Η δημοσκόπηση του «Πολίτη» από την εταιρεία Noverna Analytics για τον μήνα Απρίλιο αποτυπώνει με αρκετή καθαρότητα μια κοινωνία που κινείται μεταξύ πολιτικής ρευστότητας, χαμηλής εμπιστοσύνης και έντονων ανησυχιών για την καθημερινότητα. Τα ευρήματα δεν είναι απλώς αριθμοί, αλλά συγκροτούν ένα πολιτικό και κοινωνικό αφήγημα που επηρεάζει ήδη τον σχεδιασμό των κομμάτων ενόψει των διπλών εκλογικών αναμετρήσεων που έρχονται.
Σύνδεση με Προεδρικές
Πρώτο και καθοριστικό εύρημα είναι η αντίληψη της κοινωνίας για τη σύνδεση Βουλευτικών και Προεδρικών εκλογών. Το 44% θεωρεί ότι τα αποτελέσματα των Βουλευτικών θα παίξουν «μεγάλο ρόλο» στην επιλογή υποψηφίων για το 2028, ενώ άλλο ένα 34% μιλά για «κάποιο ρόλο». Δηλαδή σχεδόν 8 στους 10 πολίτες βλέπουν άμεση πολιτική αλληλεξάρτηση. Αυτό δείχνει ότι η κοινωνία αντιλαμβάνεται τις βουλευτικές όχι ως ενδιάμεση διαδικασία, αλλά ως προκριματικό γύρο για τις προεδρικές. Τα κόμματα δεν θα μπορούν να κινηθούν αυτόνομα ή με στενά κομματικά κριτήρια, καθώς το εκλογικό αποτέλεσμα θα λειτουργήσει ως πολιτική νομιμοποίηση ή απονομιμοποίηση επιλογών.
Η κομματική ανάλυση ενισχύει αυτή την εικόνα, αλλά αποκαλύπτει και διαφοροποιήσεις. Στον χώρο του ΑΚΕΛ και του ΔΗΣΥ καταγράφεται ισχυρή πεποίθηση ότι οι βουλευτικές θα επηρεάσουν καθοριστικά τις προεδρικές επιλογές, με ποσοστά άνω του 50% στην απάντηση «μεγάλος ρόλος». Αυτό υποδηλώνει ότι οι ψηφοφόροι των μεγάλων κομμάτων αντιλαμβάνονται τη στρατηγική συνέχεια και αναμένουν πολιτικές αποφάσεις με βάση τη δύναμη που θα καταγραφεί στις κάλπες. Αντίθετα, σε χώρους όπως το ΑΛΜΑ ή μικρότερα κόμματα, η αντίληψη αυτή είναι πιο αδύναμη ή διαχέεται στην απάντηση «κάποιος ρόλος», κάτι που φανερώνει χαμηλότερη προσδοκία στρατηγικής συνοχής.
Πιθανοί υποψήφιοι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η καταγραφή στάσεων απέναντι σε πιθανά πρόσωπα για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Κανένα πρόσωπο δεν φαίνεται να συγκεντρώνει ισχυρή θετική δυναμική. Τα υψηλότερα ποσοστά θετικής διάθεσης κινούνται γύρω στο 30%, ενώ σε όλες τις περιπτώσεις κυριαρχεί η αρνητική στάση. Για παράδειγμα, ο Νίκος Χριστοδουλίδης καταγράφει 30% θετική προδιάθεση, αλλά και 60% αρνητική. Αντίστοιχα, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης έχει 29% θετική και 54% αρνητική εικόνα, ενώ ο Ανδρέας Μαυρογιάννης 27% θετική και 57% αρνητική. Πολύ κοντά βρίσκονται η Αννίτα Δημητρίου (26%) και οι Αβέρωφ Νεοφύτου και Ειρήνη Χαραλαμπίδου με 24%
Το σίγουρο είναι ότι όλα τα πρόσωπα με ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα που μετρήθηκαν, παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά απόρριψης που φτάνουν ή ξεπερνούν το 60%. Το ίδιο ισχύει και για κομματικούς ηγέτες όπως ο Στέφανος Στεφάνου και ο Χρίστος Χρίστου με μεγάλη αρνητική προδιάθεση. Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ένα γενικευμένο έλλειμμα πολιτικής αποδοχής και την απουσία ισχυρών υποψηφιοτήτων που να μπορούν να λειτουργήσουν ενοποιητικά.
Διακυβέρνηση
Στο επίπεδο της διακυβέρνησης, τα ευρήματα για τον Πρόεδρο είναι ιδιαίτερα αρνητικά. Στην αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, μόλις το 24% εγκρίνει τους χειρισμούς, ενώ το 57% δηλώνει ότι δεν εγκρίνει. Ακόμη χειρότερη είναι η εικόνα στην πολιτική άμυνα, όπου το ποσοστό αποδοχής πέφτει στο 23% και η απόρριψη εκτοξεύεται στο 67%. Πρόκειται για σαφή ένδειξη κρίσης εμπιστοσύνης σε κρίσιμους τομείς διαχείρισης.
Η κομματική διάσταση των αξιολογήσεων αποκαλύπτει αναμενόμενες διαφοροποιήσεις, αλλά και ενδιαφέρουσες αντιφάσεις. Οι ψηφοφόροι του ΔΗΚΟ εμφανίζονται πιο θετικοί, με 44% έγκριση στο θέμα του αφθώδους πυρετού, ενώ στους ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ η έγκριση φτάνει το 35%. Αντίθετα, στους ψηφοφόρους του ΑΚΕΛ και του ΑΛΜΑ η απόρριψη είναι συντριπτική. Ωστόσο, ακόμη και σε φιλικότερες προς την κυβέρνηση δεξαμενές, τα ποσοστά αποδοχής δεν είναι πλειοψηφικά, κάτι που δείχνει ότι η φθορά είναι διακομματική.
Στο ζήτημα της στήριξης των κτηνοτρόφων, η εικόνα είναι ακόμη πιο προβληματική. Μόλις το 6% θεωρεί ότι η στήριξη είναι «πολύ επαρκής» και το 22% «μάλλον επαρκής». Αντίθετα, το 57% (31% «μάλλον όχι» και 26% «καθόλου») εκφράζει αρνητική αξιολόγηση. Αυτό αποτυπώνει μια έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια για την ικανότητα του κράτους να ανταποκριθεί σε κρίσεις του πρωτογενούς τομέα.
Ανησυχίες για τον πόλεμο
Το πιο ισχυρό όμως εύρημα της δημοσκόπησης αφορά τις ανησυχίες των πολιτών λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η αύξηση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και των καυσίμων καταγράφεται ως το κυρίαρχο άγχος, με 72% να δηλώνει ότι ανησυχεί «πολύ». Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η οικονομική διάσταση της κρίσης είναι πολύ πιο άμεση για τους πολίτες από τις γεωπολιτικές εξελίξεις καθαυτές.
Ακολουθούν ο τουρισμός και η ροή προσφύγων, με περίπου 40% να δηλώνει έντονη ανησυχία. Η ασφάλεια εμφανίζεται πιο ισορροπημένη, με χαμηλότερα ποσοστά έντονης ανησυχίας και υψηλότερη διασπορά στις απαντήσεις. Αυτό υποδηλώνει ότι, παρά την ένταση στην περιοχή, οι πολίτες δεν βιώνουν άμεσα απειλή ασφάλειας, αλλά κυρίως οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Η ηλικιακή ανάλυση προσθέτει βάθος στην εικόνα. Οι μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζονται πιο ανήσυχες για τις τιμές και τον τουρισμό, ενώ οι νεότεροι παρουσιάζουν πιο διάχυτες ανησυχίες και μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Στο θέμα της ασφάλειας, οι ηλικίες 55 έως 64 ετών καταγράφουν τα υψηλότερα επίπεδα έντονης ανησυχίας, κάτι που ενδέχεται να συνδέεται με αυξημένη ευαισθησία σε ζητήματα σταθερότητας.
Έντονες επιφυλάξεις
Συνολικά, η δημοσκόπηση σκιαγραφεί ένα πολιτικό σκηνικό χωρίς καθαρούς πρωταγωνιστές και με έντονη κοινωνική επιφυλακτικότητα. Οι πολίτες δεν φαίνεται να εμπιστεύονται εύκολα ούτε πρόσωπα ούτε πολιτικές, ενώ ταυτόχρονα αντιλαμβάνονται ότι οι επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις θα είναι αλληλένδετες και κρίσιμες. Η οικονομία και η καθημερινότητα αναδεικνύονται ως τα βασικά πεδία πολιτικής σύγκρουσης, ενώ η διαχείριση κρίσεων αποτελεί το βασικό τεστ αξιοπιστίας για την κυβέρνηση.
Το συμπέρασμα είναι σαφές. Το πολιτικό σύστημα εισέρχεται σε μια περίοδο όπου η εκλογική συμπεριφορά θα καθοριστεί λιγότερο από ιδεολογικές ταυτίσεις και περισσότερο από την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας. Και μέχρι στιγμής, αυτή η αξιολόγηση είναι αυστηρή.
Ταυτότητα Έρευνας
ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ: NOVERNA Analytics & Research, μέλος ΣΕΔΕΑΚ και ESOMAR, για λογαριασμό της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ
ΔΕΙΓΜΑ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: 1005 συνεντεύξεις με αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού στις ελεύθερες περιοχές με δικαίωμα ψήφου στις επερχόμενες Βουλευτικές εκλογές, μέσω τυχαίας δειγματοληψίας
MEΘΟΔΟΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΩΝ: Δομημένο ερωτηματολόγιο με τηλεφωνικές συνεντεύξεις μέσω CATI (Computer Assisted Telephone Interviewing)
ΣΤΑΘΜΙΣΕΙΣ: Το δείγμα σταθμίστηκε με βάση το δημογραφικό προφίλ του εκλογικού σώματος
MEΓΙΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ: +/- 2.7% σε επίπεδο εμπιστοσύνης 95%
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: 27 Μαρτίου – 6 Απριλίου 2026
