Η Δανία και η Γροιλανδία χαιρέτισαν το Σάββατο τη «δεσμευτική» συμφωνία με τις ΗΠΑ για την ασφάλεια στην Αρκτική, την οποία ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ περιέγραψε ως συμφωνία που παρέχει στην Ουάσιγκτον «μόνιμο έλεγχο» επί της ασφάλειας της Γροιλανδίας και αποκλείει την εγκατάσταση ρωσικών και κινεζικών βάσεων στο νησί.
Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη την επόμενη εβδομάδα.
Ο Δανός Υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε ότι η συμφωνία «θα ενισχύσει την ασφάλεια» στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό, σημειώνοντας ότι σέβεται «τις κόκκινες γραμμές» που είχε θέσει η Κοπεγχάγη.
Οι ακριβείς όροι της συμφωνίας παραμένουν ασαφείς, ενώ η Δανία επιμένει ότι η κυριαρχία της επί της Γροιλανδίας παραμένει ανέπαφη.
Η Δανή Πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν δήλωσε ότι το κείμενο «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση».
Ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν ανέφερε από την πλευρά του ότι η συμφωνία «εγγυάται και ενισχύει την ασφάλεια της Γροιλανδίας, του βασιλείου της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας».
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι οι ΗΠΑ εξασφάλισαν «μόνιμο έλεγχο» επί της ασφάλειας της Γροιλανδίας, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία θα αποτρέψει αντιπάλους της Ουάσιγκτον, κυρίως την Κίνα και τη Ρωσία, από το να αποκτήσουν στρατιωτική παρουσία ή να πραγματοποιήσουν ευαίσθητες επενδύσεις στο νησί χωρίς τη συγκατάθεση των ΗΠΑ.
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι η συμφωνία διασφαλίζει πως η Κίνα και η Ρωσία δεν θα μπορούν να εγκαταστήσουν βάσεις ή να αναπτύξουν στρατεύματα στη Γροιλανδία, ενώ προβλέπονται μηχανισμοί για την αποτροπή επενδύσεων σε ευαίσθητους τομείς.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν «αμέσως» τη διαδικασία ενίσχυσης της στρατιωτικής τους παρουσίας στο νησί.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Ουάσιγκτον εξετάζει τη δημιουργία τριών νέων βάσεων στο νότιο τμήμα της Γροιλανδίας, πέραν της υφιστάμενης βάσης Πίτουφικ στο βόρειο τμήμα του νησιού.
Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη συμφωνία συμβιβασμό που «απαντά σε όλες τις ανησυχίες μας για την εθνική ασφάλεια που αφορούν τη Γροιλανδία».
Ο Τραμπ ανέφερε ακόμη ότι η συμφωνία θα έχει αόριστη διάρκεια και «κανένα κόστος» για την Ουάσιγκτον, ενώ, σύμφωνα με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, θα παραμείνει σε ισχύ ακόμη και σε περίπτωση πλήρους ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας.
Η συμφωνία έρχεται μετά από μήνες έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ-Δανίας, καθώς ο Τραμπ είχε απειλήσει ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Η Γροιλανδία βρίσκεται σε στρατηγική θέση μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, διαθέτει σημαντικά ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπάνιων γαιών και αποκτά αυξανόμενη γεωπολιτική σημασία καθώς η τήξη των πάγων ανοίγει νέες ναυτιλιακές οδούς στην Αρκτική.
Συμφωνία άμυνας του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, παρείχε ήδη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ευρεία δυνατότητα ανάπτυξης εγκαταστάσεων στη Γροιλανδία, υπό την προϋπόθεση ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
