Το πολιτικό παρασκήνιο πίσω από την απόφαση της λιβυκής Βουλής να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 επιχειρεί να φωτίσει νέο δημοσίευμα του αραβικού ειδησεογραφικού δικτύου Asharq News, το οποίο συνδέει τη θεαματική αλλαγή στάσης της ανατολικής Λιβύης με τις πολιτικές φιλοδοξίες του Σαντάμ Χαφτάρ, τις διεργασίες για την ενοποίηση της χώρας και τις σχέσεις με την Άγκυρα.
Το μεγάλο παζάρι στη Λιβύη: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι φιλοδοξίες του Σαντάμ Χαφτάρ – Τι αποκαλύπτει το Asharq News
Νέα στοιχεία για τις πολιτικές διεργασίες πίσω από την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου παρουσιάζει το Asharq. Στο επίκεντρο οι φιλοδοξίες του Σαντάμ Χαφτάρ, οι καταγγελίες για ξένες πιέσεις και ο ρόλος της Τουρκίας.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της 24ης Οκτωβρίου, στο επίκεντρο των παρασκηνιακών συζητήσεων βρίσκεται ένα σενάριο πολιτικής διευθέτησης που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την ηγεσία της Λιβύης, με την Τουρκία να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις επαφές μεταξύ των αντίπαλων στρατοπέδων.
Το σενάριο για την προεδρία του Σαντάμ Χαφτάρ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές του πολιτικού αναλυτή Αμπντάλα Νουαϊσέρ, ο οποίος υποστηρίζει ότι κυκλοφορούν ανεπίσημες πληροφορίες για ένα σχέδιο ανακατανομής της εξουσίας στη Λιβύη.
Σύμφωνα με το συγκεκριμένο σενάριο, ο Σαντάμ Χαφτάρ, γιος του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ και αναπληρωτής διοικητής των δυνάμεων της ανατολικής Λιβύης, θα μπορούσε να αναλάβει την προεδρία ενός νέου εκτελεστικού Προεδρικού Συμβουλίου, ενώ ο Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά θα παρέμενε στη θέση του πρωθυπουργού.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας πολιτικής προσέγγισης μεταξύ ανατολικής και δυτικής Λιβύης, έπειτα από χρόνια αντιπαραθέσεων.
Ωστόσο, το Asharq επισημαίνει ότι πρόκειται για ανεπίσημες πληροφορίες και όχι για επιβεβαιωμένη συμφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
Οι καταγγελίες για ξένες πιέσεις
Μια δεύτερη πτυχή του δημοσιεύματος αφορά τις πιέσεις που φέρεται να ασκήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια για να αποτραπεί η επικύρωση του μνημονίου.
Ο Λίβυος βουλευτής Ισάμ αλ Τζαχάνι υποστηρίζει ότι η συμφωνία παρέμενε σε εκκρεμότητα εξαιτίας παρεμβάσεων ξένων χωρών προς τον πρώην πρόεδρο της Βουλής, Αγκίλα Σάλεχ.
Ο βουλευτής δεν κατονομάζει τις χώρες στις οποίες αναφέρεται ούτε παρουσιάζει, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, συγκεκριμένα τεκμήρια για τις καταγγελλόμενες πιέσεις.
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η έγκριση του μνημονίου πραγματοποιήθηκε στις 20 Οκτωβρίου, λίγες ημέρες μετά την αλλαγή στην προεδρία της λιβυκής Βουλής.
Η εξέλιξη σηματοδότησε πλήρη ανατροπή της προηγούμενης στάσης του κοινοβουλίου, το οποίο το 2020 είχε απορρίψει τις συμφωνίες με την Τουρκία και είχε αποφασίσει τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα.
Η στρατιωτική διάσταση της προσέγγισης
Το δημοσίευμα εξετάζει επίσης τη σύνδεση των πολιτικών φιλοδοξιών του Σαντάμ Χαφτάρ με τη διεύρυνση της στρατιωτικής συνεργασίας ανάμεσα στην Τουρκία και τις δυνάμεις της ανατολικής Λιβύης.
Η Άγκυρα, η οποία στο παρελθόν είχε υποστηρίξει στρατιωτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στις δυνάμεις του Χαφτάρ, έχει τα τελευταία χρόνια αναπτύξει διαύλους επικοινωνίας και με την ανατολική πλευρά.
Στο πλαίσιο αυτό, οι συζητήσεις για στρατιωτική συνεργασία, εκπαίδευση δυνάμεων και ενδεχόμενη ενοποίηση των στρατιωτικών δομών της Λιβύης αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου εντάσσεται πλέον σε μια ευρύτερη διαδικασία προσέγγισης, η οποία θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της Τουρκίας ως συνομιλητή και των δύο πλευρών.
Τι αλλάζει μετά την επικύρωση
Στο δημοσίευμα φιλοξενούνται και διαφορετικές νομικές προσεγγίσεις για τις συνέπειες της απόφασης της λιβυκής Βουλής.
Ο Λίβυος νομικός Αμπντάλα αλ Ντιμπάνι εκτιμά ότι η κοινοβουλευτική επικύρωση ενισχύει τη θεσμική κατοχύρωση του μνημονίου στο εσωτερικό της χώρας.
Αντίθετα, ο Αιγύπτιος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Μοχάμεντ Μαχμούντ Μεχράν υπογραμμίζει ότι η απόφαση δεν μπορεί να δημιουργήσει νομικές υποχρεώσεις για τρίτα κράτη.
Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και την Κύπρο, οι οποίες απορρίπτουν το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας και παραγνωρίζει τα δικαιώματα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Οι επιπτώσεις για Ελλάδα και Κύπρο
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η σημαντικότερη παράμετρος δεν περιορίζεται στην ίδια την κοινοβουλευτική απόφαση, αλλά αφορά τη μεταβολή των γεωπολιτικών ισορροπιών στη Λιβύη.
Η Τουρκία, έχοντας διατηρήσει στενές σχέσεις με την κυβέρνηση της Τρίπολης, φαίνεται να αποκτά πλέον μεγαλύτερη επιρροή και στο στρατόπεδο Χαφτάρ, το οποίο μέχρι πρόσφατα αποτελούσε βασικό αντίβαρο στην τουρκική παρουσία στη χώρα.
Εάν η προσέγγιση αυτή οδηγήσει σε ευρύτερη πολιτική και στρατιωτική συνεργασία, θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, η κοινοβουλευτική έγκριση του μνημονίου δεν συνεπάγεται αυτομάτως την έναρξη ενεργειακών ερευνών στις αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές ούτε μεταβάλλει από μόνη της τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
