Έναν «αόρατο» τουριστικό χάρτη με καταλυμάτα βραχυχρόνιας μίσθωσης να δραστηριοποιούνται εκτός του επίσημου πλαισίου καταγραφής και αδειοδότησης αποκαλύπτεται μέσα από την ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Υφυπουργείο Τουρισμού.
Ο δειγματοληπτικός έλεγχος σε δημοφιλείς πλατφόρμες όπως Booking.com και Airbnb δείχνει ότι σημαντικός αριθμός τουριστικών επαύλεων και οργανωμένων διαμερισμάτων είτε δεν εμφανίζεται στα μητρώα του Υφυπουργείου είτε προβάλλεται με ανακριβή στοιχεία άδειας.
Στην επαρχία Αμμοχώστου, η Ελεγκτική Υπηρεσία εξέτασε δείγμα 150 καταχωρίσεων σε Booking.com και Airbnb, με στόχο να διαπιστώσει κατά πόσο τα καταλύματα που διαφημίζονται online είναι καταγεγραμμένα στα επίσημα μητρώα. Από τον έλεγχο εντοπίστηκαν 23 περιπτώσεις –κυρίως τουριστικές επαύλεις και οργανωμένα διαμερίσματα– οι οποίες δεν κατέστη δυνατό να ταυτοποιηθούν ούτε στο Μητρώο Τουριστικών Καταλυμάτων, ούτε στο Μητρώο Αυτοεξυπηρετούμενων Καταλυμάτων του Υφυπουργείου Τουρισμού.
Σε 14 από αυτές τις περιπτώσεις, η πλατφόρμα δεν ανέγραφε καθόλου αριθμό άδειας εγγραφής, κατά παράβαση της νομοθεσίας που επιβάλλει την υποχρεωτική αναγραφή του αριθμού για σκοπούς διαφάνειας και ελέγχου. Στις υπόλοιπες 9 περιπτώσεις, ενώ αναγραφόταν αριθμός άδειας εγγραφής, ο αριθμός αυτός δεν εντοπιζόταν στα μητρώα του Υφυπουργείου, είτε επειδή δεν αντιστοιχούσε σε καταχωρισμένο κατάλυμα είτε επειδή δεν ήταν σε ισχύ.
Σύμφωνα με την Έκθεση, ο συνολικός αριθμός των καταλυμάτων ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος από τον καταγεγραμμένο, με αποτέλεσμα το πραγματικό ποσοστό των πλήρως αδειοδοτημένων καταλυμάτων να ενδέχεται να είναι χαμηλότερο από το 23%. Επιπλέον, τα πιο πάνω ευρήματα καταδεικνύουν ότι αριθμός καταλυμάτων φαίνεται να δραστηριοποιείται εκτός του προβλεπόμενου πλαισίου καταγραφής και αδειοδότησης, γεγονός που ενδέχεται να δημιουργεί ουσιώδεις στρεβλώσεις στην τουριστική αγορά και να περιορίζει την αποτελεσματικότητα του εποπτικού μηχανισμού.
Μόνο 3 στα 10 πλήρως νόμιμα
Παρόμοια εικόνα αναδεικνύεται και στα αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα, όπου το Υφυπουργείο τηρεί ξεχωριστό Μητρώο Αυτοεξυπηρετούμενων Καταλυμάτων, στο οποίο στις 6 Μαΐου 2026 ήταν καταγεγραμμένα 8.464 αδειούχα καταλύματα σε παγκύπρια βάση. Από δειγματοληπτικό έλεγχο που διενεργήθηκε σε καταχωρίσεις πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης, η Ελεγκτική Υπηρεσία κατάφερε να ταυτοποιήσει 20 καταλύματα του δείγματος με βάση τα στοιχεία της διαδικτυακής καταχώριση.
Μόνο 6 από τα 20 καταλύματα (30%) ήταν καταχωρισμένα στο Μητρώο και διέθεταν έγκυρη άδεια εγγραφής, με στοιχεία που αντιστοιχούσαν στα δεδομένα του Υφυπουργείου. Δέκα καταλύματα (50%) δεν ανέγραφαν καν αριθμό άδειας εγγραφής στην πλατφόρμα, ούτε φαίνεται να ήταν καταχωρισμένα στο Μητρώο, ενώ σε τέσσερις περιπτώσεις (20%) ο αριθμός άδειας που εμφανιζόταν online δεν συμφωνούσε με τα στοιχεία του Μητρώου – είτε δεν αντιστοιχούσε σε εν ισχύ άδεια είτε αφορούσε διαφορετικό κατάλυμα.
Η Έκθεση σημειώνει ότι η κατάσταση αυτή «αναδεικνύει παράλληλα την ύπαρξη κενών στους μηχανισμούς εποπτείας και ελέγχου των ηλεκτρονικών πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης από το Υφυπουργείο Τουρισμού», καθώς δεν διασφαλίζεται ότι τα καταλύματα που διαφημίζονται ως νόμιμα πληρούν πράγματι τις προϋποθέσεις καταγραφής και αδειοδότησης.
Δυσκολία ταυτοποίησης και κενά πληροφόρησης
Πέρα από την απουσία ή την ανακρίβεια του αριθμού άδειας, η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι ιδιαίτερα στην πλατφόρμα Airbnb, πολλές καταχωρίσεις εμφανίζονται χωρίς σαφή στοιχεία ταυτοποίησης (διεύθυνση, επωνυμία, συγκεκριμένη περιγραφή), κάτι που δυσχεραίνει την αντιστοίχιση με τα στοιχεία των μητρώων. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν οι Αρχές θέλουν να ελέγξουν ένα κατάλυμα που προβάλλεται online, τα διαθέσιμα στοιχεία συχνά δεν επαρκούν για ασφαλή διασταύρωση.
Η Έκθεση συνδέει το πρόβλημα με την απουσία θεσμοθετημένου μηχανισμού έγκαιρης ανταλλαγής πληροφοριών και διαλειτουργικότητας μεταξύ δημόσιων υπηρεσιών και πλατφορμών, επισημαίνοντας ότι σήμερα μεγάλο μέρος της πληροφόρησης συλλέγεται χειροκίνητα ή μέσω εγγράφων που προσκομίζουν οι ίδιοι οι αιτητές. Αυτό αυξάνει τον διοικητικό φόρτο, αφήνει περιθώριο λαθών και καθυστερεί τη λήψη αποφάσεων, ενώ δεν επιτρέπει έγκαιρο εντοπισμό καταλυμάτων που λειτουργούν σε συνθήκες μη συμμόρφωσης.
Η περίπτωση της Γερμασόγειας
Η έκθεση συνδέει τις αδυναμίες του συστήματος με την υπόθεση της κατάρρευσης κτηρίου στη Γερμασόγεια, στις 11 Απριλίου 2026, όπου λειτουργούσαν τρία αυτοεξυπηρετούμενα διαμερίσματα, εγγεγραμμένα στο Μητρώο του Υφυπουργείου από τον Μάρτιο και Μάιο 2025. Παρότι η οικοδομή είχε χαρακτηριστεί επικίνδυνη από τον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης Λεμεσού τον Μάρτιο 2026, δεν υπήρξε σχετική ενημέρωση προς το Υφυπουργείο, με αποτέλεσμα τα διαμερίσματα να παραμείνουν εγγεγραμμένα και να συνεχίσουν να διατίθενται «νόμιμα» μέσω πλατφόρμας μέχρι την ημερομηνία της κατάρρευσης.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνει ότι η απουσία θεσμοθετημένου μηχανισμού έγκαιρης ανταλλαγής πληροφοριών και συντονισμού μεταξύ υπηρεσιών είχε ως αποτέλεσμα το Υφυπουργείο να μην είναι σε θέση να επανεξετάσει εγκαίρως την καταλληλότητα των διαμερισμάτων για φιλοξενία επισκεπτών και, ενδεχομένως, να αναστείλει ή να διαγράψει τη λειτουργία τους από το Μητρώο.
Τι λέει το υφυπουργείο
Στην απάντησή του προς την Ελεγκτική Υπηρεσία, το Υφυπουργείο Τουρισμού αναφέρει ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου καταλυμάτων που διαφημίζονται χωρίς αριθμό εγγραφής ή εκτός μητρώου θα ενισχυθεί με την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1028 για τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Ο Κανονισμός τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2024, με τις σχετικές υποχρεώσεις να εφαρμόζονται από τις 20 Μαΐου 2026, και προβλέπει αυστηρότερη υποχρέωση καταγραφής και διασταύρωσης στοιχείων μεταξύ πλατφορμών και εθνικών αρχών.
Παράλληλα, το Υφυπουργείο ενημερώνει ότι προτίθεται να προωθήσει νέο νομοσχέδιο για τη ρύθμιση της λειτουργίας καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, με πρόβλεψη για υποχρεωτικά πιστοποιητικά (πέραν των υφιστάμενων διοικητικών εγγράφων) και επιτόπιους ελέγχους, ώστε το μητρώο να λειτουργεί όχι απλώς ως καταγραφή, αλλά ως μηχανισμός διασφάλισης καταλληλότητας και ασφάλειας.
