Ραγδαία επιδεινώνονται οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας, Γερμανίας αλλά και της ευρύτερης ευρωπαϊκής οικογένειας, μετά την επίσημη απόδοση ευθυνών από τη Γερμανία στη Ρωσία, για την απόπειρα επίθεσης στο αεροδρόμιο της Λειψίας στις αρχές Αυγούστου. Πέρα από τη διπλωματική αντιπαράθεση που ακολούθησε, το περιστατικό αναζωπύρωσε μιαν ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για τις ρωσικές υβριδικές απειλές, την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών και τις προσπάθειες διατήρησης της στήριξης προς την Ουκρανία και οι διαταραγμένες, από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, σχέσεις Ευρώπης - Ρωσίας κλιμακώνονται επικίνδυνα και με χαρακτηριστικά ψυχροπολεμικού κλίματος.
Η υπόθεση, που ξεκίνησε με τον εντοπισμό drones κοντά στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle στις 4 Αυγούστου, εξελίσσεται μέσα σε λίγες εβδομάδες σε ένα ζήτημα με ευρωπαϊκές και νατοϊκές προεκτάσεις. Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσημα ότι θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για την απόπειρα επίθεσης, επικαλούμενη στοιχεία από τις έρευνες των υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών της χώρας. Η Μόσχα απορρίπτει, ωστόσο, κατηγορηματικά τις κατηγορίες, και κάνει λόγο για πολιτικά υποκινούμενους ισχυρισμούς, έλλειψη αποδείξεων, αλλά και ψεύτικα και «φυτευμένα» από πλευράς Γερμανών ενοχοποιητικά στοιχεία.
Σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές, ένα drone που έφερε εκρηκτικό μηχανισμό εντοπίστηκε στις 4 Αυγούστου κοντά σε ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος Antonov, στο αεροδρόμιο της Λειψίας, ενώ οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι δεύτερο drone συγκρούστηκε με αεροσκάφος μεταφοράς φορτίου. Ο εκρηκτικός μηχανισμός, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν ενεργοποιήθηκε λόγω προβλήματος στον πυροκροτητή. Το αεροδρόμιο Leipzig/Halle αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους αερομεταφορών της Ευρώπης και ταυτόχρονα ένα σημείο με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, λόγω της παρουσίας δραστηριοτήτων που συνδέονται με το ΝΑΤΟ και με τη μεταφορά υλικού προς την Ουκρανία. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που το συμβάν αντιμετωπίστηκε εξ αρχής με ιδιαίτερη σοβαρότητα από το Βερολίνο.
Τι δείχνει η έρευνα
Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, δήλωσε ότι η διαμόρφωση του drone, τα εξαρτήματα, ο μηχανισμός πυροδότησης και το συνολικό επιχειρησιακό αποτύπωμα παρουσιάζουν ομοιότητες με άλλες επιχειρήσεις που η Γερμανία συνδέει με τη Ρωσία. Παράλληλα, γερμανικά μέσα ενημέρωσης επικαλούμενα ερευνητικά στοιχεία, ανέφεραν ότι έχουν ταυτοποιηθεί δύο ύποπτοι. Ο πρώτος φέρεται να είναι άνδρας ρωσικής καταγωγής με λετονικό διαβατήριο, ο οποίος θεωρείται ότι είχε ρόλο συντονιστή της επιχείρησης. Ο δεύτερος είναι υπήκοος Λευκορωσίας, κάτοχος και ρωσικού διαβατηρίου. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ευρήματα DNA σε drone, εκρηκτικό υλικό και εξοπλισμό επικοινωνιών συνέβαλαν στην πρόοδο της έρευνας. Παρά τη σαφή απόδοση ευθύνης από τη γερμανική κυβέρνηση, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί όλα τα στοιχεία στα οποία βασίζεται το Βερολίνο. Αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα της ρωσικής πλευράς, η οποία υποστηρίζει ότι οι κατηγορίες δεν συνοδεύονται από επαρκή αποδεικτικά δεδομένα.
Η γερμανική κυβέρνηση δεν περιορίστηκε στις καταγγελίες. Ανακοίνωσε παράλληλα και το κλείσιμο του ρωσικού προξενείου στη Βόννη καθώς και του Russian House στο Βερολίνο, ενώ κάλεσε και τον Ρώσο πρέσβη για εξηγήσεις. Παράλληλα, το Βερολίνο προανήγγειλε πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για νέες κυρώσεις, αυστηρότερα μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας και πιθανές πρόσθετες περιοριστικές ρυθμίσεις για Ρώσους υπηκόους.
Ευρωπαϊκή ανησυχία
Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν κατ' επανάληψη καταγγείλει περιστατικά σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεων, παραπληροφόρησης και παρεμβάσεων σε κρίσιμες υποδομές. Για πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η Λειψία δεν αποτελεί άλλη μία ένδειξη μιας τάσης που θεωρούν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία χρόνια. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η υπόθεση φέρει χαρακτηριστικά «κρατικά υποστηριζόμενης τρομοκρατίας», ενώ γνωστοποίησε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες για εκατοντάδες νέες καταχωρίσεις προσώπων και οργανισμών σε ευρωπαϊκούς καταλόγους κυρώσεων. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη στις Βρυξέλλες, ενώ αντίστοιχες κινήσεις έγιναν από τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία. Στο Παρίσι, ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό, ανακοίνωσε ότι κάλεσε τον Ρώσο επιτετραμμένο για εξηγήσεις και τάχθηκε υπέρ νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων. Ανάμεσα στις χώρες που εξέφρασαν δημόσια αλληλεγγύη προς το Βερολίνο ήταν και η Κύπρος. Ο υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, υπογράμμισε ότι οι απειλές κατά κρίσιμων υποδομών αφορούν το σύνολο της Ευρώπης και απαιτούν συντονισμό και κοινή αντιμετώπιση. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, συνέδεσαν το περιστατικό με τις ευρύτερες ανησυχίες που υπάρχουν στις δυτικές πρωτεύουσες για ενέργειες οι οποίες αποσκοπούν, κατά την εκτίμησή τους, στην υπονόμευση της στήριξης προς την Ουκρανία. Παράλληλα, διαβεβαίωσαν ότι η υποστήριξη προς το Κίεβο θα συνεχιστεί. Στο πλευρό της Γερμανίας τάχθηκαν, επίσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον στέκεται αλληλέγγυα προς τη Γερμανία και τους συμμάχους της συμμαχίας απέναντι σε προσπάθειες πρόκλησης χάους και αποσταθεροποίησης.
Η απάντηση της Μόσχας
Η Ρωσία απορρίπτει όλες τις κατηγορίες. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν αμφισβήτησε τα στοιχεία της γερμανικής πλευράς και χαρακτήρισε τα μέτρα του Βερολίνου λανθασμένα και επιζήμια για τις γερμανορωσικές σχέσεις. Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τον Γερμανό επιτετραμμένο στη Μόσχα, ενώ η εκπρόσωπός του, Μαρία Ζαχάροβα, έκανε λόγο για «αντιρωσικές ενέργειες» και προειδοποίησε για αντίμετρα. Ακόμη πιο επιθετική ήταν η ρητορική του πρώην Προέδρου, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ο οποίος εξαπέλυσε απειλές κατά της Γερμανίας.
