Ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας Ράτκο Μλάντιτς, ο επονομαζόμενος και "Χασάπης της Βοσνίας" για τον ρόλο του στη σφαγή της Σρεμπρένιτσα το 1995, θα κηδευτεί «με τις στρατιωτικές και κρατικές τιμές που δικαιούται», ανακοίνωσε στον τοπικό ραδιοσταθμό K1 ο Σέρβος υπουργός Δικαιοσύνης Νέναντ Βούγιτς.
Ο Ράτκο Μλάντιτς, που ήταν επί μήνες σοβαρά άρρωστος, πέθανε χθες, Πέμπτη, στη Χάγη, όπου εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
«Είναι βέβαιον ότι ο στρατηγός Μλάντιτς θα λάβει όλες τις στρατιωτικές και κρατικές τιμές που δικαιούται», είπε ο Βούγιτς.
Οι Σέρβοι αξιωματούχοι περιμένουν να μάθουν πότε οι αρχές στη Χάγη θα παραδώσουν τη σορό, είπε.
«Είμαστε έτοιμοι να μεταβούμε στη Χάγη μόλις μάθουμε ποια θα είναι τα επόμενα βήματα», είπε ο υπουργός.
Η σφαγή της Σρεμπρένιτσα είναι η χειρότερη στην Ευρώπη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Μλάντιτς πέθανε μερικές ημέρες μετά την τελευταία απόρριψη από τον Διεθνή Μηχανισμό Ποινικών Δικαστηρίων αιτήματος της οικογένειάς του και της σερβικής κυβέρνησης να μεταφερθεί σε στρατιωτικό νοσοκομείο στο Βελιγράδι προκειμένου να νοσηλευθεί εκεί.
Ο Ράτκο Μλάντιτς ήταν μέλος μιας τριανδρίας --μαζί με τον πρώην πρόεδρο της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και τον πρώην πολιτικό ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας Ράντοβαν Κάρατζιτς- την ώρα που η πρώην Γιουγκοσλαβία βυθιζόταν στις σφαγές μετά την πτώση του κομμουνισμού.
Ο πόλεμος του 1992-1995 στη Βοσνία στοίχισε τη ζωή σε περίπου 100.000 ανθρώπους και προκάλεσε τον εκτοπισμό άλλων 2,2, εκατομμυρίων ανθρώπων.
Στη Σρεμπρένιτσα, οι σερβικές δυνάμεις υπό τη διοίκηση του Ράτκο Μλάντιτς εκτέλεσαν 8.000 Βόσνιους Μουσουλμάνους που είχαν αναζητήσει καταφύγιο σε αυτό που υποτίθεται ότι ήταν ένας θύλακας υπό την προστασία των Ηνωμένων Εθνών.
Οργή στα Βαλκάνια για την κηδεία Μλάντιτς με κρατικές και στρατιωτικές τιμές
Η απόφαση της Σερβίας για τον καταδικασμένο για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα προκαλεί έντονες αντιδράσεις σε Βοσνία και Κροατία
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στα Βαλκάνια η πρόθεση των σερβικών αρχών να αποδώσουν στρατιωτικές και κρατικές τιμές στον Ράτκο Μλάντιτς, πρώην στρατιωτικό ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Οργή στη Βοσνία
Η είδηση του θανάτου του, αλλά κυρίως η προοπτική μιας κηδείας με επίσημες κρατικές τιμές, επανέφερε στο προσκήνιο τις βαθιές πληγές που εξακολουθεί να αφήνει ο πόλεμος της δεκαετίας του 1990.
Στη Βοσνία, πολιτικοί και εκπρόσωποι οργανώσεων θυμάτων προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε επίσημη εξύμνηση του Μλάντιτς συνιστά προσβολή στη μνήμη των νεκρών και επιχειρεί να υποβαθμίσει τη σημασία των αποφάσεων των διεθνών δικαστηρίων.
Ο επικεφαλής του Μνημείου της Σρεμπρένιτσα, Εμίρ Σούλγιαγκιτς, υπογράμμισε ότι ο θάνατος του Μλάντιτς δεν αλλάζει ούτε τις δικαστικές αποφάσεις ούτε τα ιστορικά δεδομένα, ούτε βεβαίως την ύπαρξη των μαζικών τάφων.
Αντίθετη ήταν η εικόνα στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας, όπου πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις μνήμης και πολίτες άναψαν κεριά προς τιμήν του πρώην στρατιωτικού διοικητή.
Η διαφορετική αντιμετώπιση του θανάτου του καταδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο βαθιά διχασμένη παραμένει η περιοχή, ακόμη και περισσότερες από τρεις δεκαετίες μετά τον πόλεμο.
Αντιδράσεις και στη Σερβία
Η πρόθεση για απόδοση τιμών στον Μλάντιτς προκάλεσε αντιδράσεις και στο εσωτερικό της Σερβίας.
Η Μαρίνικα Τέπιτς, από το Κόμμα Ελευθερίας και Δικαιοσύνης, υπενθύμισε ότι ο πρώην στρατιωτικός διοικητής είχε καταδικαστεί τελεσίδικα για εξαιρετικά σοβαρά εγκλήματα πολέμου.
Από την πλευρά του, το Δημοκρατικό Κόμμα τόνισε ότι ο θάνατος ενός προσώπου δεν μπορεί να μεταβάλει τα γεγονότα που έχουν ήδη εξεταστεί και κριθεί από τα διεθνή δικαστήρια.
Η συζήτηση επαναφέρει έτσι ένα από τα πλέον δύσκολα ζητήματα της μεταπολεμικής Σερβίας: τη σύγκρουση ανάμεσα στη διεθνή δικαστική αποτίμηση του Μλάντιτς ως καταδικασμένου για γενοκτονία και στην εικόνα του «εθνικού ήρωα» που εξακολουθεί να προβάλλεται από τμήματα του σερβικού εθνικιστικού χώρου.
Σκληρή αντίδραση από την Κροατία
Αντιδράσεις καταγράφηκαν και στην Κροατία.
Ο υπουργός Άμυνας της χώρας Ιβάν Άνουσιτς συνέδεσε την υπόθεση με τη γενικότερη στρατιωτική ενίσχυση της Σερβίας, σημειώνοντας ότι το Ζάγκρεμπ έχει ήδη ενημερώσει τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ για αυτό που θεωρεί υπερβολικό επανεξοπλισμό του Βελιγραδίου.
Ο Κροάτης υπουργός υποστήριξε ότι οι εμπειρίες της δεκαετίας του 1990 υποχρεώνουν τη χώρα του να παρακολουθεί στενά τις σημερινές επιλογές της σερβικής ηγεσίας, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για την προοπτική απόδοσης κρατικών τιμών στον Μλάντιτς.
Η Μόσχα υπερασπίζεται τον Μλάντιτς
Διαφορετική στάση υιοθέτησε η Ρωσία.
Ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας Σεργκέι Σόιγκου εξέφρασε συλλυπητήρια προς την οικογένεια του Μλάντιτς και χαρακτήρισε άδικη την καταδίκη του από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία.
Παράλληλα, κατήγγειλε ως απάνθρωπες τις συνθήκες κράτησής του.
Η ρωσική τοποθέτηση βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τη θέση του ΟΗΕ, των διεθνών δικαστηρίων και των οργανώσεων των θυμάτων, οι οποίοι επιμένουν ότι οι τελεσίδικες αποφάσεις για τη Σρεμπρένιτσα και τα υπόλοιπα εγκλήματα του πολέμου αποτελούν δεδομένα που δεν μπορούν να αναθεωρηθούν.
Στο μεταξύ, ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς εμφανίστηκε αργότερα πιο συγκρατημένος ως προς τις λεπτομέρειες της τελετής. Ανέφερε ότι, εφόσον η οικογένεια επιθυμεί να γίνει η ταφή στη Σερβία, το κράτος θα αναλάβει όσα απαιτούνται «με αξιοπρεπή τρόπο», ενώ χαρακτήρισε μέρος όσων είχαν ήδη δημοσιευτεί για την κηδεία ως «δημοσιογραφικές εικασίες».
Σύμφωνα με πληροφορίες, επιθυμία του ίδιου του Μλάντιτς ήταν να ταφεί στο Βελιγράδι, στο νεκροταφείο του Τόπτσιντερ, δίπλα στην κόρη του Άνα, η οποία πέθανε το 1994.
Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ
