Δεν έχει σημασία αν προτιμάς αμερικανικά ή καναδικά. Σημασία έχει να καταλάβεις πως ο κόσμος άλλαξε και πρέπει να προσαρμοστείς. Δύο διαφορετικές φωνές. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ από τη μια με τα «καουμπόικά» του και από την άλλη ο Πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, με τη φωνή του Θουκυδίδη. Σαφώς, εμείς στην Ευρώπη προτιμάμε τον Καναδό. Αλλά θα ήταν λάθος να διαγράφουμε τον Τραμπ ως περίπου τρελό. Τα «μεταφρασμένα καουμπόικα» του Τραμπ λένε ό,τι λένε και τα παγκοσμιοποιημένα λόγια του Κάρνεϊ. Αρκεί να θέλεις να τα ακούσεις. Βεβαίως, υπάρχουν και οι διαφορές αλλά η ουσία του μηνύματος προς την Ε.Ε. είναι η ίδια: Αναλάβετε δράση πριν να είναι αργά.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν καλεί την Ευρώπη σε δράση. Το κάνει με τους θεατρινισμούς του και με τον εξευτελισμό των ηγετών της, με πρώτο τον Ουκρανό Πρόεδρο Ζελένσκι. Δεν τους νουθετεί απλώς να ενισχύσουν την άμυνά τους. Τους εκβιάζει λέγοντας πως αν δεν το κάνουν, θα τους χτυπήσει με δασμούς. Δεν τους ζητά να λάβουν μέτρα για την ασφάλεια του Βόρειου Πόλου, τους δηλώνει πως θα καταλάβει τη Γροιλανδία -και μόνο τότε εκείνοι λαμβάνουν τα μέτρα τους. Δεν τους εξηγεί πως ο κόσμος έγινε πιο επικίνδυνος. Γίνεται ο ίδιος μέρος του κινδύνου. Στην Ουάσινγκτον έχουν βαρεθεί να παρακαλούν τους Ευρωπαίους να πάρουν τα μέτρα τους, να προσαρμοστούν. Πιστεύουν πως μόνο έτσι καταλαβαίνουν οι Ευρωπαίοι. Πως μόνο έτσι θα πάρουν το μήνυμα πως ο θείος από τις ΗΠΑ δεν θα έρθει πια να τους σώσει από τη Ρωσία ή την Κίνα. Δεν τους λέει ότι δεν μπορεί να τους σώσει. Τους λέει πως αν τον δουν να έρχεται, θα είναι για να πάρει ό,τι έχουν αφήσει οι άλλοι πάνω στο τραπέζι.
Αν δεν είσαι στο τραπέζι είσαι στο μενού, είπε ο Καναδός Πρωθυπουργός στο Νταβός. Να σταματήσουν οι μικρές δυνάμεις, δηλαδή οι Ευρωπαίοι, να κολακεύουν τις μεγάλες (δηλαδή τις ΗΠΑ) και να συνασπιστούν. Δεν θα σωθούμε με κολακείες. Δεν θα κρατήσουμε την ανεξαρτησία μας και τη δημοκρατία κάνοντας τεμενάδες στους Αμερικανούς. Συνασπισμούς πρέπει να χτίσουμε, ανάλογα με τα δικά μας συμφέροντα, και να σταθούμε ο ένας δίπλα στον άλλο στις τεκτονικές αλλαγές που συντελούνται γύρω μας: Στην Κίνα που αναδύεται και θέλει το μερίδιο που της αναλογεί ως παγκόσμια δύναμη. Στη Ρωσία που νοσταλγεί το τσαρικό της παρελθόν. Στην Ινδία που ασφυκτιά με τον ρόλο κομπάρσου που της έχουν δώσει. Ακόμη και η Βραζιλία αισθάνεται πως θα έπρεπε να έχει περισσότερο λόγο στη Λατινική Αμερική, ακόμη και η Τουρκία ονειρεύεται οθωμανικά μεγαλεία. Δεν είναι από τις ΗΠΑ που κινδυνεύει η Ευρώπη αλλά από την παγίδα να «νοσταλγεί» μια εποχή διεθνών κανόνων και οικονομικής διασύνδεσης που πλέον δεν υπάρχει ούτε ως πρόφαση. «Πάντα ξέραμε πως οι κανόνες δεν ίσχυαν για τους ισχυρούς», είπε ο Κάρνεϊ. Απλά τώρα δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να προσποιούμαστε.
Εδώ στην Κύπρο, για πόσο θα προσποιούμαστε πως οι ΗΠΑ θα στείλουν τον στόλο τους να σταματήσει μια ελληνοτουρκική σύγκρουση, που θα μπορούσε να μας καταστήσει Λωρίδα της Γάζας; Για πόσο θα συνεχίσουμε να προσποιούμαστε πως η συμμετοχή μας στην ΕΕ μας εξασφαλίζει μια αόρατη ασφάλεια από τις ταραχές της Μέσης Ανατολής; Και τι μπορούμε να κάνουμε; Θα μπούμε σε συμμαχίες με τους εχθρούς των γειτόνων μας ή θα πάμε να λύσουμε τα προβλήματά μας πριν ανοίξει ο ασκός του Αιόλου εκεί έξω; Δηλαδή, πριν -για παράδειγμα- δούμε την Κίνα να σαλπάρει στον Ειρηνικό Ωκεανό και τη Ρωσία να απλώνει χέρι στις βαλτικές χώρες; Όταν ακόμη και οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να αρπάξουν το παγάκι του γείτονα, τι νομίζετε πως θα κάνουν οι δικοί μας γείτονες; Μπορούμε να βρούμε συμμαχία με άλλους μικρούς και μεσαίους και να διαπραγματευθούμε την ασφάλειά μας από κοινού ή την κρίσιμη ώρα θα περιμένουμε το ιππικό να μας σώσει; Αισθάνομαι πως θα τα απαντήσουμε όλα αυτά προσεχώς.
