Στην εμβληματικότερη συμφωνία για την αναμόρφωση του τελωνειακού πλαισίου της Ένωσης μετά από 58 χρόνια, κατέληξε το Συμβούλιο της ΕΕ, υπό την Κυπριακή Προεδρία, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τον Υπουργό Οικονομικών, Μάκη Κεραυνό να χαρακτηρίζει τη συμφωνία "τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση από τη δημιουργία της Τελωνειακής Ένωσης το 1968".
Η συμφωνία εισάγει μια πιο σύγχρονη «εργαλειοθήκη» για την αντιμετώπιση προκλήσεων όπως η εκρηκτική αύξηση του όγκου εμπορίου – ιδίως στο ηλεκτρονικό εμπόριο –, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών προτύπων που ελέγχονται στα σύνορα και οι σύνθετες γεωπολιτικές εξελίξεις. Τη συμφωνία καλωσορίζει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η μεταρρύθμιση προβλέπει νέα καινοτόμα μέσα για τη διευκόλυνση του διεθνούς εμπορίου, την αποτελεσματικότερη είσπραξη τελωνειακών δασμών και την αυστηροποίηση των ελέγχων σε μη συμμορφούμενα ή επικίνδυνα προϊόντα, με στόχο ισχυρότερους ελέγχους χωρίς υπερβολική επιβάρυνση για αρχές και επιχειρήσεις.
Ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, δήλωσε εκ μέρους της Κυπριακής Προεδρίας, ότι η συμφωνία «σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση από τη δημιουργία της Τελωνειακής Ένωσης το 1968. Ο νέος ενωσιακός τελωνειακός κώδικας θα μας επιτρέψει να αντιμετωπίσουμε τις πολλαπλές προκλήσεις που απορρέουν από τις νέες γεωπολιτικές πραγματικότητες, διασφαλίζοντας παράλληλα την οικονομική ασφάλεια», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, μόλις αυτός ο νέος κώδικας υιοθετηθεί, «αυτό το σύγχρονο σύνολο εργαλείων θα διευκολύνει το εμπόριο και θα εξασφαλίσει την ορθή είσπραξη των δασμών, με απλοποιημένο τρόπο και την απαιτούμενη νομική ασφάλεια».
Εξάλλου, ο Επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας· Διοργανικές Σχέσεις και Διαφάνεια, Μάρος Σέφτσοβιτς τόνισε ότι «η σημερινή συμφωνία σηματοδοτεί μια κομβική στιγμή, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο για την Τελωνειακή μας Ένωση».
«Δίνοντας νέα πνοή σε μια ιστορική πολιτική, αυτή η μεταρρύθμιση αποτελεί ένα μετασχηματιστικό βήμα προς ένα πιο ενοποιημένο και σύγχρονο τελωνειακό σύστημα στην ΕΕ, όπου η τελωνειακή ένωση της ΕΕ λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύστημα», πρόσθεσε. Δημιουργώντας μια κεντρική πλατφόρμα διαχείρισης δεδομένων, σύμφωνα με τον κ. Σέφτσοβιτς, «και επιτρέποντας μεγαλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, εξοπλίζουμε τα τελωνεία με τα εργαλεία και τη διακυβέρνηση που απαιτούνται για την προστασία της ενιαίας αγοράς μας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και την ενίσχυση της οικονομικής μας ασφάλειας».
«Καθώς ξεκινάμε αυτήν την αλλαγή, οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές μπορούν να επωφεληθούν από απλοποιημένες διαδικασίες και αποτελεσματική προστασία από μη ασφαλή προϊόντα και άνισους όρους ανταγωνισμού», ανέφερε και πρόθεσε ότι «τα τελωνεία θα αποτελούν περισσότερο από ποτέ την πρώτη γραμμή της ευημερίας και της ασφάλειάς μας στα ενιαία σύνορα της ενιαίας αγοράς μας».
Μεταξύ άλλων, η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ενιαίου, σύγχρονου κόμβου τελωνειακών δεδομένων της ΕΕ, απλουστευμένες διαδικασίες για αξιόπιστους εμπόρους, την εισαγωγή τέλους διαχείρισης για μικροδέματα από ηλεκτρονικό εμπόριο, και τη σύσταση νέας αποκεντρωμένης ευρωπαϊκής αρχής τελωνείων.
Η νέα Ευρωπαϊκή Αρχή Τελωνείων, με έδρα τη Λιλ της Γαλλίας που αποφασίστηκε από χθες, Τετάρτη, θα συντονίζει τη διακυβέρνηση της τελωνειακής ένωσης και θα υποστηρίζει τη διαχείριση κινδύνου, αξιοποιώντας δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για τον εντοπισμό υψηλού ρίσκου φορτίων. Παράλληλα, ο νέος κόμβος δεδομένων θα λειτουργεί ως ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα για επιχειρήσεις, οι οποίες θα υποβάλλουν στοιχεία μία μόνο φορά, αντί για έως και 27 διαφορετικές τελωνειακές αρχές, μειώνοντας κόστος και γραφειοκρατία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διαχείριση της ραγδαίας αύξησης μικροδεμάτων από ηλεκτρονικές αγορές, με νέο τέλος διαχείρισης που θα εφαρμοστεί έως το 2026, καθώς και σε αυστηρότερο πλαίσιο ευθύνης για πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου.
Το τελωνειακό αυτό πακέτο εκκρεμεί ουσιαστικά εδώ και περίπου 2–3 χρόνια σε επίπεδο διαπραγματεύσεων και θεσμικής επεξεργασίας (από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2023 έως τη σημερινή πολιτική συμφωνία). Η πλήρης εφαρμογή του αναμένεται σταδιακά, με βασικούς σταθμούς το 2028 (έναρξη λειτουργίας του κόμβου για e-commerce) και το 2034 (πλήρης ανάπτυξη του συστήματος).
Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την ολοκλήρωση των τεχνικών λεπτομερειών και την τελική έγκριση από τους συν-νομοθέτες, ενώ η νομοθεσία θα τεθεί πλήρως σε ισχύ 12 μήνες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Πηγή: ΚΥΠΕ
