Γράφει: Βάλια Καϊμάκη
Ο κόσμος έγινε πλουσιότερος το 2025. Αυτό είναι το πρώτο και πιο εντυπωσιακό συμπέρασμα της νέας έκθεσης Global Wealth Report 2026 της UBS Global Wealth Management, του βραχίονα διαχείρισης πλούτου της ελβετικής τράπεζας UBS.
Η έκθεση, που παρακολουθεί την εξέλιξη και την κατανομή του πλούτου σε 56 αγορές οι οποίες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 92% του παγκόσμιου πλούτου, καταγράφει αύξηση του συνολικού προσωπικού πλούτου κατά 10,8% σε δολάρια το 2025. Είναι η τρίτη συνεχόμενη χρονιά ανόδου και, σύμφωνα με τη UBS, ο ταχύτερος ρυθμός των τελευταίων ετών. Η αύξηση στηρίχθηκε στις ισχυρές χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά και στην άνοδο των μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, κυρίως των ακινήτων.
Όμως η μεγάλη εικόνα έχει και τη σκοτεινή της πλευρά. Η ίδια η έκθεση επισημαίνει ότι, ενώ ο μέσος πλούτος αυξήθηκε, ο διάμεσος πλούτος μειώθηκε στις περισσότερες αγορές. Με άλλα λόγια, οι αριθμοί δείχνουν έναν κόσμο πλουσιότερο, αλλά όχι απαραίτητα κοινωνίες στις οποίες οι περισσότεροι πολίτες νιώθουν πλουσιότεροι. Η άνοδος σημειώνεται στην κορυφή. Και όταν η κορυφή ανεβαίνει πολύ γρήγορα, ο μέσος όρος μπορεί να γίνει παραπλανητικός.
Η έκθεση της UBS το λέει καθαρά: οι μέσοι όροι δεν αρκούν. Ένας μικρός αριθμός πολύ πλούσιων ατόμων μπορεί να ανεβάσει εντυπωσιακά τον μέσο πλούτο μιας χώρας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πλειονότητα των πολιτών έχει αντίστοιχη περιουσιακή άνεση. Γι’ αυτό η έκθεση δίνει ιδιαίτερη σημασία στον διάμεσο πλούτο, δηλαδή στο σημείο όπου ο μισός πληθυσμός βρίσκεται πάνω και ο μισός κάτω.
Περιφερειακά, η ισχυρότερη αύξηση καταγράφεται στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Η περιοχή EMEA εμφανίζει άνοδο 17,5%, έναντι 8,5% στην Αμερική και 5,9% στην Ασία-Ειρηνικό. Η Δυτική Ευρώπη κινήθηκε κοντά στο 17%, ενώ η Ανατολική Ευρώπη εκτινάχθηκε κατά 28%. Ωστόσο εδώ υπάρχει μια σημαντική υποσημείωση: η αποδυνάμωση του δολαρίου έκανε τον πλούτο εκτός ΗΠΑ να φαίνεται υψηλότερος όταν μετράται σε δολάρια. Το ευρώ, για παράδειγμα, ενισχύθηκε σχεδόν 9% έναντι του δολαρίου το 2025, κάτι που βελτίωσε την εικόνα της Ευρώπης στη συγκεκριμένη μέτρηση.
Η κατανομή
Η παγκόσμια κατανομή παραμένει εξαιρετικά συγκεντρωμένη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέχουν πλέον 35,7% του προσωπικού πλούτου που μετρά η UBS. Η Δυτική Ευρώπη ακολουθεί με λίγο κάτω από 22%, ενώ η Κίνα βρίσκεται στο 18,5%. Μόνο δύο αγορές, οι ΗΠΑ και η Κίνα, συγκεντρώνουν πάνω από το μισό του προσωπικού πλούτου που καταγράφεται στο δείγμα της έκθεσης.
Η Κύπρος δεν έχει ξεχωριστό κεφάλαιο στην έκθεση, αλλά εμφανίζεται σε αρκετούς κρίσιμους πίνακες και γραφήματα. Και η εικόνα της έχει ενδιαφέρον, ακριβώς επειδή δεν είναι μονοσήμαντη.
Πρώτον, η Κύπρος περιλαμβάνεται στις 56 αγορές του δείγματος και κατατάσσεται από τη UBS στην περιοχή EMEA, ειδικότερα στην υποκατηγορία της Ανατολικής Ευρώπης. Στην ανάλυση της περιόδου 2020-2025, ο διάμεσος πλούτος στην Κύπρο εμφανίζεται αυξημένος κατά περίπου 20%, και αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός. Αυτό είναι ένα από τα θετικά στοιχεία για την Κύπρο της έκθεσης: δείχνει ότι το κέντρο της κατανομής, όχι μόνο η κορυφή, κινήθηκε ανοδικά.
Την ίδια στιγμή, όμως, στον χάρτη της UBS για την περίοδο 2020-2025, η Κύπρος εμφανίζεται στην κατηγορία των χωρών όπου ο μέσος πλούτος ανά ενήλικο, σε πραγματικούς όρους, δεν αυξήθηκε αλλά κινήθηκε από οριακή στασιμότητα έως πτώση. Η έκθεση δεν δίνει ακριβές ποσοστό για την Κύπρο στο συγκεκριμένο γράφημα, αλλά την κατατάσσει στη ζώνη 0% έως -25%. Αυτό δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: ο διάμεσος πλούτος ανεβαίνει, αλλά ο μέσος πλούτος δεν ακολουθεί αντίστοιχη πορεία. Η έκθεση δεν δίνει αρκετή ανάλυση για να εξηγηθεί πλήρως το κυπριακό φαινόμενο, αλλά το εύρημα δείχνει ότι η εσωτερική σύνθεση του πλούτου στην Κύπρο έχει ιδιαιτερότητες.
Δεύτερον, η Κύπρος ξεχωρίζει στη σύνθεση του πλούτου. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αντιστοιχούν στο 55,1% του ακαθάριστου πλούτου. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από πολλές ευρωπαϊκές χώρες και αισθητά υψηλότερο από την Ελλάδα, όπου το αντίστοιχο ποσοστό είναι 36,1%. Αυτό σημαίνει ότι ο κυπριακός πλούτος, όπως τον μετρά η UBS, δεν στηρίζεται μόνο στα ακίνητα, αλλά έχει ισχυρότερη χρηματοοικονομική διάσταση.
Τρίτον, η Κύπρος ξεχωρίζει και για το χρέος. Το χρέος αντιστοιχεί στο 20,7% του ακαθάριστου πλούτου, ποσοστό που την τοποθετεί πολύ ψηλά στον σχετικό πίνακα. Είναι δεύτερη μετά τη Βραζιλία, η οποία καταγράφει 23,4%, και βρίσκεται πάνω από την Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Αυστραλία. Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο για την Κύπρο: η περιουσία υπάρχει, αλλά συνοδεύεται από υψηλή μόχλευση.
Και τέλος, η UBS υπολογίζει ότι στην Κύπρο υπάρχουν περίπου 24.000 εκατομμυριούχοι σε δολάρια. Ως ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού, η Κύπρος εμφανίζεται στο σχετικό γράφημα κοντά στο όριο του 3%, δηλαδή σε μια κατηγορία χωρών όπου η παρουσία εκατομμυριούχων είναι μεν αξιοσημείωτη, αλλά όχι συγκρίσιμη με χώρες όπως το Λουξεμβούργο, η Ελβετία, το Χονγκ Κονγκ ή οι ΗΠΑ.
Γενικά σε παγκόσμιο επίπεδο, ο αριθμός των εκατομμυριούχων σε δολάρια έφτασε σε νέο ρεκόρ. Η UBS εκτιμά ότι μέσα στο 2025 δημιουργήθηκαν σχεδόν ένα εκατομμύριο νέοι εκατομμυριούχοι, δηλαδή πάνω από 2.680 την ημέρα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το μισό αυτής της αύξησης, με περισσότερους από 441.000 νέους εκατομμυριούχους σε έναν χρόνο.
Αλλά και εδώ χρειάζεται προσοχή. Το να είναι κάποιος εκατομμυριούχος δεν σημαίνει ότι έχει ένα εκατομμύριο διαθέσιμο στην τράπεζα. Σε πολλές περιπτώσεις, η περιουσία αυτή είναι δεμένη σε ακίνητα ή άλλα μη ρευστά στοιχεία. Η έκθεση κάνει μια χρήσιμη διάκριση ανάμεσα στον συνολικό πλούτο και στο ρευστό και στις επενδύσεις. Στις ΗΠΑ, σχεδόν το 47% του καθαρού πλούτου είναι ρευστό, λόγω της μεγάλης συμμετοχής σε μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και επενδυτικά προϊόντα. Σε άλλες χώρες, όπου ο πλούτος είναι περισσότερο δεμένος με την κατοικία, η εικόνα είναι διαφορετική.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα, ωστόσο, αφορά την ίδια την παγκόσμια πυραμίδα του πλούτου. Το χαμηλότερο στρώμα, κάτω από τα 10.000 δολάρια, έχει συρρικνωθεί τόσο ώστε είναι πλέον μόλις λίγο μεγαλύτερο από το αμέσως επόμενο, εκείνο των 10.000 έως 100.000 δολαρίων. Το 2025, το 41,1% των ενηλίκων του δείγματος βρίσκεται κάτω από τα 10.000 δολάρια, ενώ το 42,1% βρίσκεται μεταξύ 10.000 και 100.000 δολαρίων. Στην κατηγορία πάνω από το 1 εκατ. δολάρια βρίσκεται μόλις το 1,5% των ενηλίκων, αλλά αυτό το μικρό ποσοστό κατέχει τεράστιο μέρος του συνολικού πλούτου.
Τα ευρήματα
Το εύρημα της έκθεσης, τελικά, δεν είναι απλώς ότι ο πλούτος αυξάνεται. Είναι ότι αυξάνεται σε έναν κόσμο όπου η ιδιοκτησία, τα ακίνητα, οι χρηματοπιστωτικές αγορές, το χρέος και η συναλλαγματική ισχύς των νομισμάτων καθορίζουν ποιος φαίνεται πλουσιότερος και ποιος αισθάνεται πραγματικά ασφαλέστερος.
Η έκθεση έχει, πάντως, σαφείς περιορισμούς. Τα στοιχεία της UBS βασίζονται σε εκτιμήσεις και μοντέλα για 56 αγορές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 92% του παγκόσμιου πλούτου, αλλά δεν καλύπτουν το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας. Επιπλέον, οι συγκρίσεις με προηγούμενες εκδόσεις δεν είναι πάντα ευθείες, καθώς η μεθοδολογία έχει επικαιροποιηθεί, ενώ η αποτύπωση σε δολάρια επηρεάζεται έντονα από τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Η ίδια η έκθεση υπενθυμίζει επίσης ότι ο πλούτος δεν ταυτίζεται με το εισόδημα ούτε δείχνει απαραίτητα την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Με άλλα λόγια, πρόκειται για έναν χρήσιμο διεθνή χάρτη του πλούτου, όχι για απόλυτη μέτρηση της πραγματικής οικονομικής ευημερίας κάθε κοινωνίας.
