Ισχυρή στήριξη στην ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση των διεθνών προκλήσεων και την προστασία των πολιτών καταγράφει το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο για την Κύπρο, το οποίο δημοσιεύθηκε την Τετάρτη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το 92% των ερωτηθέντων στην Κύπρο απαντά ότι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει στο μέλλον να γίνει πιο σημαντικός, έναντι 68% στον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ το 56% των Κυπρίων αναφέρει την «αβεβαιότητα», έναντι 44% του μέσου όρου της ΕΕ ως το συναίσθημα που έχει σε ό,τι αφορά τις προοπτικές για το μέλλον.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ 14 Απριλίου και 3 Μαΐου 2026 σε δείγμα 504 ατόμων στην Κύπρο, ενώ σε επίπεδο ΕΕ συμμετείχαν 26.421 πολίτες από τα 27 κράτη μέλη. Η μέθοδος συλλογής δεδομένων ήταν οι συνεντεύξεις πρόσωπο με πρόσωπο, περιλαμβανομένων και συνεντεύξεων μέσω βίντεο με τη βοήθεια υπολογιστή σε ορισμένα κράτη, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος.
Η έρευνα καλύπτει πέντε θεματικές ενότητες, με την πρώτη να αφορά τις προοπτικές για το μέλλον, τη δεύτερη τους τρόπους αντιμετώπισης των παγκόσμιων προκλήσεων, την τρίτη την ποιότητα ζωής, την τέταρτη τις προτεραιότητες των πολιτών, ενώ η τελευταία ασχολείται με τις στάσεις απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Προοπτικές για το μέλλον
Στην πρώτη θεματική, που αφορά τις προοπτικές για το μέλλον, το Ευρωβαρόμετρο καταγράφει αυξημένα ποσοστά αβεβαιότητας και αρνητικών συναισθημάτων στην Κύπρο. Στην ερώτηση για τα αισθήματα που περιγράφουν καλύτερα την τρέχουσα συναισθηματική κατάσταση των πολιτών, το 56% των Κυπρίων αναφέρει την «αβεβαιότητα», έναντι 44% του μέσου όρου της ΕΕ. Ακολουθούν, για την Κύπρο, η «απογοήτευση» με 42%, η «ελπίδα» με 39% και το «άγχος» με 38%.
Στον αντίποδα, χαμηλότερα είναι τα ποσοστά στην Κύπρο για αισθήματα όπως η σιγουριά και η ευτυχία. Η «σιγουριά» αναφέρεται από το 15% των Κυπρίων, έναντι 33% στην ΕΕ, ενώ η «ευτυχία» καταγράφεται στο 8% στην Κύπρο, έναντι 22% στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η «ηρεμία» αναφέρεται από το 24% των Κυπρίων, κοντά στο 27% της ΕΕ.
Ως προς το μέλλον του κόσμου, οι Κύπριοι εμφανίζονται κατά πλειοψηφία απαισιόδοξοι. Το 56% δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου, ενώ το 36% δηλώνει αισιόδοξο και το 8% απαντά «δεν γνωρίζω». Σε επίπεδο ΕΕ, το αντίστοιχο ποσοστό απαισιοδοξίας ανέρχεται στο 58%, ενώ το 38% δηλώνει αισιόδοξο.
Πιο θετική είναι η εικόνα όταν το ερώτημα αφορά το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της χώρας και της οικογένειας. Για το μέλλον της ΕΕ, το 56% των Κυπρίων δηλώνει αισιόδοξο και το 39% απαισιόδοξο, ενώ το 5% απάντησε «δεν γνωρίζω». Για το μέλλον της χώρας, το 53% εμφανίζεται αισιόδοξο και το 44% απαισιόδοξο. Το υψηλότερο ποσοστό αισιοδοξίας καταγράφεται στο ερώτημα για το μέλλον της οικογένειας και του εαυτού των ερωτηθέντων, όπου το 74% των Κυπρίων δηλώνει αισιόδοξο και το 24% απαισιόδοξο.
Τρόποι αντιμετώπισης των παγκόσμιων προκλήσεων
Η δεύτερη θεματική αποτυπώνει ευρεία στήριξη στην ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής συνοχής και αυξημένου ρόλου της ΕΕ απέναντι στις κρίσεις. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, το 69% των Κυπρίων συμφωνεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί χώρο σταθερότητας σε έναν ταραγμένο κόσμο, ενώ το 27% διαφωνεί και το 4% δεν εκφράζει γνώμη. Στην ΕΕ συνολικά, το 75% συμφωνεί με τη σχετική διατύπωση και το 22% διαφωνεί.
Ιδιαίτερα υψηλό είναι το ποσοστό των Κυπρίων που ζητούν ισχυρότερο ρόλο της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους για την ασφάλεια. Το 92% των ερωτηθέντων στην Κύπρο απαντά ότι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει στο μέλλον να γίνει πιο σημαντικός, έναντι 68% στον μέσο όρο της ΕΕ. Μόλις 2% στην Κύπρο θεωρεί ότι ο ρόλος της ΕΕ θα πρέπει να γίνει λιγότερο σημαντικός, ενώ 3% απαντά ότι θα πρέπει να παραμείνει ο ίδιος. Σημειώνεται ότι 3% απαντούν «δεν γνωρίζω».
Στην ίδια θεματική, το 94% των Κυπρίων συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να είναι πιο ενωμένα για να αντιμετωπίσουν τις τρέχουσες παγκόσμιες προκλήσεις, ποσοστό υψηλότερο από το 90% που καταγράφεται σε επίπεδο ΕΕ. Επίσης, το 87% των Κυπρίων συμφωνεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει τις σημερινές διεθνείς προκλήσεις, έναντι 73% στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παράλληλα, το 94% των Κυπρίων συμφωνεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προωθεί τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλες τις χώρες. Το αντίστοιχο ποσοστό στο σύνολο της ΕΕ ανέρχεται στο 90%.
Ως προς τους τομείς στους οποίους θα πρέπει να επικεντρωθεί η ΕΕ για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο, οι Κύπριοι τοποθετούν στην πρώτη θέση την άμυνα και την ασφάλεια, με ποσοστό 53%, έναντι 39% στην ΕΕ. Ακολουθούν στην Κύπρο η εκπαίδευση και η έρευνα με 41%, η ενεργειακή ανεξαρτησία, οι πόροι και οι υποδομές με 30%, το δημογραφικό, η μετανάστευση και η γήρανση του πληθυσμού με 24%, καθώς και η ανταγωνιστικότητα, η οικονομία και η βιομηχανία με 23%.
Χαμηλότερα στην κυπριακή κατάταξη εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, οι αξίες της ΕΕ, περιλαμβανομένης της δημοκρατίας και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με 22%, οι εξωτερικές σχέσεις και η διπλωματία με 16%, η επισιτιστική ασφάλεια και η γεωργία με 13%, ο πολιτισμός με 11%, η τεχνολογία και η καινοτομία, περιλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, με 10%, διεθνές εμπόριο επίσης με 10% και το ευρώ με 8%.
Ποιότητα ζωής
Στην τρίτη θεματική, η οποία αφορά την ποιότητα ζωής, το Ευρωβαρόμετρο καταγράφει υψηλό ποσοστό συνολικής ικανοποίησης, αλλά και σημαντικό ποσοστό πολιτών που δηλώνουν επιδείνωση της καθημερινότητάς τους κατά τον τελευταίο χρόνο. Στην Κύπρο, το 85% των αντρών δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα της ζωής του, ενώ το 14% δηλώνει μη ικανοποιημένο. Όσον αφορά τις γυναίκας, το 79% ανέφεραν πως είναι ικανοποιημένες και το 21% μη ικανοποιημένες. Στην ΕΕ, τα αντίστοιχα συνολικά ποσοστά ικανοποίησης ανέρχεται στο 83%, ενώ το υπόλοιπο δηλώνει μη ικανοποιημένο.
Ωστόσο, στην ερώτηση για την εξέλιξη της ποιότητας ζωής τους κατά τους τελευταίους 12 μήνες, το 34% των Κυπρίων απαντά ότι αυτή χειροτέρεψε, ποσοστό υψηλότερο από το 27% που καταγράφεται στην ΕΕ. Το 53% των Κυπρίων δηλώνει ότι η ποιότητα ζωής του παρέμεινε η ίδια, ενώ το 12% αναφέρει ότι βελτιώθηκε.
Η κοινωνική και δημογραφική ανάλυση δείχνει διαφορές ανά φύλο και ηλικία. Μεταξύ των ανδρών στην Κύπρο, το 28% δηλώνει ότι η ποιότητα ζωής του χειροτέρεψε, ενώ μεταξύ των γυναικών το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει το 40%. Την ίδια ώρα, το 16% των αντρών αναφέρει πως βελτιώθηκε και το 55% παρέμεινε το ίδιο. Τα αντίστοιχα ποσοστά των γυναικών ανήλθαν 9% και στο 51%, αντίστοιχα.
Ανά ηλικιακή ομάδα, στους πολίτες 15-24 ετών το 17% αναφέρει βελτίωση, το 51% σταθερότητα και το 32% επιδείνωση. Στην ομάδα 25-39 ετών τα ποσοστά είναι 22%, 44% και 34%. Στην ομάδα 40-54 ετών 10%, 52% και 37%. Όσον αφορά στους πολίτες ηλικίας 55 ετών και άνω 5%, 62% και 33%. Με βάση το επίπεδο εκπαίδευσης, στους ερωτηθέντες χαμηλού επιπέδου εκπαίδευσης το 57% δηλώνει ότι η ποιότητα ζωής παρέμεινε ίδια και το 41% ότι χειροτέρεψε, στους αποφοίτους μέσου επιπέδου εκπαίδευσης το 10% αναφέρει βελτίωση, το 54% σταθερότητα και το 35% επιδείνωση, ενώ στους ερωτηθέντες υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 17%, 52% και 31%,
Ως βασικές συνιστώσες μίας καλής ποιότητας ζωής, οι Κύπριοι αναφέρουν πρώτα την οικονομική κατάσταση και την ικανότητα κάλυψης των καθημερινών εξόδων, με 65%. Ακολουθούν η σωματική και ψυχική υγεία με 62%, η οικονομικά προσιτή και ποιοτική στέγαση με 61%, η ποιότητα της παιδείας και οι δυνατότητες μάθησης με 52%, η κοινωνική ζωή και η διασφάλιση των θέσεων εργασίας και των εργασιακών συνθηκών με 51%.
Σημαντικές παράμετροι για τους Κύπριους αποτελούν επίσης η ποιότητα και η προσβασιμότητα στην υγειονομική περίθαλψη, η ασφάλεια και ποιότητα των τροφίμων και η δημόσια και προσωπική ασφάλεια, με 49% η καθεμία. Η ποιότητα του περιβάλλοντος αναφέρεται από το 46%, τα ατομικά δικαιώματα και οι ελευθερίες από το 43%, ενώ η ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής από το 46%.
Σε ερώτηση για τους τομείς στους οποίους αλλαγές θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής, οι Κύπριοι τοποθετούν και πάλι πρώτη την οικονομική κατάσταση και την ικανότητα κάλυψης των καθημερινών εξόδων, με 54%. Ακολουθούν η οικονομικά προσιτή και ποιοτική στέγαση με 43%, η σωματική και ψυχική υγεία με 41%, η δημόσια και προσωπική ασφάλεια με 36%, η ποιότητα και προσβασιμότητα στην υγειονομική περίθαλψη και η ποιότητα της παιδείας και οι δυνατότητες μάθησης με 31% η καθεμία.
Στη σύγκριση της ποιότητας ζωής στην ΕΕ με άλλες χώρες, το Ευρωβαρόμετρο καταγράφει διαφοροποιήσεις ανάλογα με τη χώρα αναφοράς. Σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το 55% των Κυπρίων θεωρεί ότι η ποιότητα ζωής στην ΕΕ είναι καλύτερη, εκ των οποίων 15% απαντά «πολύ καλύτερη» και 40% «κάπως καλύτερη». Αντίθετα, το 28% θεωρεί ότι είναι χειρότερη, με 21% να απαντά «κάπως χειρότερη» και 7% «σίγουρα χειρότερη». Ποσοστό 3% εκτιμά ότι είναι η ίδια, ενώ 14% απαντά «δεν γνωρίζω». Στον μέσο όρο της ΕΕ, το 62% θεωρεί ότι η ποιότητα ζωής στην Ένωση είναι καλύτερη από ό,τι στις ΗΠΑ, με 24% να απαντά «πολύ καλύτερη» και 38% «κάπως καλύτερη», ενώ το 28% τη θεωρεί χειρότερη, το 3% ίδια και το 7% δεν εκφράζει γνώμη.
Σε σχέση με την Κίνα, το 52% των Κυπρίων θεωρεί ότι η ποιότητα ζωής στην ΕΕ είναι καλύτερη, με 20% να απαντά «πολύ καλύτερη» και 32% «κάπως καλύτερη». Το 24% τη θεωρεί χειρότερη, εκ των οποίων 18% «κάπως χειρότερη» και 6% «σίγουρα χειρότερη». Ποσοστό 2% απαντά ότι είναι η ίδια, ενώ 22% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει. Στο σύνολο της ΕΕ, το 67% θεωρεί ότι η ποιότητα ζωής στην Ένωση είναι καλύτερη από ό,τι στην Κίνα, με 31% να απαντά «πολύ καλύτερη» και 36% «κάπως καλύτερη», ενώ το 23% τη θεωρεί χειρότερη, το 1% ίδια και το 9% δεν απαντά.
Προτεραιότητες των πολιτών
Στην τέταρτη θεματική, που αφορά τις προτεραιότητες των πολιτών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι Κύπριοι προτάσσουν ζητήματα οικονομίας, εργασίας, ασφάλειας και δημόσιας υγείας. Πρώτη προτεραιότητα είναι η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας, με 45%, ενώ ακολουθεί ο πληθωρισμός, η αύξηση των τιμών και το κόστος διαβίωσης με 43%. Στην ΕΕ, η πρώτη προτεραιότητα είναι ο πληθωρισμός και το κόστος διαβίωσης, με 47%, ενώ η οικονομία και οι θέσεις εργασίας καταγράφονται στο 35%.
Για την Κύπρο, στις επόμενες θέσεις βρίσκονται η άμυνα και η ασφάλεια της ΕΕ και η δημόσια υγεία, με 37% η καθεμία. Ακολουθούν η μετανάστευση και το άσυλο με 32%, η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός με 31%, η δημοκρατία και το κράτος δικαίου με 24%, η προστασία των καταναλωτών και η ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια με 17%, καθώς και η τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα με 14%.
Χαμηλότερα στην κυπριακή κατάταξη βρίσκονται το περιβάλλον και η κλιματική αλλαγή με 10%, η αυτονομία της ΕΕ στους τομείς της βιομηχανίας και της ενέργειας με 7%, η ισότητα των φύλων, η ένταξη και η πολυμορφία με 3%, καθώς και η ψηφιοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη με 3%.
Στην ίδια ενότητα εξετάζεται και η αντίληψη για το προσωπικό βιοτικό επίπεδο κατά τα επόμενα πέντε χρόνια. Στην Κύπρο, το 38% εκτιμά ότι το βιοτικό του επίπεδο δεν θα αλλάξει, το 34% αναμένει ότι θα πέσει, ενώ το 21% θεωρεί ότι θα βελτιωθεί. Σημειώνεται ότι το 7% απάντησε «δεν γνωρίζω». Στην ΕΕ συνολικά, το 50% αναμένει σταθερότητα, το 29% πτώση και το 18% βελτίωση.
Η απαισιοδοξία για την εξέλιξη του βιοτικού επιπέδου εμφανίζεται υψηλότερη μεταξύ των γυναικών στην Κύπρο, καθώς το 41% εκτιμά ότι θα πέσει, έναντι 26% των ανδρών. Ανά ηλικία, βελτίωση αναμένει το 33% των πολιτών 15-24 ετών, το 30% των πολιτών 25-39 ετών, το 22% της ομάδας 40-54 ετών και το 11% των ατόμων ηλικίας 55 ετών και άνω.
Ως προς τις αξίες που θα πρέπει να υπερασπίζεται κατά προτεραιότητα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι Κύπριοι αναφέρουν πρώτα την ειρήνη, με 54%. Ακολουθούν το κράτος δικαίου με 37%, η δημοκρατία με 32%, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΕ και παγκοσμίως με 29%, η ελευθερία του λόγου και της σκέψης με 22% και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, περιλαμβανομένης της απαγόρευσης της θανατικής ποινής, των βασανιστηρίων και της δουλείας, επίσης με 22%.
Στάσεις απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η πέμπτη θεματική αφορά τη σχέση των πολιτών με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το Ευρωβαρόμετρο καταγράφει ότι το 80% των Κυπρίων έχει πρόσφατα διαβάσει, δει ή ακούσει κάτι σχετικά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ποσοστό υψηλότερο από το 66% που καταγράφεται στον μέσο όρο της ΕΕ. Το 20% των Κυπρίων απαντά αρνητικά.
Ως προς την εικόνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το 35% των Κυπρίων δηλώνει ότι έχει θετική εικόνα, το 49% ουδέτερη, το 15% αρνητική και το 1% «δεν γνωρίζω». Στην ΕΕ, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 38% θετική, 41% ουδέτερη και 20% αρνητική εικόνα.
Παρά την ουδέτερη εικόνα που εμφανίζεται ως η επικρατέστερη απάντηση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το 93% των Κυπρίων δηλώνει ότι θα ήθελε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παίζει πιο σημαντικό ρόλο. Το ποσοστό αυτό είναι αισθητά υψηλότερο από το 60% που καταγράφεται στον μέσο όρο της ΕΕ. Στην Κύπρο, 3% θα ήθελε λιγότερο σημαντικό ρόλο και 2% καμία αλλαγή.
Για την εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά, το 48% των Κυπρίων δηλώνει θετική εικόνα, το 35% ουδέτερη και το 16% αρνητική. Στην ΕΕ, το 50% δηλώνει θετική εικόνα, το 33% ουδέτερη και το 17% αρνητική.
Στο ερώτημα κατά πόσον η χώρα έχει γενικώς ωφεληθεί από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το 77% των Κυπρίων απαντά ότι έχει ωφεληθεί, ενώ το 18% θεωρεί ότι δεν έχει ωφεληθεί και το 5% απαντά «δεν γνωρίζω». Στην ΕΕ, το 74% των πολιτών θεωρεί ότι η χώρα του έχει ωφεληθεί από τη συμμετοχή στην Ένωση, το 21% δεν έχει ωφεληθεί και 5% απάντησε «δεν γνωρίζω».
Μεταξύ των λόγων για τους οποίους οι πολίτες θεωρούν ότι η χώρα έχει ωφεληθεί από τη συμμετοχή στην ΕΕ, οι Κύπριοι αναφέρουν πρώτα τη συμβολή της ΕΕ στην προστασία της ειρήνης και την ενίσχυση της ασφάλειας, με 49%. Ακολουθούν οι νέες ευκαιρίες εργασίας με 37%, η συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη με 34%, η βελτίωση της συνεργασίας ανάμεσα στην Κύπρο και τις άλλες χώρες της ΕΕ με 31%, η ισχυρότερη φωνή στον κόσμο με 23%, η συμβολή στη διατήρηση της δημοκρατίας με 22% και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου με 21%.
ΚΥΠΕ
