Δυστυχώς δεν έχουμε μάθει να εκτιμούμε τον χρόνο και τον κόπο των συνανθρώπων μας. Μπορεί να μην γνωρίζουμε και να είναι λογικό να μην γνωρίζουμε τι ακριβώς απαιτείται για να μας προσφερθεί μια υπηρεσία ή ένα προϊόν, αλλά είναι καλό πριν κολλούμε σε έναν συνάνθρωπό μας την ετικέτα «είναι κλέφτης, δεν ξαναπατώ στο εστιατόριό του» (ή κάτι ανάλογο) να προσπαθούμε να βάζουμε τον εαυτό μας στη θέση του. Να προσπαθούμε να ρωτούμε και να μάθουμε πρώτα το γιατί.
Επισκέφθηκα πρόσφατα ένα εστιατόριο σε ορεινό χωρίο εκτός Κύπρου. Οι τιμές διπλάσιες απ’ ό,τι στα γειτονικά (μεγαλύτερα σε πληθυσμό) χωριά. Μάλιστα βρήκα και άτομο στον δρόμο που όταν άκουσε την κυπριακή προφορά, πήρε το θάρρος και μας σταμάτησε για να μας προειδοποιήσει – συμβουλεύσει ότι «θα σας γδάρουν. Αν έχετε αυτοκίνητο, πηγαίνετε σε άλλα γειτονικά χωριά». Πράγματι, έκανα τη διαδικτυακή σύγκριση και η σχέση τιμή -ποιότητας κατέληγε σε αυτό το συμπέρασμα, ότι θα μας «έγδερναν». Οι τιμές διπλάσιες.
Επισκέφτηκα λοιπόν τα τοπικά εστιατόριά και ένα σε γειτονικό χωριό. Το συμπέρασμα το ίδιο. Ρώτησα όμως τους εστιάτορες για να μάθω 2-3 πράγματα. Το συγκεκριμένο χωριό ανοίγει μόνο τον χειμώνα 4-5 μήνες, από τους οποίους μόνο τους 3 έχει 100% πληρότητα, διότι είναι κοντά σε χιονοδρομικό κέντρο. Θα πρέπει λοιπόν ο εστιάτορας να αποσβέσει την επένδυσή του σε πολύ λιγότερο χρονικό διάστημα, θα πρέπει να βρει προσωπικό που θα πρέπει να ταξιδεύει μεγαλύτερες αποστάσεις και να είναι διαθέσιμο να εργαστεί σε λιγότερο μόνιμη θέση, θα πρέπει οι προμηθευτές του να μεταφέρουν μικρότερες ποσότητες σε μεγαλύτερες αποστάσεις κ.λπ. κ.λπ. και τελικά το συμπέρασμα είναι «καλά, μα πώς τα βγάζουν πέρα;» Γι΄ αυτό εξάλλου και στο χωριό υπήρχαν κτήρια εγκαταλελειμμένα.
Ο λόγος που μας φαίνονται «ακριβά» τα προϊόντα και οι υπηρεσίες σε τέτοιους προορισμούς συνήθως είναι (α) γιατί στοιχίζουν περισσότερο και (β) γιατί υπάρχουν άτομα που αναγνωρίζουν την επιπρόσθετη αξία της υπηρεσίας και είναι διατεθειμένα να την πληρώσουν. Προσφορά και ζήτηση. Αν δεν υπήρχε αυτή η ισορροπία δεν θα υπήρχε το θέρετρο. Αν υπήρχε υπερκέρδος θα άνοιγαν ακόμη 4-5 εστιατόρια ή καταστήματα. Η αγορά βρίσκει την ισορροπία της. Ίσως να μην είναι πάντα τέλεια, ίσως να χρειάζεται κάποτε κάποια εποπτεία – ρύθμιση ή χρόνο να προσαρμοστεί, αλλά από τη στιγμή που ένα φαινόμενο είναι διαχρονικό, τότε η εξήγηση μπορεί να είναι πιο απλή. Συνήθως είναι πιο απλή.
Να έχω εγώ την απαίτηση, κάποιος συμπολίτης μου, για να μην αναγκάζομαι να οδηγώ 20 λεπτά πήγαινε και άλλα 20 λεπτά έλα ή για να μαγειρεύω στις διακοπές μου, να μου προσφέρει το ίδιο πιάτο στην ίδια τιμή, με κάποιον που έχει ολόχρονα πελάτες σε μεγαλύτερο πληθυσμιακά χωριό, με μόνιμο προσωπικό και προμηθευτές… ε, αυτό αποτελεί παραλογισμό και ένδειξη ασέβειας.
Την επόμενη φορά λοιπόν που θα έρθει ένας ηλεκτρολόγος σπίτι σας για 15 λεπτά και σας ζητήσει 50 ευρώ, μην πείτε «μας έκλεψε, ούτε οι δικηγόροι και οι λογιστές δεν χρεώνουν τόσα την ώρα», κάντε μια παύση και σκεφτείτε, ίσως υπάρχει εξήγηση. Στις πλείστες περιπτώσεις υπάρχει. Δεν είναι μόνο ο δικός μας χρόνος που είναι χρήμα, είναι και των συμπολιτών μας. Δεν είναι μόνο εμείς που αντιμετωπίζουμε ρίσκα και δυσκολίες, είναι και οι συμπολίτες μας.
