Η κακή και άκρως ανησυχητική κατάσταση που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στις Κεντρικές Φυλακές επιβεβαιώνεται και μέσα από τα ευρήματα του ελέγχου που διενήργησε η Ελεγκτική Υπηρεσία.
Σε ειδική έκθεση για τις Κεντρικές Φυλακές, η οποία δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, αναδεικνύονται όλα τα σοβαρά προβλήματα του σωφρονιστικού ιδρύματος.
Πιο σοβαρή θεωρείται η διαπίστωση για κενά ασφάλειας στις υποδομές και άλλες αδυναμίες. Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, «αδυναμίες στη διαχείριση αποθεμάτων και υποδομών, καθώς και κενά ασφάλειας, ενώ παραμένουν σοβαρές ελλείψεις σε θέματα πυρασφάλειας, με κινδύνους ιδιαίτερα σε σενάρια ανάγκης άμεσης εκκένωσης. Την ίδια ώρα, το ενεργειακό κόστος παραμένει πολύ υψηλό, ελλείψει καλού ενεργειακού σχεδιασμού».
Πρωτόκολλα ούτε για δείγμα
Τον Σεπτέμβριο του 2024, μετά την απόδραση του ισοβίτη Δώρου Θεοφάνους, γνωστού και ως κομμωτής, διαπιστώθηκε ότι στις Κεντρικές Φυλακές δεν τηρείτο κανένα πρωτόκολλο. Κάτι που διαπίστωσε και η Ελεγκτική Υπηρεσία. Όπως αναφέρει, στο Τμήμα Φυλακών δεν υπάρχουν καθορισμένα πρωτόκολλα ενεργειών, στα οποία να περιγράφονται οι διαδικασίες και οι ενέργειες που πρέπει να ακολουθούν οι δεσμοφύλακες σε επιχειρησιακά περιστατικά (π.χ. απόδραση κρατουμένου, απόπειρα βιαιοπραγίας μεταξύ κρατουμένων ή κατά δεσμοφυλάκων, απόπειρα αυτοκτονίας, ανταρσία/οχλαγωγία μεγάλης κλίμακας, πιθανή εξωτερική προσβολή των Φυλακών κ.λπ.), ή σε λειτουργικά θέματα (π.χ. σίτιση κρατουμένων, εξειδικευμένες πρόνοιες βάσει των δεδομένων που ισχύουν για το προσωπικό των Φυλακών σε σχέση με την παρακολούθηση του ωραρίου απασχόλησης και τη λήψη αδειών).
Σύμφωνα με την ΕΥ, «για τον χειρισμό ορισμένων θεμάτων, η Διεύθυνση εκδίδει ενδοτμηματικές εντολές, η εφαρμογή των οποίων ατονεί με την πάροδο του χρόνου, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου σημειώνονται αλλαγές προσωπικού, με αποτέλεσμα οι νέοι δεσμοφύλακες να μην ενημερώνονται επαρκώς με τις ισχύουσες οδηγίες. Η Διεύθυνση, αντιλαμβανόμενη το υφιστάμενο κενό, έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία ετοιμασίας πρωτοκόλλων ενεργειών. Συγκεκριμένα, στις 21.11.2024 εκδόθηκε το Πρωτόκολλο Ενεργειών με θέμα «Μετακινήσεις εκτός Φυλακών – Άδεια ή μεταφορά με συνοδεία», το οποίο ωστόσο δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί πλήρως».
Υπερπληθυσμός
Το πρόβλημα του υπερπληθυσμού επιδεινώνεται, καθώς ο αριθμός των κρατουμένων αυξάνεται χωρίς ουσιαστική ενίσχυση της χωρητικότητας, ενώ η υποτροπή σημαντικού ποσοστού αποφυλακισθέντων (15%-20%) τροφοδοτεί εκ νέου το σύστημα. Την ίδια στιγμή, εργαλεία που θα μπορούσαν να αποσυμφορήσουν τις Φυλακές αξιοποιούνται ανεπαρκώς. Ο κατ’ οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση παραμένει περιορισμένος, αφού οι διαθέσιμες συσκευές είναι λίγες και μέρος τους δεν είναι λειτουργικό ή δεσμεύεται για άλλες ανάγκες.
Υπερβάσεις ωραρίου και ανεπαρκείς έλεγχοι
Στην έκθεση της ΕΥ εντοπίζει και σοβαρά θέματα που αφορούν στη διαχείριση του προσωπικού. Όπως επισημαίνει, «διαπιστώνονται αδυναμίες στην καταγραφή παρουσίας και σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ συστημάτων, που δυσχεραίνουν την επαλήθευση του χρόνου εργασίας. Οι ελλείψεις τεκμηρίωσης υπερωριών και επιδομάτων αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένων πληρωμών, ενώ καταγράφονται περιπτώσεις υπερβάσεων ωραρίου και ανεπαρκούς ελέγχου, με άμεσες επιπτώσεις στην πειθαρχία, τη δικαιοσύνη μεταξύ προσωπικού και τη δημοσιονομική διαφάνεια».
Σε ό,τι αφορά στις αναρρωτικές άδειες, η ΕΥ αναφέρει ότι «τα δεδομένα δείχνουν επαναλαμβανόμενες υπερβάσεις του ανώτατου ετήσιου ορίου άδειας ασθενείας των 42 ημερών από σημαντικό αριθμό προσωπικού, με ενδείξεις ασυνέπειας μεταξύ ιατρικών πιστοποιητικών και καταχωρίσεων στο σύστημα του ΓεΣΥ, καθώς και καθυστερήσεις σε παραπομπές και απαντήσεις Ιατροσυμβουλίων, κατάσταση που υπονομεύει τη στελέχωση και επιβαρύνει την επιχειρησιακή επάρκεια. Από τα ευρήματα του ελέγχου προκύπτουν σοβαρές υπόνοιες σύμπραξης μεταξύ ιατρών και δεσμοφυλάκων, με σκοπό τη δημιουργία και κατάθεση ψευδών παραστάσεων και, κατ’ επέκταση, την εξαπάτηση του κράτους».
Με αριθμούς
15%–20% των αποφυλακισθέντων υποτροπιάζει και επανεισέρχεται στη Φυλακή, επιτείνοντας τον υπερπληθυσμό των Φυλακών.
20 από τις 40 ηλεκτρονικές συσκευές επιτήρησης παραμένουν ανενεργές, περιορίζοντας τη δυνατότητα αποσυμφόρησης των Φυλακών.
Κανένα εγκεκριμένο πλάνο δράσης για τις αντιοχλαγωγικές ομάδες, στο οποίο να καθορίζονται οι διαδικασίες κινητοποίησης, τα σημεία συγκέντρωσης, οι χρόνοι ανταπόκρισης, οι ρόλοι και οι ευθύνες.
Κανένα ολοκληρωμένο πρωτόκολλο ενεργειών για την αντιμετώπιση κρίσιμων περιστατικών (π.χ. αποδράσεις, βιαιοπραγίες, ανταρσίες).
46% του προσωπικού δεν κατέγραψε ορθά την παρουσία τους και στα δύο συστήματα ελέγχου.
21% του προσωπικού δεν χρησιμοποίησε το ηλεκτρονικό σύστημα παρουσίας για καταγραφή προσέλευσης/αποχώρησης.
44 μέλη του προσωπικού υπερέβησαν το ετήσιο όριο των 42 ημερών άδειας ασθενείας (2023–2024).
€1,2 εκ το ενεργειακό κόστος για το 2024, με αδυναμίες λήψης μέτρων εξοικονόμησης μέσω ενεργειακού
εκσυγχρονισμού.
