Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσαν για πρώτη φορά ότι διαθέτουν ήδη οπλικά συστήματα σε τροχιά γύρω από τη Γη, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον μιλά δημόσια για τις στρατιωτικές της δυνατότητες στο Διάστημα.
Την αποκάλυψη έκανε ο υπουργός Αεροπορίας των ΗΠΑ, Τρόι Μάινκ, κατά την ομιλία του στο συνέδριο Air, Space & Cyber. Όπως αναφέρει το Air & Space Forces Magazine, ο Μάινκ δήλωσε ότι η Space Force διαθέτει πλέον «όπλα ελέγχου του διαστήματος σε τροχιά», τα οποία είναι απαραίτητα για την προστασία των αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων απέναντι σε απειλές που εξελίσσονται.
Η αναφορά δεν ήταν τυχαία. Όταν ρωτήθηκε μετά την ομιλία του, ο Μάινκ είπε ότι η συγκεκριμένη διατύπωση ήταν σκόπιμη και «πολύ καλά μελετημένη», επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά ότι η αποκάλυψη αποτελούσε συνειδητή επιλογή. Μέχρι σήμερα, Αμερικανοί αξιωματούχοι μιλούσαν ανοιχτά για την ανάγκη ανάπτυξης δυνατοτήτων αντιμετώπισης απειλών στο Διάστημα, χωρίς όμως να παραδέχονται ότι τέτοια συστήματα βρίσκονται ήδη σε τροχιά.
Τι μπορεί να είναι το αμερικανικό όπλο
Το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: τι ακριβώς έχουν αναπτύξει οι ΗΠΑ στο Διάστημα;
Ο Μάινκ αρνήθηκε να διευκρινίσει εάν πρόκειται για κινητικά όπλα, τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν φυσική καταστροφή ενός στόχου, ή για μη κινητικά συστήματα, όπως τεχνολογίες ηλεκτρονικού πολέμου που μπορούν να παρεμβάλουν ή να διαταράξουν τη λειτουργία ενός εχθρικού δορυφόρου. Δεν αποκάλυψε επίσης πότε αναπτύχθηκαν τα συστήματα ούτε εάν έχουν ήδη δοκιμαστεί.
Μιλώντας στο BBC, ο Μπλέντιν Μπόουεν, ειδικός στις στρατιωτικές εφαρμογές του Διαστήματος στο βρετανικό Royal United Services Institute, σημείωσε ότι οι δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες είναι ελάχιστες και, συνεπώς, μόνο υποθέσεις μπορούν να γίνουν για τη φύση του συστήματος.
Μία πιθανότητα είναι να πρόκειται για σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, ικανό να παρεμβάλλει στις ραδιοεπικοινωνίες ενός αντίπαλου δορυφόρου και να περιορίζει ή να εξουδετερώνει τη λειτουργία του.
Μια διαφορετική δυνατότητα θα ήταν ένα όπλο που θα μπορούσε να πλήξει και να καταστρέψει έναν δορυφόρο με φυσική πρόσκρουση. Ο Μπόουεν θεωρεί αυτή την εκδοχή λιγότερο πιθανή, καθώς μια τέτοια επίθεση θα δημιουργούσε μεγάλο αριθμό διαστημικών συντριμμιών, τα οποία θα μπορούσαν στη συνέχεια να αποτελέσουν κίνδυνο και για άλλους δορυφόρους.
Η ίδια η Space Force χρησιμοποιεί τον όρο «space control» για ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων που αποσκοπούν τόσο στη διασφάλιση της δυνατότητας των αμερικανικών δυνάμεων να επιχειρούν στο Διάστημα όσο και, όταν κριθεί απαραίτητο, στον περιορισμό της δυνατότητας ενός αντιπάλου να χρησιμοποιεί τα δικά του διαστημικά συστήματα.
Η Κίνα προειδοποιεί για «κούρσα εξοπλισμών»
Η αποκάλυψη προκάλεσε αντίδραση από το Πεκίνο, το οποίο προειδοποίησε ότι η στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος μπορεί να οδηγήσει σε νέα κούρσα εξοπλισμών.
Εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να σταματήσουν να επεκτείνουν τις στρατιωτικές τους δυνατότητες και να «προετοιμάζονται για πόλεμο στο Διάστημα».
Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, επικαλείται εδώ και χρόνια τις αυξανόμενες στρατιωτικές δυνατότητες της Κίνας και της Ρωσίας ως έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους χρειάζεται να ενισχύσει την παρουσία της πέρα από την ατμόσφαιρα.
Πρόσφατη έρευνα του Reuters κατέγραψε την επιτάχυνση της προετοιμασίας ΗΠΑ και Κίνας για ενδεχόμενη σύγκρουση στο Διάστημα, με τις δύο πλευρές να αναπτύσσουν τεχνολογίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση, την παρεμπόδιση ή την εξουδετέρωση εχθρικών δορυφόρων.
Για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις η προστασία των δορυφόρων θεωρείται κρίσιμη, καθώς μεγάλο μέρος των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων εξαρτάται από αυτούς για επικοινωνίες, πλοήγηση, παρακολούθηση, συλλογή πληροφοριών και έγκαιρη προειδοποίηση για επιθέσεις.
Οι δυνατότητες Ρωσίας και Κίνας
Η Κίνα έχει αναπτύξει δορυφόρους με δυνατότητα περίπλοκων ελιγμών σε τροχιά, τεχνολογίες ανεφοδιασμού δορυφόρων και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Η αμερικανική Space Force υποστηρίζει ότι το Πεκίνο αναπτύσσει συστηματικά δυνατότητες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Διάστημα.
BREAKING: China urges the US to “stop preparing for war in outer space” after the US Space Force confirms it has deployed weapons in orbit for the first time. FM spokesperson Guo Jiakun warns against an arms race in space.
— Al Jazeera Breaking News (@AJENews) September 15, 2026
🔴 More on https://t.co/OwhgaIGyGh pic.twitter.com/hKc8ekU1K2
Αντίστοιχες ανησυχίες υπάρχουν για τη Ρωσία. Το 2024, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι η Μόσχα είχε εκτοξεύσει δορυφόρο τον οποίο χαρακτήρισαν πιθανό «counter-space weapon», υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον άλλων δορυφόρων. Η Ρωσία δεν επιβεβαίωσε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Στις αρχές του 2026 έγινε επίσης γνωστό ότι δύο ρωσικοί δορυφόροι θεωρείται πιθανό να είχαν υποκλέψει επικοινωνίες ευρωπαϊκών δορυφόρων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Τέτοιες δυνατότητες προκαλούν ανησυχία όχι μόνο για την υποκλοπή ευαίσθητων δεδομένων, αλλά και για τη δυνατότητα παρέμβασης στη λειτουργία δορυφορικών συστημάτων.
Το «Golden Dome» και ο νέος ρόλος της Space Force
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη στρατιωτική διάσταση του Διαστήματος, το οποίο αποτελεί κεντρικό κομμάτι του σχεδιαζόμενου «Golden Dome», της πολυεπίπεδης αντιπυραυλικής ασπίδας που θέλει να δημιουργήσει η Ουάσιγκτον.
Μεταξύ των προγραμμάτων που βρίσκονται υπό ανάπτυξη είναι οι Space-Based Interceptors, αναχαιτιστές που προορίζονται να πλήττουν πυραυλικές απειλές, καθώς και το Space-Based Air-Moving Target Indication, ένα δορυφορικό σύστημα που προορίζεται για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση εναέριων στόχων.
Οι αναχαιτιστές βρίσκονται ακόμη υπό ανάπτυξη και, επομένως, δεν πρέπει να συγχέονται με τα άγνωστα «space control weapons» που ο Μάινκ αποκάλυψε ότι βρίσκονται ήδη σε τροχιά. Σύμφωνα με το Air & Space Forces Magazine, το πρόγραμμα έχει περάσει από τον αρχικό σχεδιασμό στην κατασκευή υλικού κατάλληλου για πτητικές δοκιμές, ενώ η Space Force εξετάζει την ανάπτυξη μιας πρώτης επιχειρησιακής δυνατότητας έως το 2028.
Η αλλαγή κατεύθυνσης είχε καταστεί σαφέστερη ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025, όταν εκτελεστικό διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ υπογράμμισε ότι ο ρόλος της Space Force δεν περιορίζεται στην προστασία αμερικανικών διαστημικών μέσων, αλλά περιλαμβάνει και επιθετικές αποστολές.
Η US Space Force δημιουργήθηκε το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, και αποτέλεσε τον πρώτο νέο κλάδο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων εδώ και περισσότερα από 70 χρόνια.
Τι επιτρέπει το διεθνές δίκαιο
Η ανάπτυξη ενός όπλου σε τροχιά δεν αποτελεί από μόνη της παραβίαση της βασικής διεθνούς συνθήκης που διέπει τις δραστηριότητες των κρατών στο Διάστημα.
Η Outer Space Treaty του 1967 απαγορεύει την τοποθέτηση πυρηνικών όπλων ή άλλων όπλων μαζικής καταστροφής σε τροχιά γύρω από τη Γη, καθώς και την εγκατάστασή τους στη Σελήνη ή σε άλλα ουράνια σώματα. Δεν επιβάλλει, όμως, γενική απαγόρευση κάθε συμβατικού όπλου στο Διάστημα.
Αυτό το νομικό κενό έχει επιτρέψει στις μεγάλες δυνάμεις να αναπτύξουν διαφορετικές τεχνολογίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον διαστημικών συστημάτων, από παρεμβολές και κυβερνοεπιθέσεις μέχρι αντιδορυφορικά όπλα.
Η δήλωση του Μάινκ αποτελεί πλέον την πιο σαφή δημόσια επιβεβαίωση ότι η νέα αμερικανική στρατηγική δεν αφορά μόνο μελλοντικά σχέδια. Κάποια από τα συστήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο του Διαστήματος βρίσκονται ήδη σε τροχιά, ωστόσο η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να κρατά απόρρητο τι ακριβώς μπορούν να κάνουν.
