Αυστηρότερους όρους δανεισμού για τις επιχειρήσεις, δείχνει η νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι εταιρείες ανέφεραν καθαρή σύσφιξη των επιτοκίων των τραπεζικών δανείων και άλλων όρων δανεισμού που σχετίζονται τόσο με τιμολογιακούς όσο και με μη τιμολογιακούς παράγοντες.
Την ίδια ώρα, οι ανάγκες χρηματοδότησης αυξήθηκαν μέτρια, συνοδευόμενες από μια μικρή αντιληπτή μείωση της διαθεσιμότητας.
Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παρέμειναν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες σε όλους τους χρονικούς ορίζοντες, με τις εταιρείες να συνεχίζουν να αναφέρουν ανοδικούς κινδύνους για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές τους για τον πληθωρισμό.
Επίσης, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης είναι ευρέως διαδεδομένη μεταξύ των εταιρειών της ευρωζώνης, αν και οι περισσότερες εταιρείες τη χρησιμοποιούν πολύ σπάνια ή μέτρια.
Η έρευνα
Στον πιο πρόσφατο γύρο της Έρευνας για την Πρόσβαση των Επιχειρήσεων στη Χρηματοδότηση (SAFE), που καλύπτει το τέταρτο τρίμηνο του 2025, οι επιχειρήσεις της ευρωζώνης ανέφεραν καθαρή αύξηση των επιτοκίων των τραπεζικών δανείων (καθαρό 12%, σε σύγκριση με 2% το προηγούμενο τρίμηνο).
Παρόμοια αύξηση παρατηρήθηκε τόσο από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) όσο και από τις μεγάλες επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, το καθαρό 28% των επιχειρήσεων (αυξημένο από 23% το προηγούμενο τρίμηνο) παρατήρησε αυξήσεις τόσο στο υπόλοιπο κόστος χρηματοδότησης (δηλαδή, χρεώσεις, τέλη και προμήθειες) όσο και στις απαιτήσεις για εξασφαλίσεις (καθαρό 14%, σε σύγκριση με 16% το τρίτο τρίμηνο του 2025)
Σε αυτόν τον γύρο της έρευνας, οι επιχειρήσεις ανέφεραν μια μέτρια αύξηση στην ανάγκη τους για τραπεζικά δάνεια (καθαρό 3%, αυξημένο από 0% το τρίτο τρίμηνο του 2025), συνοδευόμενη από μια μικρή αντιληπτή μείωση της διαθεσιμότητας (καθαρό -2%, σε σύγκριση με -1% το τρίτο τρίμηνο). Αυτό αύξησε το κενό χρηματοδότησης από τραπεζικά δάνεια – έναν δείκτη που αποτυπώνει τη διαφορά μεταξύ της ανάγκης για τραπεζικά δάνεια και της διαθεσιμότητας αυτών – σε καθαρό 3% (από 1% το προηγούμενο τρίμηνο).
Όσον αφορά το μέλλον, οι επιχειρήσεις αναμένουν ότι η διαθεσιμότητα εξωτερικής χρηματοδότησης θα παραμείνει σε γενικές γραμμές αμετάβλητη τους επόμενους τρεις μήνες, κάτι που ήταν παρόμοιο με τον προηγούμενο γύρο έρευνας.
Τι περιορίζει τη χρηματοδότηση
Οι επιχειρήσεις συνέχισαν να αντιλαμβάνονται τις γενικές οικονομικές προοπτικές ως τον κύριο παράγοντα που περιορίζει τη διαθεσιμότητα εξωτερικής χρηματοδότησης (καθαρό 20%, σε σύγκριση με 19% στον προηγούμενο γύρο έρευνας) και υπέδειξαν μια μικρή βελτίωση στην προθυμία των τραπεζών να δανείσουν (καθαρό 4%, από 2%). Σε αυτόν τον γύρο έρευνας, οι επιχειρήσεις ανέφεραν μια κάπως πιο αρνητική επίδραση των προοπτικών τους για κάθε επιχείρηση (όσον αφορά τις πωλήσεις και τα κέρδη) στη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης.
Αύξηση στον κύκλο εργασιών, χαμηλότερα κέρδη
Οι επιχειρήσεις ανέφεραν αυξημένο κύκλο εργασιών τους τελευταίους τρεις μήνες (καθαρό 7%, από 0% στον προηγούμενο γύρο έρευνας).
Το καθαρό 18% των επιχειρήσεων (από 25% στο προηγούμενο τρίμηνο) παρέμεινε αισιόδοξο για τις εξελίξεις στο επόμενο τρίμηνο. Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις συνέχισαν να βλέπουν επιδείνωση των κερδών τους, με το καθαρό 10% των επιχειρήσεων να αναφέρει χαμηλότερα κέρδη (από 13%).
Σε αυτόν τον γύρο έρευνας, το καθαρό 6% των επιχειρήσεων (από 8%) ανέφερε αυξημένες επενδύσεις τους τελευταίους τρεις μήνες, ποσοστό που ήταν κοντά στις προηγούμενες προσδοκίες τους. Όσον αφορά το μέλλον, οι επιχειρήσεις ήταν οριακά πιο αισιόδοξες για τις μελλοντικές επενδύσεις από ό,τι ήταν στο προηγούμενο τρίμηνο.
Οι εταιρείες ανέμεναν ότι οι τιμές πώλησης θα αυξηθούν κατά 2,9% κατά μέσο όρο τους επόμενους 12 μήνες (παρόμοια με τον προηγούμενο γύρο της έρευνας), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους μισθούς ήταν 3,1% (αυξημένο από 3% στον προηγούμενο γύρο). Ταυτόχρονα, οι εταιρείες σημείωσαν μικρότερη αναμενόμενη αύξηση στο κόστος εισροών εκτός εργασίας (3,6% κατά μέσο όρο, μειωμένο από 3,8% στον προηγούμενο γύρο).
Αμετάβλητες οι προσδοκίες για πληθωρισμό
Οι προσδοκίες των εταιρειών για τον πληθωρισμό παρέμειναν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες σε όλους τους χρονικούς ορίζοντες . Οι μέσες προσδοκίες για τον ετήσιο πληθωρισμό ένα έτος αργότερα ήταν 2,6% (αυξημένες από 2,5% στον προηγούμενο γύρο), ενώ τόσο για τον τριετή όσο και για τον πενταετή ορίζοντα ήταν 3,0% (παρόμοια με τον προηγούμενο γύρο της έρευνας). Για τον πενταετή ορίζοντα, οι περισσότερες εταιρείες συνέχισαν να υποδεικνύουν ότι οι κίνδυνοι για τις προοπτικές του πληθωρισμού ήταν ανοδικοί (καθαρό 56%, αυξημένο από 53% στον προηγούμενο γύρο).
Το 27% δεν χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη
Σε αυτόν τον γύρο έρευνας, οι επιχειρήσεις ρωτήθηκαν σχετικά με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το 27% των επιχειρήσεων της ευρωζώνης δεν χρησιμοποιεί την ΤΝ, το 33% τη χρησιμοποιεί πολύ σπάνια, το 31% μέτρια και το 7% σημαντικά.
Οι ΜμΕ είναι πιο πιθανό από τις μεγάλες επιχειρήσεις να μην χρησιμοποιούν την ΤΝ (35% έναντι 13%) και είναι επίσης λιγότερο πιθανό να πειραματιστούν με αυτήν ή να τη χρησιμοποιήσουν μέτρια. Ωστόσο, το ποσοστό των επιχειρήσεων που κάνουν σημαντική χρήση της ΤΝ είναι παρόμοιο για τις ΜμΕ και τις μεγάλες επιχειρήσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι η χρήση της ΤΝ εξαπλώνεται επίσης σε έναν πυρήνα μικρότερων επιχειρήσεων.
Η έκθεση που δημοσιεύθηκε παρουσιάζει τα κύρια αποτελέσματα του 37ου γύρου της έρευνας SAFE για την ευρωζώνη. Η έρευνα διεξήχθη μεταξύ 19 Νοεμβρίου και 15 Δεκεμβρίου 2025. Σε αυτόν τον γύρο έρευνας, οι επιχειρήσεις ρωτήθηκαν σχετικά με τις οικονομικές και χρηματοοικονομικές εξελίξεις κατά την περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου 2025. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις ανέφεραν τις προσδοκίες τους για τον πληθωρισμό, τις τιμές πώλησης και άλλα κόστη στη ζώνη του ευρώ. Το δείγμα περιελάμβανε 5.067 επιχειρήσεις στη ζώνη του ευρώ, εκ των οποίων οι 4.684 (92%) απασχολούσαν λιγότερους από 250 υπαλλήλους.
