Σε θέσεις μάχης τέθηκαν τα τέσσερα παραδοσιακά κόμματα ενόψει των πιο κρίσιμων βουλευτικών εκλογών στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι μέσα από τις κάλπες θα προκύψει ένας νέος κομματικός χάρτης. Τα παραδοσιακά κόμματα δείχνουν να χάνουν έδαφος και νέοι πολιτικοί σχηματισμοί φαίνεται να εισέρχονται στη Βουλή. Υπάρχουν και κοινοβουλευτικά κόμματα που κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός, αλλά και μια σειρά από νέες πολιτικές δυνάμεις που δίνουν σκληρή μάχη για να εισέλθουν στη Βουλή. Απομένουν 78 ημέρες για τη μεγάλη εκλογική αναμέτρηση του Μαΐου και οι τέσσερις παραδοσιακοί πολιτικοί παίκτες επικεντρώνονται σε συγκεκριμένους επικοινωνιακούς και εκλογικούς στόχους.
ΔΗΣΥ: Μάχη συσπείρωσης
Ο ΔΗΣΥ ιδρύθηκε το 1976 για να στεγάσει πολιτικά κοινωνικές ομάδες που δεν εκπροσωπούνταν από το μακαριακό στρατόπεδο, όπως οι γριβικοί. Στην πορεία κατάφερε να καθιερωθεί ως το μεγαλύτερο κόμμα της κυπριακής πολιτικής σκηνής. Στην ουσία μπόρεσε να μονοπωλήσει στον χώρο της Δεξιάς και να δημιουργήσει απέναντι στα μακαριακά κόμματα ένα ισχυρό ιδεολογικό πόλο. Από τις βουλευτικές εκλογές του 2011, ο ΔΗΣΥ έγινε σταθερός πρωταγωνιστής, αγγίζοντας ποσοστά που ξεπερνούν το 34%.
Ωστόσο, το κόμμα της Δεξιάς άρχισε να σημειώνει απώλειες ψήφων και μέσα σε 10 χρόνια έχασε σχεδόν το ένα τρίτο της εκλογικής του δύναμης. Σήμερα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα συσπείρωσης, με κίνδυνο να χάσει την πρωτιά και χιλιάδες ψηφοφόρους. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι η συσπείρωση δεν άγγιξε καν το 60%. Σε αυτές τις αντίξοες συνθήκες της έντονης δυσπιστίας και του κλίματος απαξίωσης για όλα τα παραδοσιακά κόμματα, ο ΔΗΣΥ επιλέγει να δώσει τη μάχη της συσπείρωσης και του επαναπατρισμού των ψηφοφόρων.
Ήδη η ηγεσία του κατάφερε να επιστρατεύσει πολλά παραδοσιακά στελέχη και να φέρει στην πρώτη γραμμή της προεκλογικής τους δύο προηγούμενες προέδρους της παράταξης, Νίκο Αναστασιάδη και ο Αβέρωφ Νεοφύτου. Πραγματοποιήθηκαν συνεδρίες με πρώην υπουργούς του κόμματος και ενεργοποιήθηκαν στελέχη σε όλες τις επαρχίες με καθημερινές εξορμήσεις και ένα εξουθενωτικό πρόγραμμα κομματικών συγκεντρώσεων σε όλη την ελεύθερη Κύπρο.
Δεν είναι τυχαία η απόφαση να χρησιμοποιηθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη στο παγκύπριο συνέδριο για να προβληθεί ολόγραμμα του Γλαύκου Κληρίδη. Η ενεργοποίηση του κομματικού πατριωτισμού και της κομματικής ταύτισης αποτελεί για την Πινδάρου το μεγάλο ζητούμενο για τη συσπείρωση και τη διατήρηση της πρωτιάς. Η εξασφάλιση της πρώτης θέσης και η συγκράτηση των ποσοστών θα επιτρέψει στον ΔΗΣΥ να εφαρμόσει μετεκλογικά πολιτικές σύναψης συμμαχιών για τις προεδρικές εκλογές του 2028 και θα του προσφέρει την άνεση να αντιμετωπίσει την επίθεση που δέχεται από το ΕΛΑΜ.
ΑΚΕΛ: Κοινωνική ατζέντα
Το ΑΚΕΛ ιδρύθηκε το 1941 από κομμουνιστές και προοδευτικές δυνάμεις μέσα σε συνθήκες έντονης φτώχειας, με την Κύπρο να βρίσκεται υπό τον αγγλικό ζυγό. Το κόμμα της Αριστεράς διένυσε μια μεγάλη πορεία, φτάνοντας στην κορύφωση του 2001 όπου κατατάχθηκε πρώτο στις βουλευτικές εκλογές. Διατήρησε την πρωτιά μέχρι τις βουλευτικές του 2006, ενώ το 2011 ήρθε δεύτερο, παρά την αύξηση στον απόλυτο αριθμό ψήφων που έλαβε.
Σημαντική πτώση στα ποσοστά του σημειώθηκε στις βουλευτικές εκλογές του 2016 και συνεχίστηκε το 2021. Το κόμμα της Αριστεράς έχασε μέσα σε 10 χρόνια πέραν του ενός τρίτου της εκλογικής του δύναμης. Η ηγεσία του ΑΚΕΛ δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει έδρες στη Βουλή και έθεσε ως βασικό εκλογικό στόχο τη συγκράτηση των ποσοστών, έχοντας κρυφό πόθο την πρωτιά. Ο μεγάλος βαθμός συσπείρωσης, που όπως αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις ξεπερνά το 70%, δημιουργεί αίσθημα αισιοδοξίας στα στελέχη του ΑΚΕΛ και ορισμένοι φιλοδοξούν ότι ενδεχομένως να υπάρξει και κάποια άνοδος στα ποσοστά. Η αισιοδοξία πηγάζει και από τα υψηλά επίπεδα της βεβαιότητας ψήφου που καταγράφει στις δημοσκοπήσεις, αλλά και τον βαθμό ικανοποίησης ως προς την άσκηση αντιπολίτευσης.
Το ΑΚΕΛ θεωρεί ότι η συγκράτηση ποσοστών και η αύξηση εκλογικής δύναμης μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τον επαναπατρισμό των ΑΚΕΛικών ψηφοφόρων που απομακρύνθηκαν τα προηγούμενα χρόνια και, αν είναι εφικτό, του εκμηδενισμού των διαρροών προς άλλα κόμματα. Το κόμμα προσπαθεί να πετύχει αυτούς τους προεκλογικούς στόχους μέσα από μια κοινωνική ατζέντα, προτάσσοντας θέσεις στα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα και τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών (τράπεζες, στεγαστικό, ακρίβεια, εργασιακά κ.λπ.).
Παράλληλα, προσπαθεί να κτίσει αξιοπιστία ως αριστερή πολιτική δύναμη μέσα από τη σταθερή προσήλωση στη λύση του Κυπριακού. Όλα αυτά δείχνουν ένα κόμμα που προσπαθεί να κτίσει ξανά την ιδεολογική του εικόνα με κάθε πολιτικό κόστος ως προς την αποξένωση και την απώλεια παραδοσιακών συμμάχων στο Κέντρο (π.χ. ΔΗΚΟ).
ΔΗΚΟ: Η παλιά αίγλη
Το ΔΗΚΟ ιδρύθηκε το 1976 ως μια κεντροδεξιά πολιτική δύναμη που φιλοδοξούσε να καλύψει το κενό εξουσίας που δημιούργησε ο θάνατος του Μακάριου. Λειτούργησε εξαρχής ως ρυθμιστικός παράγοντας μέσα στο δίπολο Αριστερά - Δεξιά και κατέστη τρίτη πολιτική δύναμη σε εκλογικά ποσοστά, σχηματίζοντας κυβέρνηση με τη στήριξη του ΑΚΕΛ. Κέρδισε και τις προεδρικές εκλογές του 1983 και ενίσχυσε σημαντικά την εκλογική του δύναμη στις βουλευτικές εκλογές του 1985, ξεπερνώντας σε ψήφους το ΑΚΕΛ.
Ακολούθησε μια πτωτική πορεία, η οποία έφερε το ΔΗΚΟ ξανά στην τρίτη θέση του κομματικού χάρτη. Ωστόσο, διατήρησε για πάρα πολλά χρόνια τον ρόλο του ρυθμιστή. Βέβαια, μεταξύ των βουλευτικών εκλογών του 2011 και του 2021, το κόμμα έχασε το ένα τρίτο της εκλογικής του δύναμης. Σήμερα, 50 χρόνια μετά την ίδρυσή του, φαίνεται να χάνει τον ρυθμιστικό του ρόλο και δίνει σκληρή μάχη για να συγκρατήσει τα ποσοστά του.
Η μάχη για περιορισμό της ζημιάς και της απώλειας ψήφων διεξάγεται σε δύο επίπεδα. Από τη μια καταφεύγει στο αφήγημα του «ενδιάμεσου χώρου», ο οποίος προέκυψε κατά τις προεδρικές εκλογές του 2013, όπου τα κόμματα του Κέντρου δεν μπορούσαν να συμμαχήσουν με το ΑΚΕΛ λόγω της διακυβέρνησης Χριστόφια, αλλά ούτε με τον Νίκο Αναστασιάδη που στήριξε το σχέδιο Ανάν απέναντι στον Τάσσο Παπαδόπουλο. Με αυτόν τον τρόπο το ΔΗΚΟ προσπαθεί να απορροφήσει τα υπόλοιπα κόμματα του παραδοσιακού Κέντρου, προβαίνοντας ακόμη και σε μεταγραφές στελεχών και βουλευτών (π.χ. Ανδρέας Αποστόλου και Μιχάλης Γιακουμή). Ήδη απορρόφησε μεγάλο μέρος του κόμματος Αλληλεγγύη της Ελένης Θεοχάρους.
Από την άλλη κτίζει ξανά την εικόνα του κεντροδεξιού κόμματος, ώστε να μπορέσει να συμμαχήσει με τον ΔΗΣΥ μετεκλογικά και να διατηρήσει κάποιο ρόλο στο νέο κομματικό σύστημα. Ο κίνδυνος να βρεθεί στην πέμπτη ή στην έκτη θέση, δημιουργεί την ανάγκη στο ΔΗΚΟ για συμμαχίες με ένα από τα δύο μεγάλα κόμματα, ώστε να έχει μεγαλύτερες προοπτικές στον μελλοντικό διαμοιρασμό της εξουσίας.
ΕΔΕΚ: Το κάστρο
Η ΕΔΕΚ ιδρύθηκε το 1969 από τον γιατρό Βάσο Λυσσαρίδη μέσα στο ιστορικό πλαίσιο της χούντας στην Ελλάδα, της σύγκρουσης μακαριακών - γριβικών και των διακοινοτικών συγκρούσεων στην Κύπρο. Λειτούργησε ως μια εναλλακτική επιλογή για τους αριστερούς του μακαριακού στρατοπέδου που δεν ταυτίζονταν με το σταλινικό ΑΚΕΛ. Ακολούθησε μια ανοδική πορεία που εξασφάλισε στο σοσιαλιστικό κόμμα την τέταρτη θέση, η οποία κορυφώθηκε κατά τις βουλευτικές εκλογές του 2006 και του 2011.
Ακολούθως άρχισε μια πτωτική πορεία που έφερε την ΕΔΕΚ στην πέμπτη θέση του κομματικού χάρτη, με το ΕΛΑΜ να σκαρφαλώνει στην τέταρτη. Οι εσωκομματικές κρίσεις, με τις αλλεπάλληλες διαγραφές στελεχών πρώτης γραμμής και την απομάκρυνση αρκετών μελών, είχαν ως αποτέλεσμα το κόμμα των σοσιαλιστών να χάσει σχεδόν το ένα τρίτο της εκλογικής του δύναμης. Ανέβηκε λίγο στις βουλευτικές εκλογές του 2021 διότι απορρόφησε το κόμμα του Γιώργου Λιλλήκα (Συμμαχία Πολιτών), ωστόσο σήμερα κινδυνεύει για πρώτη φορά να βρεθεί εκτός Βουλής.
Ο βασικότερος εκλογικός στόχος της ΕΔΕΚ είναι η είσοδος στη Βουλή. Απέναντι στον κίνδυνο της πολιτικής περιθωριοποίησης, η ηγεσία του κόμματος προσπαθεί να ξυπνήσει στους ΕΔΕΚίτες το ένστικτο της πολιτικής επιβίωσης. Παράλληλα ηγεσία και απλά μέλη καταβάλλουν προσπάθειες επαναπατρισμού όσων έχουν απομακρυνθεί τα τελευταία χρόνια. Προσπαθούν επίσης να «αναστήσουν» την κομματική ταυτότητα, χρησιμοποιώντας ιστορικά σύμβολα όπως ο Βάσος Λυσσαρίδης και πολιτικές εκφράσεις του ιδρυτή του κόμματος. Καθόλου τυχαίο δεν είναι που ο σημερινός πρόεδρος, Νίκος Αναστασίου, χαρακτηρίζει την ΕΔΕΚ ως «κάστρο αντίστασης και έπαλξης εθνικών και κοινωνικών αγώνων». Ο κ. Αναστασίου έβγαλε τα στελέχη από τα γραφεία του κόμματος για παγκύπριες εξορμήσεις που πραγματοποιούνται εδώ και καιρό. Η μάχη του επαναπατρισμού αποτελεί και τη βασικότερη προεκλογική στρατηγική της ΕΔΕΚ.
