Η βελτίωση της ψυχικής υγείας αποτελεί κοινωνική και οικονομική αναγκαιότητα για την Ευρώπη και για κάθε κράτος μέλος, δήλωσε την Τρίτη ο Υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, μετά τη Διάσκεψη Υψηλού Επιπέδου για την Ψυχική Υγεία και τη Συμπερίληψη, που διοργανώθηκε στη Λευκωσία από την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Ωστόσο, το βάρος των προβλημάτων ψυχικής υγείας παραμένει υψηλό, ενώ τα χρόνια που ακολούθησαν την πανδημία της COVID-19 έφεραν νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, σημείωσε.
«Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε χέρι-χέρι με τους Ευρωπαίους εταίρους μας και με τον ΠΟΥ Ευρώπης, ώστε η δυναμική που δημιουργήθηκε σήμερα να μετατραπεί σε απτές και διαρκείς βελτιώσεις στη ζωή των πολιτών μας», δήλωσε.
Στις δηλώσεις του κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο κ. Χαραλαμπίδης τόνισε ότι η Διάσκεψη Υψηλού Επιπέδου για την Ψυχική Υγεία και τη Συμπερίληψη «ανέδειξε ξεκάθαρα ένα βασικό μήνυμα: η βελτίωση της ψυχικής υγείας δεν αποτελεί μόνο προτεραιότητα σε σχέση με την υγεία, αλλά κοινωνική και οικονομική αναγκαιότητα για την Ευρώπη και για κάθε κράτος μέλος». Η καλή ψυχική υγεία, πρόσθεσε, επιτρέπει στους ανθρώπους να αξιοποιούν τις δυνατότητές τους, να αντιμετωπίζουν το άγχος, να εργάζονται παραγωγικά και να συμβάλλουν στις κοινότητές τους.
«Ωστόσο, το βάρος των προβλημάτων ψυχικής υγείας παραμένει υψηλό και τα χρόνια μετά την πανδημία της COVID-19 έχουν φέρει νέες και αναδυόμενες προκλήσεις. Αυτή η πραγματικότητα απαιτεί συντονισμένη, διαρκή και συλλογική δράση», ανέφερε ο Υπουργός.
Σύμφωνα με τον κ. Χαραλαμπίδη, κατά τις συζητήσεις «διαμορφώθηκε μια κοινή κατανόηση» ότι η ψυχική υγεία επηρεάζεται από πολλούς τομείς πολιτικής, όπως η απασχόληση, η εκπαίδευση, η ψηφιοποίηση, ο πολιτισμός, το περιβάλλον και η κλιματική πολιτική. «Η ενίσχυση της πρόληψης πρέπει, επομένως, να καταστεί κεντρικό στοιχείο μιας ισχυρότερης και αυτόνομης Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας», πρόσθεσε. Η προαγωγή της υγείας και της ψυχικής ευεξίας, σημείωσε, απαιτεί την αντιμετώπιση των συμπεριφορικών κινδύνων, καθώς και των κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, που διαμορφώνουν τη ζωή των ανθρώπων πολύ πριν αυτοί εισέλθουν στο σύστημα υγείας.
Επιπλέον, ανέφερε ότι δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία σε προσεγγίσεις με βάση την κοινότητα στη σύγχρονη υγειονομική φροντίδα. «Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι η μεταρρύθμιση της ψυχικής υγείας πρέπει να βασίζεται στην αξιοπρέπεια, τη συμπερίληψη και τις διαδρομές επιστροφής στην καθημερινή ζωή», είπε, προσθέτοντας ότι η πρόσβαση σε στέγη, απασχόληση, εκπαίδευση και συμμετοχή στην κοινότητα είναι «απαραίτητα» για την ανάρρωση και για τη δημιουργία συστημάτων ψυχικής υγείας που είναι πραγματικά συμπεριληπτικά.
Άλλο ένα κρίσιμο συμπέρασμα, ανέφερε, ήταν η σημασία της ουσιαστικής εμπλοκής ατόμων με βιωμένη εμπειρία και των συνδέσμων ασθενών. Η συμβολή τους βοηθά ώστε οι πολιτικές και τα προγράμματα να αντανακλούν πραγματικές ανάγκες, να ανταποκρίνονται στις βιωμένες πραγματικότητες και να συμβάλλουν πιο αποτελεσματικά και βιώσιμα στην καταπολέμηση του στίγματος. «Όταν όσοι επηρεάζονται περισσότερο έχουν φωνή, τα συστήματα ψυχικής υγείας γίνονται πιο δίκαια, πιο ανταποκρινόμενα και πιο ανθρώπινα», σημείωσε ο Υπουργός.
Στο επίκεντρο των σημερινών προβληματισμών βρέθηκαν και οι νέοι, ανέφερε. «Υπήρξε ευρεία συμφωνία ότι πρέπει να συμμετέχουν ενεργά από την αρχή της διαδικασίας χάραξης πολιτικής, στον σχεδιασμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση. Οι βιωμένες εμπειρίες τους προσθέτουν ουσιαστική αξία στη διαμόρφωση σχετικών και αποτελεσματικών παρεμβάσεων», είπε.
Ταυτόχρονα, σημείωσε ότι «αναγνωρίζουμε τις άνευ προηγουμένου πιέσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι νέοι, από τη διάχυτη επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και το ακαδημαϊκό άγχος έως τη γενικότερη κοινωνικοοικονομική και περιβαλλοντική αβεβαιότητα».
Η πραγματικότητα αυτή, ανέφερε, απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, που να δίνει προτεραιότητα στην προαγωγή και την πρόληψη της ψυχικής υγείας, να διασφαλίζει έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα, να παρέχει συνεχή υποστήριξη και να δεσμεύεται σε διαρκείς προσπάθειες για τη μείωση του στίγματος. «Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας μέσω υποστηρικτικών κοινοτήτων, δεξιοτήτων αντιμετώπισης και πρόσβασης σε επαγγελματική βοήθεια όταν χρειάζεται, πρέπει να παραμείνει κοινή και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα», είπε.
Ο Υπουργός ανέφερε επίσης ότι αναδείχθηκε η αυξανόμενη σημασία της ψηφιοποίησης και της τεχνολογικής καινοτομίας. «Όταν χρησιμοποιούνται με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα, τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να συμπληρώσουν τις παραδοσιακές μορφές φροντίδας και να ενισχύσουν την πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση, ιδιαίτερα στα παιδιά και τους εφήβους», είπε. Η αξιοποίηση αυτής της δυναμικής, ωστόσο, απαιτεί κοινή δέσμευση ώστε οι ψηφιακές λύσεις να είναι προσβάσιμες, τεκμηριωμένες και δίκαιες, ώστε η καινοτομία να εξυπηρετεί πραγματικά όλους, στα κράτη μέλη, πρόσθεσε.
Ο κ. Χαραλαμπίδης ανέφερε ακόμη ότι τα συμπεράσματα της Διάσκεψης αντικατοπτρίζουν τρεις βασικές αρχές. Πρώτον, ένα κοινό όραμα για την πρόληψη, τη συμπερίληψη και την ανθρωποκεντρική φροντίδα όσον αφορά τα επόμενα βήματα στην πολιτική ψυχικής υγείας. Δεύτερον, μια κοινή προσέγγιση με ισχυρότερη συνεργασία και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε όλη την Ευρώπη, ευθυγραμμισμένη με τα πλαίσια της ΕΕ και επικεντρωμένη στην υλοποίηση, τη βιωσιμότητα και την ισότητα. Και τρίτον, κοινή ευθύνη να τοποθετηθούν οι άνθρωποι - ιδίως οι νέοι και όσοι έχουν βιωμένη εμπειρία - στο επίκεντρο της λήψης αποφάσεων.
«Ενώ η Διάσκεψη αυτή ολοκληρώνεται, η κοινή μας ευθύνη δεν τελειώνει», σημείωσε. «Μαζί, συνεχίζουμε αυτή τη δέσμευση, μετατρέποντας τον διάλογο σε δράση και το όραμα σε ουσιαστική αλλαγή», πρόσθεσε.
Απαντώντας σε ερώτηση του ΚΥΠΕ κατά πόσον υπάρχει έλλειψη χρηματοδότησης ή έλλειψη πρωτοβουλίας σε σχέση με την προώθηση τέτοιων δράσεων, ο Υπουργός ανέφερε ότι δεν έχει ενημερωθεί για έλλειψη χρηματοδότησης όσον αφορά στην υλοποίηση. Σημείωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), και σε ό,τι αφορά ζητήματα που σχετίζονται με την υγεία.
«Όσον αφορά τις προτεραιότητες της Προεδρίας, είναι προφανές ότι η ψυχική υγεία αποτελεί προτεραιότητα για εμάς», είπε, προσθέτοντας ότι θα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα, «όπως ήταν και σήμερα», και θα ενταχθεί στο Συμβούλιο Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Καταναλωτών (EPSCO).
Πηγή: ΚΥΠΕ
