωξαν να προχωρήσουν με μια ανάπτυξη κοντά στη θάλασσα, αναζητώντας τον καλύτερο δυνατό τρόπο για να αξιοποιηθεί ο χώρος, προκειμένου να «συνάδει με την κουλτούρα της Λάρνακας. Θέλουμε να κάνουμε κάτι ουσιαστικά για τη Λάρνακα, κάτι για το οποίο να είμαστε περήφανοι, ιδίως οι γονείς μας», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος υπογράμμισε ακόμη ότι ο χώρος θα είναι ανοιχτός για το κοινό, σημειώνοντας ότι, παρότι ενδέχεται να υπάρχουν κάποια περιφραγμένα κτήρια, αυτά θα αποτελούν μικρό μέρος της συνολικής ανάπτυξης.
Κληθείς, τέλος, να σχολιάσει τη γενικότερη αναπτυξιακή πορεία της Λάρνακας, ο κ. Λευκαρίτης, τη χαρακτήρισε ιδιαίτερα θετική, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι θα δημιουργηθούν πολλές νέες θέσεις εργασίας και ότι η πόλη θα ομορφύνει. Όπως είπε, η Λάρνακα «ίσως είναι η τελευταία πόλη παγκύπρια που έμεινε πίσω», προσθέτοντας ότι είναι αναγκαίο να προχωρήσει και το έργο για τη μαρίνα και το λιμάνι, το οποίο «θα συμβάλει επίσης σημαντικά». Εξέφρασε την πεποίθηση ότι η πόλη «θα τα πάει πάρα πολύ καλά στα επόμενα χρόνια» και ότι πρέπει να προχωρήσει «όπως της αξίζει».
