Ζητήματα σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν από την ψηφιακή παρουσίαση επιταγών, κυρίως ως προς την απόδειξη της γνησιότητας και της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής, έθεσαν βουλευτές κατά τη συζήτηση δύο νομοσχεδίων του Υπουργείου Οικονομικών στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών.
Τα νομοσχέδια εκσυγχρονίζουν το πλαίσιο παρουσίασης και πληρωμής επιταγών, προβλέποντας τη δυνατότητα παρουσίασης προς πληρωμή μέσω ψηφιακής απεικόνισης και των ηλεκτρονικών καναλιών των τραπεζών, χωρίς φυσική προσκόμιση. Οι υφιστάμενοι τρόποι παρουσίασης δεν επηρεάζονται.
Το δεύτερο νομοσχέδιο τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα, ώστε, σε περίπτωση ψηφιακής παρουσίασης ακάλυπτης επιταγής, η τράπεζα να καταχωρίζει ηλεκτρονικά τον πραγματικό λόγο μη πληρωμής. Η καταχώρηση θα μπορεί να γίνει αποδεκτή ως μαρτυρία ενώπιον Δικαστηρίου και θα αποτελεί μαχητό τεκμήριο ως προς το περιεχόμενό της.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, οι αλλαγές αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό του πλαισίου και στη διευκόλυνση πολιτών και επιχειρήσεων, επιτρέποντας ταχύτερη εξυπηρέτηση χωρίς μετάβαση σε τραπεζικό κατάστημα. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων μερών δεν μεταβάλλονται.
Ερωτήματα για την απόδειξη ακάλυπτης επιταγής
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Ανδρέας Πασιουρτίδης εξέφρασε προβληματισμό για τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν στην απόδειξη του αδικήματος, σημειώνοντας ότι στην ψηφιακή παρουσίαση δεν θα υπάρχει το πρωτότυπο έγγραφο.
Όπως ανέφερε, ενδέχεται να προκύψουν ζητήματα σε σχέση με την υπογραφή και τον γραφικό χαρακτήρα, ενώ μπορεί να αμφισβητηθούν τα ηλεκτρονικά συστήματα που θα χρησιμοποιούνται. Τόνισε ότι πρέπει να διασφαλιστεί πως δεν θα καταστεί δυσκολότερη η απόδειξη της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής.
Ο κ. Πασιουρτίδης έθεσε επίσης ζήτημα πιθανής ψηφιακής πλαστογράφησης, με δεδομένη την αποδοχή ψηφιακής απεικόνισης στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Η βουλευτής του ΔΗΚΟ και πρόεδρος της Επιτροπής, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, εισηγήθηκε να εξεταστεί πρόνοια ώστε ο δικαιούχος να υποχρεούται να διατηρεί το πρωτότυπο της επιταγής για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να είναι διαθέσιμο για σκοπούς απόδειξης.
Εκ μέρους της Τράπεζας Κύπρου, η οποία ζήτησε την τροποποίηση, ο Νεόφυτος Πολυβίου ανέφερε ότι η ψηφιακή απεικόνιση ουσιαστικά αντικαθιστά τον έλεγχο που διενεργεί σήμερα ο ταμίας κατά την προσκόμιση της επιταγής.
Εξήγησε ότι η ψηφιακή απεικόνιση θα ελέγχεται στη συνέχεια από άνθρωπο και θα προωθείται για έλεγχο κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης. Υποστήριξε ότι η διαδικασία δεν δυσχεραίνει τους ελέγχους της τράπεζας και ότι στόχος της τροποποίησης είναι να αναγνωρίζεται νομικά το ψηφιακό αντίγραφο.
Σε σχέση με τη διατήρηση του πρωτοτύπου, ο κ. Πολυβίου ανέφερε ότι μπορεί να προβλεφθεί εύλογο χρονικό διάστημα, αναφέροντας ως παράδειγμα τις δύο εβδομάδες. Πρόσθεσε ότι κάθε τράπεζα θα καθορίζει τις προϋποθέσεις και τα ποσά για τα οποία θα παρέχεται η υπηρεσία.
Απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή της Άμεσης Δημοκρατίας Γιάννη Λαούρη για την προστασία του εκδότη σε περίπτωση λάθους και για το ενδεχόμενο ετεροχρονισμένων επιταγών, ο κ. Πολυβίου είπε ότι θα συνεχίσει να εφαρμόζεται ο τεχνικός έλεγχος που ισχύει σήμερα και ότι δεν θα γίνονται δεκτές ετεροχρονισμένες επιταγές.
Δεν αλλάζει η διαδικασία για τον εκδότη
Η Κεντρική Τράπεζα διευκρίνισε ότι δεν αλλάζουν οι κανονισμοί για την καταχώριση ακάλυπτων επιταγών στο Κεντρικό Αρχείο Πληροφοριών (ΚΑΠ).
Σε ερώτηση του βουλευτή του ΑΚΕΛ Άριστου Δαμιανού κατά πόσον ο εκδότης θα ενημερώνεται σε περίπτωση ψηφιακής παρουσίασης, ώστε να μπορεί να διορθώσει τυχόν λάθος, η Κεντρική Τράπεζα ανέφερε ότι η διαδικασία παραμένει η ίδια. Η τράπεζα του εκδότη θα τον ενημερώνει ανεξάρτητα από τον τρόπο παρουσίασης της επιταγής.
Η Νομική Υπηρεσία ανέφερε ότι με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις η ψηφιακή απεικόνιση εξομοιώνεται με τη φυσική επιταγή και δεν διαφοροποιείται η νομική της αντιμετώπιση. Ο κ. Δαμιανού ζήτησε, πάντως, να διασφαλιστεί ότι ο εκδότης θα ενημερώνεται εγκαίρως, ώστε να μπορεί να διορθώσει τυχόν λάθος.
Προβληματισμός για πλαστογράφηση
Ο πρόεδρος του ΑΛΜΑ, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, εξέφρασε προβληματισμό για το ενδεχόμενο ψηφιακής πλαστογράφησης, σημειώνοντας ότι μια επιταγή μπορεί να πλαστογραφηθεί ευκολότερα ψηφιακά. Έκανε επίσης λόγο για ελλείψεις στις ασφαλιστικές δικλείδες που θα πρέπει να αποτρέπουν την κατάχρηση της διαδικασίας.
Ο κ. Πολυβίου ανέφερε ότι η επιταγή διαθέτει κωδικογραμμή, η οποία δεν είναι τυχαία, και εξήγησε ότι η εφαρμογή θα ελέγχει την κωδικογραμμή και το ποσό. Σε σχέση με την υπογραφή, σημείωσε ότι η εφαρμογή δεν θα βασίζεται αποκλειστικά σε αυτήν, αλλά θα διαθέτει μηχανισμούς αναγνώρισης της αυθεντικότητας.
Η κ. Ερωτοκρίτου ανέφερε, ωστόσο, ότι έχει δει πλαστή επιταγή που έφερε κωδικογραμμή, υπογραμμίζοντας τον προβληματισμό για την επάρκεια των δικλίδων ασφαλείας.
Ο Σύνδεσμος Τραπεζών ανέφερε ότι αντίστοιχη διαδικασία εφαρμόζεται ήδη στο εξωτερικό από μεγάλες τράπεζες.
Η κατ’ άρθρο συζήτηση των δύο νομοσχεδίων θα συνεχιστεί στην Επιτροπή Οικονομικών την ερχόμενη εβδομάδα.
Πηγή: ΚΥΠΕ
