Ένα ρωσικό drone που έπεσε πάνω σε δεκαώροφη πολυκατοικία στο Γκαλάτσι της Ρουμανίας, χιλιόμετρα μακριά από το ουκρανικό μέτωπο, έδειξε με τον πιο ωμό τρόπο κάτι που η Ευρώπη αρνούνταν να παραδεχτεί: ο πόλεμος των μη επανδρωμένων δεν σταματά στα σύνορα.
Το όπλο που βουίζει σαν χλοοκοπτικό
Τα drones τύπου Shahed έχουν γίνει το βασικό όπλο της Ρωσίας από την αρχή της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Εκτοξεύονται κατά εκατοντάδες σε μία μόνο νύχτα και χρησιμοποιούνται για πλήγματα εναντίον στρατιωτικών στόχων, κατοικημένων περιοχών, ενεργειακών εγκαταστάσεων και πολιτικών υποδομών. Η λογική τους δεν είναι μόνο η καταστροφή· είναι η εξάντληση. Όταν πετάς πενήντα φθηνά drones μαζί, ο αμυνόμενος αναγκάζεται να ξοδέψει ακριβούς αντιαεροπορικούς πυραύλους για να τα ρίξει, και κάποια στιγμή τα αποθέματα τελειώνουν.
Στην Ουκρανία τα αποκαλούν συχνά «μοτοποδήλατα», εξαιτίας του χαρακτηριστικού, βαθιού βουητού που θυμίζει χλοοκοπτικό μηχάνημα και ακούγεται στον νυχτερινό ουρανό λίγο πριν την έκρηξη. Είναι ένας ήχος που οι κάτοικοι του Κιέβου, της Οδησσού και πλέον και του Γκαλάτσι έμαθαν να φοβούνται.
Shahed-136 ή Geran-2; Η ίδια ιδέα, ρωσική παραγωγή
Το Geran-2 είναι, η ρωσική εγχώρια εκδοχή του ιρανικού Shahed-136. Πρόκειται για ένα νέο drone μεγάλου βεληνεκούς μίας χρήσης, αυτό που στη δημοσιογραφική γλώσσα αποκαλείται «kamikaze drone»: πετά μέχρι τον στόχο και ανατινάζεται πάνω του. Η Μόσχα έστησε γραμμές εγχώριας συναρμολόγησης το 2023, έναν χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου, σε εργοστάσιο στο Ταταρστάν. Από τη στιγμή που η παραγωγή έγινε εσωτερική υπόθεση, οι επιθέσεις εκτοξεύτηκαν κατακόρυφα — περισσότερα drones σε μία νύχτα από όσα χρησιμοποιούνταν παλαιότερα σε ολόκληρους μήνες.
Τα χαρακτηριστικά εξηγούν γιατί λειτουργεί η τακτική. Το Geran-2 πετά σχετικά αργά, γύρω στα 180 χιλιόμετρα την ώρα, αλλά φτάνει σε απόσταση έως και 2.000 χιλιομέτρων μεταφέροντας περίπου 50 κιλά εκρηκτικών. Σε σύγκριση με τους βαλλιστικούς και τους πυραύλους cruise, που κινούνται πολύ ταχύτερα και έχουν συντριπτικά μεγαλύτερη ισχύ, το drone είναι αργό και αδύναμο. Όμως κοστίζει μεταξύ 25.000 και 40.000 ευρώ, ένα κλάσμα του κόστους ενός πυραύλου που αξίζει εκατομμύρια. Σε έναν πόλεμο φθοράς, αυτή η αναλογία κόστους είναι το παν.
Δυτικά μικροτσίπ μέσα σε ρωσικά συντρίμμια
Εδώ κρύβεται μία από τις πιο άβολες αλήθειες του πολέμου. Παρά τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που απαγορεύουν τις άμεσες εξαγωγές προς τη Ρωσία, εκατοντάδες εξαρτήματα δυτικών εταιρειών συνεχίζουν να καταλήγουν στα ρωσικά drones. Η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών, αναλύοντας τα καμένα συντρίμμια καταρριφθέντων Geran-2, χαρτογράφησε ολόκληρη τη δομή τους.
Σύμφωνα με κοινή δημοσιογραφική έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο, ενώ ο συνολικός αριθμός εξαρτημάτων ανέρχεται σε εκατοντάδες, μόνο λίγες δεκάδες είναι ρωσικής προέλευσης. Πολλά κατασκευάζονται σε ΗΠΑ και Κίνα, αλλά περισσότερα από εκατό παράγονται από περίπου είκοσι ευρωπαϊκές εταιρείες — μικροτσίπ, δέκτες, τρανζίστορ, δίοδοι, κεραίες, αντλίες καυσίμου. Τα στοιχεία εμπορικών συναλλαγών έδειξαν 672 αποστολές εξαρτημάτων υπό κυρώσεις από ευρωπαϊκές εταιρείες προς τη Ρωσία μεταξύ Ιανουαρίου 2024 και Μαρτίου 2025, μέσω 178 ενδιάμεσων εταιρειών, κυρίως σε Κίνα και Χονγκ Κονγκ. Με άλλα λόγια, η Ευρώπη βομβαρδίζεται εν μέρει από τη δική της τεχνολογία, που ταξιδεύει στη Ρωσία μέσα από ένα δαιδαλώδες δίκτυο μεταπωλητών.
Geran-5: όταν το «μοτοποδήλατο» γίνεται μίνι πύραυλος
Η Ρωσία δεν σταμάτησε στο Geran-2. Από τη στιγμή που απέκτησε εγχώρια παραγωγή, ξεκίνησε αναβαθμίσεις: μεγαλύτερο ύψος πτήσης, καλύτερη αντοχή στις παρεμβολές, ισχυρότερες κεφαλές. Κάθε νέα έκδοση θεωρείται πιο φονική από την προηγούμενη.
Τον Μάιο παρουσιάστηκε το Geran-5, και πρόκειται για ποιοτικό άλμα. Είναι drone επίθεσης με κινητήρα jet, μήκους περίπου έξι μέτρων και ανοίγματος πτερύγων έως 5,5 μέτρα — διαστάσεις που το φέρνουν πιο κοντά σε μικρό πύραυλο cruise παρά στο ταπεινό Shahed. Χρησιμοποιεί κινεζικής κατασκευής κινητήρα Telefly, μεταφέρει πολεμική κεφαλή 90 κιλών και έχει επιχειρησιακό βεληνεκές γύρω στα 1.000 χιλιόμετρα, με ταχύτητα πλεύσης 450 έως 600 χιλιομέτρων την ώρα. Δηλαδή τριπλάσια ταχύτητα και σχεδόν διπλάσιο φορτίο σε σχέση με τον προκάτοχό του.
Το ανησυχητικό είναι η ευελιξία του. Σύμφωνα με την ουκρανική στρατιωτική πληροφόρηση, το Geran-5 μπορεί να εκτοξευθεί και από αεροπορικές πλατφόρμες, όπως τα επιθετικά αεροσκάφη Su-25, ενώ εκτός από την κύρια κεφαλή μπορεί να μεταφέρει και πυραύλους αέρος-αέρος R-73 με υπέρυθρη καθοδήγηση. Και πάλι, η ίδια ιστορία με τα εξαρτήματα: αναφορές υποδεικνύουν ότι και αυτή η έκδοση στηρίζεται σε δυτική μικροηλεκτρονική, με μικροτσίπ από χώρες όπως η Γερμανία και οι ΗΠΑ.
357 νύχτες επιθέσεων σε ένα χρόνο
Το μέγεθος του φαινομένου είναι δύσκολο να συλλάβει κανείς. Μέσα στο 2025 η Μόσχα επιτέθηκε σε ουκρανικές πόλεις τις 357 από τις 365 νύχτες του έτους. Η Ουκρανία είχε μόλις οκτώ νύχτες χωρίς συναγερμό. Καθώς οι μαζικές επιθέσεις γίνονται ευρύτερες και πιο θανατηφόρες, το Κίεβο ενισχύει διαρκώς την αεράμυνά του, αναπτύσσοντας ειδικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των Geran.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η άμυνα μπορεί να συμβαδίσει. Στις 23 Μαΐου, σε μία από τις μεγαλύτερες επιθέσεις του πολέμου, η Ρωσία εκτόξευσε 600 drones, 36 βαλλιστικούς πυραύλους, υπερηχητικούς Kinzhal και Zircon, ακόμη και βαλλιστικούς μέσου βεληνεκούς τύπου Oreshnik. Οι ουκρανικές δυνάμεις αναχαίτισαν τη συντριπτική πλειονότητα, με το ποσοστό κατάρριψης των drones τύπου Shahed να ξεπερνά το 91%. Το πρόβλημα δεν είναι πια τόσο η αναχαίτιση καθαυτή, όσο το κόστος και η αντοχή: όταν σου ρίχνουν 600 σε μία νύχτα, ακόμη και το 9% που περνά αρκεί για να σπείρει καταστροφή.
Το Γκαλάτσι και ο συναγερμός στο ΝΑΤΟ
Η νύχτα της 28ης προς 29η Μαΐου 2026 μετέφερε τον πόλεμο πέρα από το ουκρανικό μέτωπο. Ένα ρωσικό drone, που οι ρουμανικές αρχές ταυτοποίησαν ως Geran-2, διείσδυσε στον εναέριο χώρο της Ρουμανίας και έπεσε πάνω σε δεκαώροφη πολυκατοικία στο Γκαλάτσι, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία στον Δούναβη. Η γόμωση εξερράγη, ξέσπασε φωτιά και δύο ένοικοι τραυματίστηκαν ελαφρά. Ήταν η πρώτη φορά που ρωσικό drone πλήττει κατοικημένο κτίριο σε ρουμανικό έδαφος από την έναρξη της εισβολής.
Δύο ρουμανικά F-16 απογειώθηκαν από τη βάση του Φετέστι και έλαβαν εντολή να εμπλακούν, αλλά δεν επιχείρησαν κατάρριψη πάνω από κατοικημένη περιοχή, για να μην προκαλέσουν την έκρηξη σε αστικό ιστό. Το drone πέταξε για περίπου τέσσερα λεπτά μέσα στον ρουμανικό εναέριο χώρο πριν πέσει. Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Ίλιε Μπολογιάν παραδέχτηκε ευθέως ότι οι δυνατότητες αντίδρασης της ρουμανικής αεράμυνας περιορίστηκαν από το διαθέσιμο επίπεδο εξοπλισμού — μια σπάνια δημόσια ομολογία αδυναμίας.
Το Βουκουρέστι κάλεσε για εξηγήσεις τον Ρώσο πρέσβη και χαρακτήρισε το συμβάν «σοβαρή και ανεύθυνη κλιμάκωση». Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι η συμμαχία θα υπερασπιστεί «κάθε σπιθαμή» συμμαχικού εδάφους και ότι οι συνέπειες του πολέμου «δεν σταματούν στα σύνορα». Σύμφωνα με το ρουμανικό υπουργείο Άμυνας, συντρίμμια ρωσικών drones έχουν εντοπιστεί σε ρουμανικό έδαφος τουλάχιστον 47 φορές από την αρχή του πολέμου, εκ των οποίων οι 12 μόνο μέσα στο 2026. Δεν ήταν, δηλαδή, μεμονωμένο ατύχημα· ήταν η κορύφωση μιας τάσης.
Πηγή: newsauto.gr
