Η επιστροφή του Αβέρωφ Νεοφύτου στην προεδρική κούρσα ανοίγει μια νέα πολιτική μάχη. Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο ποιος θα κερδίσει. Είναι και τι μπορεί να χαθεί στην πορεία.
Υπάρχουν πολιτικές ήττες που καταγράφονται το βράδυ των εκλογών και τελειώνουν εκεί. Υπάρχουν όμως και ήττες που συνεχίζουν να συνοδεύουν έναν πολιτικό για χρόνια.
Οι προεδρικές του 2023 αποτελούν αναμφίβολα μια καθοριστική στιγμή στην πολιτική διαδρομή του Αβέρωφ Νεοφύτου. Τρία χρόνια αργότερα, ο πρώην πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού δηλώνει ξανά «παρών», ανακοινώνοντας την υποψηφιότητά του για τις Προεδρικές Εκλογές του 2028. Στη δημόσια τοποθέτησή του συνδέει την απόφασή του πρωτίστως με το Κυπριακό, την πορεία της χώρας και την ανάγκη, όπως ο ίδιος υποστηρίζει, για μια διαφορετική πολιτική κατεύθυνση. Η νέα υποψηφιότητα, ωστόσο, δημιουργεί αναπόφευκτα ένα δεύτερο επίπεδο πολιτικής συζήτησης. Είναι αυτή μια νέα πολιτική πρόταση ή μια ανοιχτή παρτίδα με το παρελθόν;
Από το 2023 στο 2028
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου υπήρξε για χρόνια ένας από τους βασικούς πρωταγωνιστές της κυπριακής πολιτικής ζωής και ηγήθηκε του ΔΗΣΥ για μία δεκαετία. Η ήττα του 2023 έκλεισε ένα σημαντικό κεφάλαιο, όχι όμως και την πολιτική του παρουσία.
Σήμερα επιλέγει να επιστρέψει στη διεκδίκηση της Προεδρίας. Αυτό είναι πολιτικά θεμιτό. Το ουσιαστικό ερώτημα όμως είναι διαφορετικό. Τι σημαίνει αυτή η επιλογή για τον ίδιο, για την πολιτική του παρακαταθήκη και κυρίως για τον χώρο από τον οποίο προέρχεται;
Η ανακοίνωσή του ήδη κινητοποίησε την ηγεσία του ΔΗΣΥ, η οποία συνεδρίασε μετά την εξαγγελία του. Την επομένη, η πρόεδρος του κόμματος Αννίτα Δημητρίου ανακοίνωσε τη δική της πρόθεση να διεκδικήσει το χρίσμα του ΔΗΣΥ για τις Προεδρικές. Έτσι, μια συζήτηση που θα μπορούσε να αφορά αποκλειστικά το 2028 αποκτά αναπόφευκτα και εσωκομματική διάσταση.
Εγώ ή εμείς;
Εδώ βρίσκεται ίσως το δυσκολότερο πολιτικό ερώτημα. Πότε η εμμονή αποτελεί πολιτική συνέπεια και πότε αρχίζει να συγκρούεται με την ανάγκη μιας παράταξης να προχωρήσει στην επόμενη ημέρα; Δεν χρειάζεται να αποδώσει κανείς προσωπικά κίνητρα στον Αβέρωφ Νεοφύτου για να αναγνωρίσει το δίλημμα.
Για χρόνια μίλησε για ενότητα, θεσμούς, πολιτική ευθύνη και την ανάγκη ισχυρού Δημοκρατικού Συναγερμού. Τώρα καλείται να δείξει πώς η νέα προσωπική του διεκδίκηση συνυπάρχει με αυτές τις αρχές. Γιατί υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο «επιστρέφω γιατί πιστεύω ότι έχω ακόμη κάτι να προσφέρω» και στο «επιστρέφω ακόμη κι αν η επιστροφή μου ανοίξει ξανά παλιές πληγές».
Και αυτή τη γραμμή δεν θα την καθορίσουν οι προθέσεις. Θα την καθορίσουν οι πολιτικές συνέπειες.
Η παρακαταθήκη είναι επίσης πολιτική επιλογή
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι αγαπά την πολιτική. Ολόκληρη η διαδρομή του το καταδεικνύει. Ίσως, όμως, ακριβώς εκεί βρίσκεται και η μεγαλύτερη πρόκληση για κάθε πολιτικό με μακρά παρουσία. Να γνωρίζει όχι μόνο πότε πρέπει να βγαίνει μπροστά, αλλά και τι θέλει να αφήσει πίσω του. Μια πολιτική διαδρομή δεν κρίνεται αποκλειστικά από τις μάχες που κέρδισε ή έχασε κάποιος. Κρίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε την επόμενη ημέρα.
Αξίζει μια ακόμη μάχη το ενδεχόμενο να επαναφέρει διαιρέσεις που κάποτε προσπάθησε ο ίδιος να γεφυρώσει;
Αξίζει να τεθεί σε δοκιμασία η πολιτική του παρακαταθήκη για μία ακόμη προσπάθεια επιστροφής στο Προεδρικό;
Αυτές είναι ερωτήσεις στις οποίες τελικά θα απαντήσει ο ίδιος με τις επιλογές του.
Η τελευταία παρτίδα;
Ίσως λοιπόν να μην έχουμε μπροστά μας απλώς μια πολιτική σκακιέρα. Ίσως να παρακολουθούμε έναν έμπειρο πολιτικό να κάθεται ξανά απέναντι από μια παρτίδα που θεωρεί ότι δεν έχει τελειώσει. Μόνο που αυτή τη φορά απέναντί του δεν βρίσκεται μόνο ένας πολιτικός αντίπαλος. Βρίσκεται το παρελθόν του. Η παράταξή του. Η παρακαταθήκη του. Και η επόμενη γενιά. Γιατί η πολιτική απαιτεί δύναμη για να διεκδικείς. Αλλά υπάρχει και μια διαφορετική μορφή πολιτικής δύναμης! Να γνωρίζεις πότε ο ρόλος σου είναι να ηγηθείς και πότε να στηρίξεις εκείνους που έρχονται μετά από εσένα. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το δυσκολότερο παιχνίδι απ’ όλα.
Γράφει η Χριστούλλα Γιασουμή
