Παρά τις θετικές επιδόσεις και τα απανωτά ρεκόρ που καταγράφει ο κυπριακός τουρισμός, η ανάγκη για τη συστηματική διαχείριση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η κυπριακή τουριστική βιομηχανία, ώστε να γίνει πιο ανθεκτική στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται για τον κλάδο παγκόσμια, παραμένει επιτακτική.
Φορείς της αγοράς, μιλώντας στον «Π», καταγράφουν τις βασικές προκλήσεις του κλάδου, τονίζοντας ότι απαιτείται συντονισμός όλων για διατήρηση και επέκταση των θετικών αποτελεσμάτων. Αξίζει να αναφερθεί ότι την περίοδο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2025 οι αφίξεις τουριστών ανήλθαν σε επίπεδα ρεκόρ, αγγίζοντας τα 4,37 εκατ. σε σύγκριση με 3,9 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2024, σημειώνοντας αύξηση 12% και ξεπερνώντας τα επίπεδα ολόκληρου του 2024 που άγγιξαν τα 4 εκατ. τουρίστες.
Κίνδυνοι και ευκαιρίες
Καίριας σημασίας, όπως αναφέρουν οι συνομιλητές μας, είναι η αξιοποίηση αφενός των ευκαιριών και αφετέρου η αντιμετώπιση των κινδύνων. Μεταξύ των προκλήσεων που καταγράφουν, είναι η ανταγωνιστικότητα, που επηρεάζεται και από το αυξημένο λειτουργικό κόστος της ενέργειας, του νερού και των πρώτων υλών στον τομέα της εστίασης, η μεγάλη έλλειψη επαρκούς καταρτισμένου προσωπικού, η βιωσιμότητα του τουριστικού προϊόντος με την υιοθέτηση έξυπνων και eco-friendly πρακτικών και ο εκσυγχρονισμός των υποδομών.
Νέο, ελκυστικό μοντέλο
Η γενική διευθύντρια του Συνδέσμου Τουριστικών Επιχειρήσεων Κύπρου (ΣΤΕΚ), Χρυσαίμιλη Ψηλογένη, δηλώνει στον «Π» ότι ο κυπριακός τουρισμός βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
«Παρά τις θετικές επιδόσεις των τελευταίων ετών», αναφέρει, «η βιομηχανία μας καλείται να ανταποκριθεί σε μια σειρά από σύνθετες προκλήσεις: Την κλιματική αλλαγή, τη σταδιακή μετατόπιση της ζήτησης σε πιο ποιοτικές και βιώσιμες εμπειρίες, το αυξημένο λειτουργικό κόστος για τις επιχειρήσεις και την ανάγκη αναβάθμισης των υποδομών. Την ίδια ώρα, ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνεται, με προορισμούς γύρω μας να επιταχύνουν τον μετασχηματισμό τους», τονίζει.
Όπως υποστηρίζει, για να διατηρήσει η Κύπρος τη θέση της στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη απαιτείται συστηματική ευθυγράμμιση της εθνικής στρατηγικής με τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων και των τοπικών κοινωνιών. «Χρειάζεται καλύτερος συντονισμός ανάμεσα στην Πολιτεία, τις τοπικές αρχές και τον ιδιωτικό τομέα, στοχευμένες επενδύσεις σε βιώσιμες υποδομές, ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και σαφείς κατευθύνσεις για τον ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό», υποδεικνύει.
Εκφράζει, επίσης, τη θέση ότι η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, η αναβάθμιση του αστικού και παραθαλάσσιου περιβάλλοντος, αλλά και η αντιμετώπιση χρόνιων ζητημάτων, όπως η αδειοδότηση, η καθαριότητα και η ηχορύπανση είναι προϋποθέσεις για την πραγματική αναβάθμιση του προϊόντος.
«Ως ξενοδοχειακή βιομηχανία παραμένουμε σταθεροί συνεργάτες της Πολιτείας. Επιδιώκουμε λύσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του προορισμού, ενώ επενδύουμε σε πρακτικές που προάγουν τη βιωσιμότητα, την κυκλική οικονομία και τη βελτίωση της εμπειρίας του επισκέπτη. Ο τουρισμός ήταν και παραμένει σημαντικός πυλώνας ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, το ζητούμενο σήμερα είναι να πορευτούμε με ενότητα, σχέδιο και εξωστρέφεια, ώστε να διαμορφώσουμε ένα μοντέλο ανάπτυξης ανθεκτικό και πραγματικά ελκυστικό για τις επόμενες δεκαετίες», καταλήγει η κ. Ψηλογένη.
Εναλλακτικές μορφές
Για τον γενικό διευθυντή του Παγκύπριου Συνδέσμου Ξενοδόχων (ΠΑΣΥΞΕ), Χρίστο Αγγελίδη, «οι προκλήσεις της ξενοδοχειακής βιομηχανίας είναι διαχρονικές και πρέπει να τις αντικρίσουμε ολοκληρωματικά και όχι αποσπασματικά». Όπως υποστηρίζει, «βασική και διαχρονική πρόκληση είναι η επαρκής στελέχωση της βιομηχανίας με καταρτισμένα πλέον πρόσωπα. Πλέον οι Κύπριοι δεν αρκούν για τη στελέχωση των ξενοδοχειακών μονάδων και είναι αναπόφευκτη η εργοδότηση ξένων», επισημαίνει, σημειώνοντας ότι οι επιχειρήσεις θέλουν να διευρύνουν τον κύκλο εργασιών των ξενοδοχειακών μονάδων και δεν μπορούν.
Πρόσθετη πρόκληση για τον τουρισμό, αναφέρει ο κ. Αγγελίδης, είναι η διαχείριση των εθνικών πόρων, το υδατικό και το ρεύμα. Όσον αφορά την εποχικότητα, σημειώνει ότι καταβάλλονται προσπάθειες για επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, σημειώνοντας ότι χρειάζεται συντονισμός όλων των φορέων του κλάδου προκειμένου να επιτευχθεί αυτό.
Σύμφωνα με τον κ. Αγγελίδη, για την Κύπρο αναδύεται και η ευκαιρία των εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Όπως αναφέρει, θα μπορούσε να εξεταστεί το θέμα της διοργάνωσης εκδηλώσεων σε όλη την Κύπρο, όπως είναι ο Διεθνής Μαραθώνιος στη Λάρνακα, με χριστουγεννιάτικα φεστιβάλ και άλλες εκδηλώσεις τους μήνες που η ξενοδοχειακή βιομηχανία έχει χαμηλότερη πληρότητα ή υπολειτουργεί, όπως για παράδειγμα Μάρτιο και Απρίλιο. Παράλληλα, εκτιμά ότι ενδεχομένως να βοηθούσαν περαιτέρω πανευρωπαϊκά γεγονότα σε συνεργασία με τον ΚΟΑ, την Ολυμπιακή Επιτροπή και τις Αθλητικές Ομοσπονδίες που μπορούν να βάλουν την Κύπρο στον χάρτη του αθλητικού τουρισμού.
Τέλος, επισημαίνει ότι θα πρέπει να αφομοιώσουμε τις δυνατότητες της τεχνολογίας σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων μας.
Χειμερινός τουρισμός και κλιματική αλλαγή
Σημαντικό κίνδυνο για τον κυπριακό τουρισμό αποτελούν και οι αναταράξεις που προκαλεί η κλιματική αλλαγή. Ήδη το 28% των τουριστών φαίνεται πως προτιμούν δροσερότερους προορισμούς για να αποφύγουν τους καύσωνες κατά τη διάρκεια των διακοπών τους, ενώ σε πιο δροσερές χώρες, όπως τη Νορβηγία, την Ισλανδία και τη Φινλανδία, καταγράφηκε αύξηση ζήτησης κατά 44%. Εδώ είναι που παρουσιάζεται και η ευκαιρία της επέκτασης της τουριστικής σεζόν, που θα έδινε προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη. Σε αυτό τον δρόμο κινούνται ανταγωνίστριες χώρες του κυπριακού τουρισμού, όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Τουρκία σε μία προσπάθεια να ισορροπήσουν τα μερίδια των περιόδων υψηλής τουριστικής ζήτησης.
Σε κάποιο βαθμό αυτό επιδιώκει να πράξει και η Κύπρος και εν μέρει τα καταφέρνει εάν αναλογιστεί κανείς ότι π.χ. τον Νοέμβριο 2025 ο τουρισμός αυξήθηκε κατά 30%, ξεπερνώντας τις 234 χιλιάδες, σε σύγκριση με 180 χιλιάδες το 2024 και 159 χιλιάδες το 2023. Τον Οκτώβριο του 2025 σημειώθηκε αύξηση 17% στις αφίξεις σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Αντίστοιχα σημαντική αύξηση σημειώθηκε και την περίοδο Ιανουαρίου - Απριλίου 2025, όπου οι αφίξεις τουριστών ανήλθαν σε 865 χιλ. σε σύγκριση με 749 χιλ. την ίδια περίοδο του 2024, σημειώνοντας αύξηση 15,6%.
Τη θέση ότι πλέον αποτελεί μονόδρομο για την Κύπρο ο χειμερινός τουρισμός και ότι υπάρχει ανάγκη η χώρα να επενδύσει σε μήνες μη αιχμής εξέφρασε πρόσφατα στον «Π» και η διευθύντρια Αεροπορικής Ανάπτυξης, Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας της Hermes Airports, Μαρία Κουρούπη.
