Το δικαστήριο για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας σηματοδοτεί «το σημείο χωρίς επιστροφή στην αναζήτηση δικαιοσύνης», δήλωσε την Παρασκευή ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας
Τριάντα έξι χώρες, κυρίως από την Ευρώπη, έχουν υπογράψει τη συμμετοχή τους σε ένα ειδικό δικαστήριο για τη δίωξη του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας, το οποίο θα εδρεύει στην ολλανδική πόλη της Χάγης.
Η κοινή υπόσχεση επισημοποιήθηκε την Παρασκευή κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνόδου των υπουργών Εξωτερικών του Συμβουλίου της Ευρώπης, ενός οργανισμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στην αντιμετώπιση του δικαστικού κενού που άφησε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ).
Οι υπουργοί ενέκριναν ψήφισμα που καθορίζει τη δομή και τα καθήκοντα της διαχειριστικής επιτροπής που θα επιβλέπει το δικαστήριο. Μεταξύ των καθηκόντων της, η επιτροπή θα εγκρίνει τον ετήσιο προϋπολογισμό, θα εγκρίνει εσωτερικούς κανόνες και θα εκλέγει δικαστές και εισαγγελείς. Οι χώρες δεσμεύονται να σεβαστούν την ανεξαρτησία των δικαστικών διαδικασιών.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Andrii Sybiha, ο οποίος συμμετείχε στην τελετή, χαιρέτισε τη στιγμή αυτή ως "το σημείο χωρίς επιστροφή" στην πολυετή αναζήτηση της λογοδοσίας.
"Το Ειδικό Δικαστήριο γίνεται μια νομική πραγματικότητα. Πολύ λίγοι πίστευαν ότι θα ερχόταν αυτή η μέρα. Αλλά έγινε", ανέφερε η Sybiha στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θυμίζοντας το πνεύμα των πρωτοφανών δικών της Νυρεμβέργης που οδήγησαν σε δίκη τους επιζώντες ηγέτες της ναζιστικής Γερμανίας.
"Ο Πούτιν ήθελε πάντα να μείνει στην ιστορία. Και αυτό το δικαστήριο θα τον βοηθήσει να το πετύχει αυτό. Θα μείνει στην ιστορία. Ως εγκληματίας", πρόσθεσε.
Το ψήφισμα της Παρασκευής υπογράφηκε από την Ανδόρα, την Αυστρία, το Βέλγιο, την Κροατία, την Κύπρο, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Δανία, την Εσθονία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ισλανδία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Λετονία, το Λιχτενστάιν, τη Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, τη Δημοκρατία της Μολδαβίας, το Μονακό, το Μαυροβούνιο, τις Κάτω Χώρες, τη Νορβηγία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία, τον Άγιο Μαρίνο, τη Σλοβενία, την Ισπανία, τη Σουηδία, την Ελβετία, την Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Αυστραλία και η Κόστα Ρίκα ήταν οι μόνες μη ευρωπαϊκές χώρες που υπέγραψαν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε επίσης την πρωτοβουλία, αν και τέσσερα από τα κράτη μέλη της, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Μάλτα και η Σλοβακία, δεν πρόσθεσαν τα ονόματά τους στο ψήφισμα της Παρασκευής.
Ο κατάλογος παραμένει ανοιχτός για να ενταχθούν και άλλες χώρες, ευρωπαϊκές και μη.
Ο Alain Berset, γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, προέτρεψε τους συμμετέχοντες να ολοκληρώσουν τις νομοθετικές τους διαδικασίες και να διαθέσουν την απαραίτητη χρηματοδότηση, ώστε να διασφαλιστεί ότι το δικαστήριο θα μπορέσει να αρχίσει να λειτουργεί το συντομότερο δυνατό. Η ΕΕ έχει ήδη δεσμεύσει 10 εκατομμύρια ευρώ.
Η έλλειψη δέσμευσης των ΗΠΑ υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ έχει στο παρελθόν εγείρει ανησυχίες για δημοσιονομικές ελλείψεις. Η πίεση του Τραμπ για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας έχει επίσης θέσει υπό αμφισβήτηση τον βασικό σκοπό του δικαστηρίου: ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο 28 σημείων πέρυσι έφερε την ιδέα της γενικής αμνηστίας για εγκλήματα πολέμου.
"Η ώρα για τη Ρωσία να λογοδοτήσει για την επιθετικότητά της πλησιάζει γρήγορα. Ο δρόμος που έχουμε μπροστά μας είναι αυτός της δικαιοσύνης και η δικαιοσύνη πρέπει να επικρατήσει", δήλωσε ο Μπέρσετ στη συνάντηση.
Το δικαστήριο θα συμπληρώνεται από το Μητρώο Αποζημιώσεων, το οποίο συγκεντρώνει τις αξιώσεις που υποβάλλονται από τα θύματα της ρωσικής επίθεσης, και τη Διεθνή Επιτροπή Διεκδίκησης Απαιτήσεων, η οποία θα εξετάζει τις αξιώσεις αυτές και θα αποφασίζει την κατάλληλη πληρωμή.
Δίκη κατά του Πούτιν
Η σύσταση ενός ειδικού δικαστηρίου αποτελεί επιτακτική προτεραιότητα για την Ουκρανία και τους συμμάχους της από τότε που το Κρεμλίνο διέταξε την εισβολή πλήρους κλίμακας τον Φεβρουάριο του 2022.
Η πρωτοβουλία κρίθηκε απαραίτητη επειδή το ΔΠΔ μπορεί να ασκήσει δίωξη για το έγκλημα της επίθεσης μόνο όταν αυτό αποδίδεται σε κράτος-μέλος. Η Ρωσία δεν έχει υπογράψει το Καταστατικό της Ρώμης και μπορεί να χρησιμοποιήσει το βέτο της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να εμποδίσει τυχόν αλλαγές.
Σε αντίθεση με τα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τη γενοκτονία, τα οποία αφορούν τα άτομα που διαπράττουν τις φρικαλεότητες, το έγκλημα της επίθεσης (πηγή στα Αγγλικά) είναι ένα έγκλημα ηγεσίας που βαρύνει τους ανθρώπους που είναι τελικά υπεύθυνοι για τον έλεγχο του επιτιθέμενου κράτους.
Στην πράξη, αυτό καλύπτει τη λεγόμενη "τρόικα" - τον πρόεδρο, τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών - μαζί με υψηλόβαθμους στρατιωτικούς διοικητές που επέβλεψαν την επίθεση κατά της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας.
Ο Πούτιν, ο εγκέφαλος πίσω από την εισβολή και ο κύριος υποστηρικτής της αναθεωρητικής αφήγησής της, είναι ο πλέον καταζητούμενος στόχος. Αλλά είναι απίθανο να δικαστεί σύντομα.
Το κρίσιμο είναι ότι η "τρόικα" θα παραμείνει απρόσβλητη από δίκες ερήμην - δηλαδή χωρίς τη φυσική παρουσία του κατηγορουμένου - όσο παραμένουν στην εξουσία. Ο εισαγγελέας μπορεί ακόμη να καταθέσει κατηγορητήριο κατά του Πούτιν και του υπουργού Εξωτερικών του, Σεργκέι Λαβρόφ, αλλά το τμήμα θα διατηρήσει τη διαδικασία σε αναστολή μέχρι οι κατηγορούμενοι να εγκαταλείψουν τα αξιώματά τους.
Δίκη ερήμην μπορεί να διεξαχθεί και εναντίον όσων δεν ανήκουν στην τρόικα και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εγκλήματος της επίθεσης, όπως ο Βαλέρι Γερασίμοφ, αρχηγός του γενικού επιτελείου των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, ο Σεργκέι Κόμπιλας, διοικητής της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας, και ο Σεργκέι Σόιγκου, γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας. Όσοι καταδικάζονται με αυτόν τον τρόπο θα έχουν το δικαίωμα για νέα δίκη, αν ποτέ εμφανιστούν αυτοπροσώπως.
Ανώτατοι αξιωματικοί από τη Λευκορωσία και τη Βόρεια Κορέα, δύο χώρες που βοήθησαν άμεσα στον πόλεμο της Ρωσίας, ενδέχεται επίσης να διωχθούν ποινικά.
Το δικαστήριο θα έχει την εξουσία να επιβάλει αυστηρές ποινές σε όσους κριθούν ένοχοι, συμπεριλαμβανομένης της ισόβιας κάθειρξης, της δήμευσης προσωπικών περιουσιών και χρηματικών προστίμων, τα οποία θα διοχετεύονται στο ταμείο αποζημίωσης των θυμάτων.
"Δεν θα υπάρξει δίκαιη και διαρκής ειρήνη στην Ουκρανία χωρίς την απόδοση ευθυνών στη Ρωσία και στους δράστες των φρικτών εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κατά του λαού της Ουκρανίας", ανέφερε σε δήλωσή της η Ύπατη Εκπρόσωπος Kaja Kallas.
"Η Ρωσία επέλεξε να επιτεθεί και να εισβάλει σε μια κυρίαρχη χώρα, να σκοτώσει τον λαό της, να απελάσει τα παιδιά της Ουκρανίας και να κλέψει ουκρανική γη. Η Ρωσία πρέπει να αντιμετωπίσει τη δικαιοσύνη και να πληρώσει για όσα έκανε".
Πηγή: euronews.gr
