Ποικίλα ερωτηματικά προκαλούν πλέον, οι εκτός τόπου και χρόνου δηλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας σε σχέση με το κυπριακό, με επίκεντρο το ζήτημα των Βρετανικών Βάσεων. Μετά την αιφνιδιαστική και αστήρικτη, πολιτικά και νομικά, θέση ότι θα πρέπει να υπάρξει διαπραγμάτευση για την τύχη των Βρετανικών Βάσεων τώρα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους Τουρκοκύπριους να επιστρέψουν στη δομή της Κυπριακής Δημοκρατίας ώστε να έχουν λόγο στις διαπραγματεύσεις με τους Βρετανούς. Η δήλωση του Προέδρου, όπως αυτή εκφράστηκε δημοσίως και σε απευθείας μετάδοση, αν δεν είναι απλώς μια υπέρμετρη τάση να είναι συνεχώς υπό την πίεση των επικοινωνιακών παιγνίων του, τότε δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την ίδια τη στρατηγική που ακολουθεί η ελληνοκυπριακή πλευρά. Η θέση ότι οι Τουρκοκύπριοι μπορούν να έχουν λόγο στη διαπραγμάτευση «αφού επιστρέψουν στην Κυπριακή Δημοκρατία», συνιστά επί της ουσίας μια αποκοπή από τη συμφωνημένη βάση λύσης και μια επικίνδυνη διολίσθηση σε λογικές που έχουν προ πολλού εγκαταλειφθεί.
Άνευ πυξίδας
Είναι δε άξιο απορίας να εκφράζει παρόμοιες θέσεις ένας Πρόεδρος, ο οποίος μερικά εικοσιτετράωρα προηγουμένως συζητούσε, όπως επαίρεται, με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, τρόπους για να δημιουργηθούν συνθήκες επανέναρξης των συνομιλιών, πριν την λήξη της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες. Η εντύπωση που δίνει ο Νίκος Χριστοδουλίδης, είναι ότι μετακινείται χωρίς πυξίδα με αποτέλεσμα να έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τα ψηφίσματα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και τη συμφωνημένη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Με άλλα λόγια, ο ίδιος ο Πρόεδρος φαίνεται να υπονομεύει το πλαίσιο μέσα στο οποίο, τουλάχιστον τυπικά, δηλώνει ότι επιδιώκει λύση.
Η τουρκική αδιαλλαξία
Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, δεν είναι η φραστική ρητορική που χρησιμοποιεί ο Πρόεδρος. Είναι το πρακτικό αποτέλεσμα τέτοιων δηλώσεων. Διότι, ανεξαρτήτως προθέσεων, η ρητορική αυτή ενισχύει ευθέως την αδιαλλαξία της τουρκικής πλευράς και εκείνων των Τουρκοκυπρίων που επενδύουν στη διαιώνιση του σημερινού στάτους κβο. Όταν η ελληνοκυπριακή ηγεσία εμφανίζεται να απομακρύνεται από τα συμφωνηθέντα και μάλιστα δια δηλώσεων της, προσφέρει το τέλειο άλλοθι σε όσους υποστηρίζουν ότι «δεν υφίσταται πλέον καμία κοινή βάση» για διαπραγμάτευση.
Τι θέλει ο Πρόεδρος;
Το ερώτημα επομένως είναι διαυγές και χρήζει ερμηνείας από τον ίδιο το Πρόεδρο και το περιβάλλον του.Τι ακριβώς επιδιώκεται; Πρόκειται για έναν συνειδητό πολιτικό ελιγμό για εσωτερική κατανάλωση, κλείνοντας το μάτι στους ακροδεξιούς κύκλους ή για μια επικίνδυνη αδυναμία κατανόησης των συνεπειών αυτών των δηλώσεων; Διότι αν πρόκειται για το πρώτο, τότε ο λόγος γίνεται για μια τακτική που θυσιάζει την ουσία του Κυπριακού στον βωμό των μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων του και της αγωνίας του για επανεκλογή με ορίζοντα το ’28. Αν πρόκειται για το δεύτερο, τότε το πρόβλημα είναι ακόμη πιο βαθύ.
Η αντίδραση Έρχιουρμαν
Στις δηλώσεις του Νίκου Χριστοδουλίδη αντέδρασε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν, κυρίως όχι επί της ουσίας, αλλά για το γεγονός ότι οι αναφορές του Προέδρου είναι «ιδέες πέρα από τα όρια της λογικής», όπως τις χαρακτήρισε. Απευθυνόμενος με ανάρτηση του προς τον Πρόεδρο, ο Τουφάν Έρχιουρμαν επιχειρεί με παραδείγματα να αναδείξει τις κατά την άποψή του αντιφάσεις των δηλώσεων Χριστοδουλίδη. Όπως σημειώνει, απευθυνόμενος σε πρώτο πρόσωπο στον Πρόεδρο, από το «να ξεκινήσουμε από εκεί που μείναμε στο Κραν Μοντανά», περάσατε στον «οδικό χάρτη πέντε σημείων» και από εκεί στην «έκκληση προς τους Τουρκοκύπριους να επιστρέψουν στην Κυπριακή Δημοκρατία»! Ιδέες «φανταστικές», πέρα από τα όρια της λογικής και της πραγματικότητας, εκτοξεύονται στον αέρα. Από την ένταξη στο ΝΑΤΟ, μέχρι το ζήτημα των βρετανικών βάσεων, και από εκεί μέχρι το να αναγνωρίσει η Τουρκία τον ίδιο τον εαυτό της! Φαίνεται πως υπάρχει μεγάλη σύγχυση. Για να ισχυριστεί ο Τουφάν Έρχιουρμαν πως «η διαδοχική παράθεση τόσων αντιφατικών, ατεκμηρίωτων και επιπόλαιων δηλώσεων μπορεί να είναι μόνο αποτέλεσμα ενός είδους πανικού που παραμερίζει τη λογική», όπως υποστηρίζει ο Τουρκοκύπριος ηγέτης.
