Ο αριθμός των συνταξιοδοτικών ταμείων στην Κύπρο έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 30% μετά την εφαρμογή του Νόμου για την Επαγγελματική Συνταξιοδοτική Παροχή, αναφέρει η Κεντρική Τράπεζα στην πρώτη στατιστική έκθεση των συνταξιοδοτικών ταμείων για το 2025, τονίζοντας ότι ο τομέας είναι κατακερματισμένος.
Στην έκθεση παρουσιάζεται μια συνοπτική εικόνα των βασικών εξελίξεων στα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού των συνταξιοδοτικών ταμείων που είναι κάτοικοι Κύπρου, καθώς επίσης, χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των συνταξιοδοτικών ταμείων, και των μελών τους.
Ο συνολικός αριθμός των συνταξιοδοτικών ταμείων στην Κύπρο ανήλθε σε λιγότερο από 600 στο τέλος του 2025, αντανακλώντας μια μείωση άνω του 30% κατά την τελευταία πενταετία.
Η απότομη αυτή μείωση οφείλεται κυρίως στη μεταφορά της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Επαγγελματική Συνταξιοδοτική Παροχή στο Κυπριακό δίκαιο τον Φεβρουάριο του 20203 , η οποία εισήγαγε ενισχυμένες απαιτήσεις διακυβέρνησης, εσωτερικού ελέγχου, διαχείρισης κινδύνων και θεματοφυλακής για τα συνταξιοδοτικά ταμεία. Οι ενισχυμένες αυτές υποχρεώσεις επέβαλαν δυσανάλογο βάρος στα μικρότερα ταμεία, εκ των οποίων πολλά δεν διέθεταν την ικανότητα να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στα νέα πρότυπα.
Ως αποτέλεσμα, μεγάλος αριθμός μικρών ταμείων είτε συγχωνεύθηκε είτε μεταφέρθηκε σε μεγαλύτερα πολύ-επιχειρησιακά ταμεία, επιταχύνοντας τη διαδικασία συγκέντρωσης του τομέα.
Ωστόσο, αναφέρεται, η χώρα εξακολουθεί να κατέχει την τρίτη υψηλότερη θέση στη ζώνη του ευρώ ως προς τον αριθμό των συνταξιοδοτικών ταμείων και κατατάσσεται στα χαμηλότερα επίπεδα όσον αφορά το μέσο ενεργητικό ανά συνταξιοδοτικό ταμείο μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ, υποδηλώνοντας ένα επίμονα κατακερματισμένο τομέα.
Η Κύπρος εξακολουθεί να κατατάσσεται τρίτη στη ζώνη του ευρώ όσον αφορά το συνολικό αριθμό συνταξιοδοτικών ταμείων, μετά την Ιρλανδία (περίπου 5.000) και την Ισπανία (περίπου 1.000).
Κυριαρχούν τα συστήματα καθορισμένων εισφορών
Σύμφωνα με την έκθεση, το συνταξιοδοτικό τοπίο κυριαρχείται από συστήματα καθορισμένων εισφορών έναντι των συστημάτων καθορισμένων παροχών, τα οποία αντιπροσωπεύουν άνω του 80% των συνταξιοδοτικών ταμείων, γεγονός που αντανακλά το χαμηλότερο κόστος και τον περιορισμένο κίνδυνο για τους εργοδότες.
Η επενδυτική σύνθεση των συνταξιοδοτικών ταμείων παραμένει επικεντρωμένη σε παραδοσιακές κατηγορίες, ωστόσο παρατηρούνται ενδείξεις σταδιακής διαφοροποίησης, οι οποίες ενδέχεται να ενισχύσουν τις αποδόσεις αλλά και να αυξήσουν την μεταβλητότητα.
Τα συνταξιοδοτικά ταμεία στην Κύπρο εμφανίζουν σχετική ανθεκτικότητα, συμβάλλοντας στη διατήρηση της σταθερότητας του τομέα και στη στήριξη της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των συνταξιοδοτικών παροχών. Ωστόσο, επισημαίνεται, περίπου το 20% της συνολικής αξίας των συστημάτων καθορισμένων παροχών εκτιμάται ότι παραμένει ελλειμματικά χρηματοδοτημένο.
