Την ανάγκη να εξεταστεί σοβαρά η δημιουργία δικτύου τραμ στη Λευκωσία θέτει ο δήμαρχος της πόλης Χαράλαμπος Προύντζος, υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση δεν μπορεί να συνεχίσει να ανακυκλώνεται χωρίς συγκεκριμένη κατεύθυνση και αποφάσεις.
Σε ανάρτησή του στο Facebook, ο δήμαρχος Λευκωσίας σημειώνει ότι το θέμα του τραμ επανέρχεται κατά καιρούς στον δημόσιο διάλογο, χωρίς ωστόσο να συνοδεύεται από σαφή προοπτική, γεγονός που, όπως αναφέρει, προκαλεί απογοήτευση και δυσπιστία στους πολίτες.
Ο κ. Προύντζος υποστηρίζει ότι για τη Λευκωσία έχει ήδη δοθεί θετική απάντηση στο ερώτημα κατά πόσον ένα σύστημα τραμ θα μπορούσε να εξυπηρετήσει άξονες μεγάλου κυκλοφοριακού φόρτου, παραπέμποντας σε μελέτη που είχε εκπονήσει ο Δήμος Λευκωσίας σε συνεργασία με εξειδικευμένο συμβουλευτικό οίκο μεταφορών.
Χαμηλή η διείσδυση των λεωφορείων
Ο δήμαρχος επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην απόδοση του υφιστάμενου συστήματος λεωφορείων, σημειώνοντας ότι η χρήση τους δεν έχει ξεπεράσει το 4%-5% του συνολικού ισοζυγίου διακινήσεων.
Υπενθυμίζει ότι το νέο σύστημα λεωφορείων τέθηκε σε εφαρμογή το 2010, ενώ το 2020, με τη λήξη των πρώτων δεκαετών συμβάσεων, υπογράφηκαν νέες συμφωνίες με ορίζοντα το 2030.
Κατά τον κ. Προύντζο, παρά το γεγονός ότι από την εφαρμογή του συστήματος έχει δαπανηθεί ποσό που υπερβαίνει το €1 δισ., η διείσδυση των λεωφορείων παραμένει πολύ χαμηλότερη από τους στόχους που είχαν τεθεί.
Όπως αναφέρει, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις συμβάσεις των λεωφορείων, τις οποίες χαρακτηρίζει μη επαρκώς προσανατολισμένες στην εμπειρία του επιβάτη. Βασικό ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί και η έλλειψη επαρκών υποδομών, όπως ένα ολοκληρωμένο δίκτυο λεωφορειολωρίδων σε επίπεδο πόλης.
Σημειώνει ακόμη ότι, με βάση τις διαδρομές που εμφανίζονται στο Google Maps, η μετακίνηση με λεωφορείο απαιτεί, πλην εξαιρέσεων, σημαντικά περισσότερο χρόνο από τη χρήση ιδιωτικού οχήματος.
«Κατάσταση-μύλος» με τις αρμοδιότητες
Ο δήμαρχος Λευκωσίας ασκεί κριτική και στον κατακερματισμό αρμοδιοτήτων, επισημαίνοντας ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει περιορισμένο ρόλο στις αποφάσεις, παρότι καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες του κυκλοφοριακού σε περιβαλλοντικό και πολιτικό επίπεδο.
Όπως εξηγεί, οι συμβάσεις λεωφορείων υπογράφονται μεταξύ του Υπουργείου Μεταφορών και ιδιωτικών εταιρειών, η κυκλοφορία βρίσκεται υπό τη διαχείριση του Τμήματος Δημοσίων Έργων, ενώ σημαντικά πολεοδομικά έργα εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Πολεοδομίας.
Χαρακτηρίζει την κατάσταση «μύλο» και εκτιμά ότι, εάν συνεχιστεί το υφιστάμενο μοντέλο, δύσκολα θα προκύψουν ουσιαστικές λύσεις για το κυκλοφοριακό.
Γραμμή περίπου 20 χιλιομέτρων
Σύμφωνα με τον κ. Προύντζο, η επιλογή του τραμ θα μπορούσε να αποτελέσει μια διαφορετική προσέγγιση στις δημόσιες μεταφορές, με τα λεωφορεία να εξακολουθούν να διαδραματίζουν συμπληρωματικό ρόλο.
Ο Δήμος Λευκωσίας είχε στο παρελθόν ετοιμάσει μελέτη για γραμμή τραμ μήκους λίγο μεγαλύτερου των 14 χιλιομέτρων, ενώ στη συνέχεια εξετάστηκε επέκτασή της κατά περίπου έξι χιλιόμετρα.
Με βάση αυτό το σενάριο, το συνολικό μήκος του δικτύου θα μπορούσε να φθάσει περίπου τα 20 χιλιόμετρα.
Ο δήμαρχος εκτιμά ότι το κόστος κατασκευής θα μπορούσε να κυμανθεί μεταξύ €25 και €30 εκατ. ανά χιλιόμετρο, οδηγώντας σε μια συνολική προκαταρκτική εκτίμηση της τάξης των €500-600 εκατ. Για τη σύγκριση, όπως αναφέρει, λαμβάνονται υπόψη πρόσφατα ευρωπαϊκά έργα, όπως εκείνα στη Μασσαλία.
Σύνδεση και με την Ενεργειακή Κοινότητα
Ο κ. Προύντζος συνδέει το ζήτημα και με την πρωτοβουλία για τη δημιουργία της Ενεργειακής Κοινότητας «Λευκοθέα», υποστηρίζοντας ότι το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη λειτουργία ενός συστήματος τραμ.
Κατά την άποψή του, η δυνατότητα αξιοποίησης φθηνότερης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσε να καταστήσει ένα τέτοιο σύστημα πιο οικονομικά βιώσιμο.
«Τώρα είναι η στιγμή για σοβαρή διερεύνηση»
Ο δήμαρχος θέτει ως βασικό ερώτημα κατά πόσον η επιλογή του τραμ θα πρέπει να εξεταστεί ως κρατική επένδυση ή μέσω σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Εκτιμά ότι δεν είναι λογικό να συνεχίζεται αποκλειστικά η προσήλωση στο μοντέλο των λεωφορείων, ιδιαίτερα τη στιγμή που βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για τις νέες συμβάσεις οι οποίες θα καθορίσουν το πλαίσιο των δημόσιων μεταφορών για την περίοδο 2030-2040.
«Δεν είμαστε ασόβαροι να λέμε ότι θα κάνουμε τραμ. Λέμε όμως ότι τώρα είναι η στιγμή για τη σοβαρή διερεύνηση του θέματος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι ο Δήμος δεν επιδιώκει αντιπαράθεση με το Υπουργείο Μεταφορών, αλλά μια συνεργατική και ξεκάθαρη σχέση, αναφέροντας ότι το θέμα τέθηκε πρόσφατα και σε συνάντηση με την αρμόδια Υπουργό.
Προειδοποιεί για το κόστος του κυκλοφοριακού
Ο κ. Προύντζος υπογραμμίζει ότι το κυκλοφοριακό δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα μετακινήσεων, αλλά έχει ευρύτερες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, στην οικονομία και στην ποιότητα ζωής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μεγάλες πόλεις έχουν κοινό συμφέρον να πιέσουν για μακροπρόθεσμες λύσεις, καθώς το υφιστάμενο μοντέλο μετακινήσεων επιβαρύνει τους πολίτες οικονομικά, καταλαμβάνει μεγάλο μέρος του δημόσιου χώρου και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις ως προς τις περιβαλλοντικές υποχρεώσεις της Κύπρου.
Τονίζει ακόμη ότι η επόμενη περίοδος ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης βρίσκεται κοντά και θεωρεί ότι η συζήτηση για μεγάλα έργα δημόσιων μεταφορών θα έπρεπε ήδη να έχει αρχίσει.
«Οι εκκρεμότητες που σέρνονται για χρόνια πρέπει να κλείσουν», αναφέρει, καταλήγοντας με το ερώτημα: «Τι ακριβώς περιμένουμε για να παρέμβουμε;»
